در بحث كاهش آلودگي هوا اقدامات و مصوبات صورت گرفته تاكنون جواب نداده است و همچنان شهروندان در كلانشهرها و شهرهاي بزرگ با اين معضل و تبعات آن دست و پنجه نرم ميكنند.
تصميمات و اقدامات بسياري انجام ميشود ولي به دليل نبود زيرساختهاي مناسب، اين طرحها فقط به صورت مقطعي جواب ميدهد تا آنجايي كه با افزايش سايه سنگين آلودگي هوا، طرحها و اقدامات كوتاهمدت آغاز ميشود و در يك دوره زماني كوتاه هم به پايان ميرسد بدون آنكه بتواند از ميزان آلودگي هوا بكاهد. در كنار فعاليتها و اقدامات موجود براي كاهش و كنترل آلودگي هوا تغيير سبك زندگي ميتواند به عنوان يك عامل اصلي و تأثيرگذار عمل كند. به واقع تغيير شيوه زندگي در شهري با تراكم جمعيت و بافت متراكم شهري ميتواند يكي از راهكارهايي باشد در كنار ساير راهكارهاي جامع براي برونرفت از اين معضل شهري.
فراهم ساختن زيرساختهاي شهري براي جلب مشاركت مردمي
در اين زمينه، سيدجعفر تشكريهاشمي، معاون شهردار تهران معتقد است كه تغيير نگرش و سبك زندگي شهروندان راهكار اصلي براي كاهش آلودگي هواي پايتخت است. وي در اين زمينه گفت: آلودگي هوا مهمترين چالش زيستمحيطي كشور است كه منابع متحرك ريشه اصلي آن محسوب ميشود، به طوري كه منابع متحرك از جمله تردد ميليونها خودرو و موتورسيكلت با استاندارد پايين و احتراق سوخت به مراتب بيكيفيت بالغ بر 85 درصد توليد آلايندگي هوا را شامل ميشود. تشكري هاشمي با تأكيد بر اينكه اگرچه طرحهاي مقطعي از جمله اجراي سراسري زوج و فرد و تعطيلي مدارس و ادارهها شايد در روزهاي آلوده و بحراني، از انباشت آلايندگي كاسته و وضعيت بهبود نسبي را حاصل ميشود اما به واقع راهكار كاهش آلودگي هوا بايد از منبع توليد كنترل شود.
وي با تأكيد بر اينكه در برنامههاي جامع كاهش آلودگي هوا، با محوريت كنترل آلايندهها از منبع، بر محورهايي مانند ارتقاي استاندارد سوخت و خودرو، خروج خودروهاي فرسوده و معاينه فني تأكيد شده و سالهاست قرار است بر اساس اين برنامه خودرو و سوخت با استاندارد توليد شود و خودروهاي فرسوده خارج شوند، گفت: در حالي كه برنامه جامع كاهش آلودگي هوا در سطح گسترده وجود داشته اما متأسفانه كماكان در روزهاي آلوده و بحراني به طرحهاي مقطعي و مسكنگونه دست ميزنيم.
معاون شهردار تهران به نقش شهروندان در كاهش آلودگي هوا اشاره كرد و گفت: گرچه با اجراي طرح زوج و فرد در سطح پايتخت مخالفيم اما تجربه اين روزها هم نشان داد همكاري مردم و مشاركت آنها هم در كاهش آلودگي هوا نقش دارد. به گفته تشكريهاشمي مشاركت مردم و تغيير سبك زندگي يكي از راهكارهاي كاهش آلودگي هواست، گرچه براي اين مشاركت بايد زير ساختها فراهم باشد.
معاون شهردار تهران تأكيد كرد: يك بخش از حل مسئله آلودگي هوا، استانداردسازي سوخت و خودروهاست و بخش ديگر اينكه بايد امكانات شهري و حمل و نقل افزايش عمومي يابد تا شاهد نقش مردم در كاهش آلودگي هوا باشيم.
وي گفت: اگر شهروندان در سفرهاي خود برنامهريزي داشته باشند و در ساعات اوج ترافيك از خودروي شخصي استفاده نكنند، اگر هر شهروند استفاده از حمل و نقل عمومي را حق ديگر شهروندان و از وسيلهاي كه انبوه آلايندگي را ايجاد ميكند، استفاده نكند، مشاركت مردم در كاهش آلودگي هوا رقم خورده است.
معاون شهردار تهران تصريح كرد: وقتي كه حمل و نقل عمومي را فقط براي شهروندان طبقه متوسط و ضعيف جامعه نبينيم و تصور نكنيم شخصي كه خودروي گرانقيمت دارد الزاماً حق استفاده از خودرو دارد و مابقي بايد از حمل و نقل عمومي استفاده كنند، تمام اينها در كنار هم ميشود مشاركت مردم و تغيير سبك زندگي كه در كاهش آلودگي هوا مؤثر خواهد بود، گرچه بايد زيرساخت مشاركتهاي مردمي فراهم شود، وقتي ما ميتوانيم از شهروندان انتظار همكاري همهجانبه داشته باشيم كه حمل و نقل عمومي كارآمدي را براي شهروندان فراهم كرده باشيم.
آلودگي هوا و ترافيك؛ دغدغه مشترك مردم و مسئولان شهري
تشكريهاشمي بار ديگر تأكيد كرد: اكنون ناوگان حمل و نقل عمومي شهر تهران پاسخگوي مطالبات شهروندان نيست، 17 هزار تاكسي فرسوده و 1500 دستگاه اتوبوس فرسوده عمر ناوگان حمل و نقل عمومي را كاهش داده است. وي با بيان اينكه موضوع آلودگي هوا و ترافيك به عنوان دغدغه مشترك مردم و مسئولان شهري از اهميت ويژهاي برخوردار است، گفت: كلانشهر تهران با 5/8 ميليون نفر جمعيت ثابت نيازمند انجام فعاليتهاي فرهنگي گستردهاي به منظور مشاركت هرچه بيشتر شهروندان در امور شهري است تا بستر مناسبي براي حضور و ورود مستقيم مردم به مسائل شهري فراهم شود.
ورود دستگاههاي متولي براي تسريع در تغيير سبك زندگي
با توجه به سخنان معاون حمل و نقل ترافيك شهرداري تهران تا زماني كه دستگاههاي متولي، زيرساختهاي لازم را براي تغيير سبك زندگي فراهم نياورند و آموزشهاي لازم براي سبك مهارتهاي زندگي ارائه نشود، نبايد انتظار داشت به اين زوديها تغيير سبك زندگي به خصوص در اين بخش اتفاق بيفتد چراكه بخش زيادي از فعاليتها در شهرها به رفت و آمد و جابهجايي بستگي دارد، بنابراين از پيادهروي و دوچرخهسواري گرفته تا سوار شدن به وسايل حمل و نقل عمومي و شخصي بستگي به تغيير سبك زندگي دارد تا بتوانيم آلودگي هوا را اولاً تحت كنترل درآوريم و سپس نسبت به كاهش آن اقدام كنيم.
