قانونگريزي، بيماري رايجي در جامعه امروز است كه افراد بسياري به آن مبتلا شدهاند. عدم تمكين برخي مسئولان به قانون، شلوغي راهروي دادگاهها، ادارههاي پليس، واحد شكايتهاي مردمي در نهادها، سازمانها، ادارات و. . . نمونههايي است كه بر دامنه مشكلات جامعه افزوده است. گفتوگوي ما با قاضي«نوراللهعزيز محمدي» رئيس شعبه 71دادگاه كيفري استان تهران در پي ميآيد.
آقاي عزيز محمدي! جنابعالي باسابقهترين قاضي جنايي كشور هستيد كه به پروندههاي بسياري رسيدگي كردهايد. بفرماييد مردم جامعه ما چه جايگاهي براي قانون قائل هستند؟
متأسفانه بسياري از مردم ما حرمت كافي براي قانون قائل نيستند و به جز اندكي از افراد جامعه بقيه، امروز قانون را بر اساس منافع خاص خود تفسير ميكنند. در واقع شايد بتوان گفت قانونگريزي دارد در ايران به فرهنگ تبديل ميشود و اين يك تهديد جدي است كه هر روز بيشتر گريبان كشورمان را ميگيرد.
فكر ميكنيد ريشههاي قانونگريزي افراد جامعه ما به چه برميگردد و به چه دليل اين پديده رو به افزايش است؟
در حال حاضر نه تنها قانون نزد اكثر مردم محترم و مقدس نيست، بلكه بسياري از مجريان قانون هم قانون را به درستي اجرا نميكنند و گاهي بر خلاف آن عمل ميكنند كه اين موضوع به نوعي فرهنگ قانونگريزي را در جامعه القا ميكند. بنابراين در چنين وضعيتي اگر بعضي از آسيبها در كشور افزايش نيابد بايد تعجب كرد.
شما فرموديد قانون از سوي بسياري از مردم كشور ما مقدس شمرده نميشود، علتش چيست؟
آيا علت اين موضوع به عدم آگاهي عامه مردم نسبت به منافعي كه قانون دارد، برميگردد يا بحث ديگري مطرح است؟
واقعيت اين است كه بسياري از افراد كشور آگاهي كافي نسبت به منافعي كه قانون براي كل جامعه دارد، ندارند و بيشتر به خاطر ترس از مجازات از آن تبعيت ميكنند. بنابراين براي اينكه قانونگرايي در اين سرزمين نهادينه شود بايد بسترسازي فرهنگي صورت گيرد و آموزشهاي لازم به افراد به ويژه از دوران كودكي داده شود.
به افزايش آسيبهاي اجتماعي اشاره كرديد، لطفاً بفرماييد چه رابطهاي بين قانونگريزي و افزايش جرائم وجود دارد؟
يك رابطه مستقيم بين اين دو برقرار ميباشد. در واقع قانونگريزي زمينه ارتكاب انواع جرائم و از جمله قتل است. كسي كه هيچ حرمتي براي قانون قائل نيست و به خوبي نيز ميداند كه اجراي قانون در كشور آن گونه كه بايد باشد، نيست لذا به راحتي به خود اجازه ميدهد تا قانون را دور زده و دست به هر جرمي بزند.
با چه راهكارهايي ميتوان پديده قانونگريزي را در جامعه كاهش داد؟
با اجراي صحيح قانون. يعني هم مردم و هم مجريان بايد در نظر داشته باشند كه تبعيت و اجراي قانون به نفع همه است. علاوه بر اين، آموزش و بهبود وضعيت معيشت مردم نيز ميتواند نقش مؤثري در تبعيت از قانون داشته باشد.
