اخضرابراهيمي نماينده سازمان ملل و اتحاديه عرب در امور حل بحران سوريه دور جديد مأموريت خود را بعد از چند ماه وقفه از سرگرفته است. وي سفر خود را ابتدا از مصر آغاز كرد. مصر قبل از سرنگوني دولت مرسي از رويكرد مخالفان دولت سوريه حمايت ميكرد، اما بعد از بركناري دولت مرسي مواضع دولت مصر در جهت فاصلهگيري از مواضع مخالفان و نزديكي به مواضع دولت سوريه تغيير يافته است و همين امر يكي از ويژگيهاي جديدي است كه در ارتباط با مأموريت جديد اخضر ابراهيمي مشاهده ميشود. با اين حال برخي از كارشناسان نسبت به نقشآفريني مصر در حل بحران سوريه با توجه به تنشهاي داخلي اين كشور ترديد دارند.
عراق دومين مقصد اخضر ابراهيمي است. اين كشور به علت همجواري با سوريه و قرار گرفتن در كنار دولت سوريه بيش از ديگر همسايگان سوريه هزينه سنگين بحران داخلي اين كشور را پرداخت ميكند. در واقع از زماني كه ارتش سوريه به پيشرويهايي در برابر گروههاي تروريست وارداتي از كشورهاي عربي دست يافته است، اين گروهها بخشي از نيروهاي خود را از سوريه به عراق انتقال دادهاند و موجب افزايش حملات تروريستي در اين كشور شدهاند. از اين ديد دولت عراق انگيزه مضاعفي براي حل سريع بحران سوريه دارد، هرچند كه شايد چنين اراده و تمايلي براي ديگر قوميتهاي عراق به خصوص اعراب سني قابل تصور نباشد، چراكه آنها خود را بيشتر درجبهه مخالفان دولت سوريه احساس ميكنند.
اما قطر كه زماني رهبري پروژه براندازي را در سوريه برعهده داشت، بعد از بركناري شيخ حمد بن خليفه امير سابق اين كشور و انتصاب شيخ تميم به جاي او نقش و جايگاهش در بحران سوريه تا حدود زيادي تضعيف شده است. تضعيف جايگاه قطر بر گروههاي مورد حمايت اين كشور و در رأس آن شوراي ملي مخالفان نيز تاثير گذاشته و تا حد زيادي به تضعيف جايگاه آن در بين مخالفان از جمله شوراي ملي مخالفان انجاميده است. از اين رو شايد اخضر ابراهيمي در دوحه كه زماني حرف اول و آخر را درباره سوريه ميزد، مشكل چنداني در انجام مأموريتش نداشته باشد، به خصوص آنكه امريكا بعد از توافق با روسيه بر سر تسليحات شيميايي سوريه ديگر در سر راه نشست ژنو2 مانعتراشي نميكند.
وضعيت مشابه قطر براي تركيه به عنوان يكي ديگر از ميزبانان اخضرابراهيمي نيزقابل تصور است. اين دو كشور ازآغاز بحران سوريه روابط و همكاري نزديكي با محوريت اخوانالمسلمين آغاز كردند، اما از زماني كه غرب و امريكا از اخوانيها روي گرداندند و پرونده منطقه را از قطر به عربستان انتقال دادند، جايگاه تركيه نيز چه در سوريه و چه در ساير كشورها از جمله مصر تضعيف شد. علاوه بر اين، آثار و تبعات بحران سوريه در تركيه بيش از پيش آشكار شد و از موج آوارگان سوريها گرفته تا تحريك علويها و سهمخواهي كردها دولت آنكارا را با دردسرهاي جديد و جدي مواجه كرد. تضعيف جايگاه تركيه زمينه تضعيف جايگاه شوراي ملي مخالفان را كه مورد حمايت مشترك اين كشور و قطر است فراهم كرد و به كاهش كرسيهاي آن در ائتلاف ملي مخالفان انجاميد. در چنين وضعيتي شايد براي تركيه نيز برون رفت آبرومندانه از بحران سوريه بهترين گزينه باشد و از اين نظر تصور نميشود اخضر ابراهيمي در مأموريت خود در تركيه نيز با مشكل خاصي روبهرو شود.
ايران و سوريه كه ميزبانان بعدي اخضر ابراهيمي در هفته آينده خواهند بود، هيچ وقت سر راه تلاشهاي اخضر ابراهيمي يا سلف وي كوفي عنان مانعتراشي نكردهاند، چراكه از همان ابتدا با آغاز و ادامه بحران مخالف بودند و طولاني شدن آن را به ضرر خود ميديدند. با اين حال از آنجا كه روند تحولات در داخل سوريه، منطقه و نظام بينالملل تا حد زيادي به نفع دولت سوريه و ايران رقم خورده است، لذا اين انتظار به طور طبيعي وجود دارد كه با اين كشور بايد متناسب با وضعيت جديد برخورد شود.
از آنچه كه گفته شد، مشخص ميشود اخضر ابراهيمي در دور جديد مأموريت خود با تحولاتي كه در داخل برخي از كشورها از جمله مصر و قطر افتاده و بر مواضع آنها در قبال بحران سوريه اثر گذاشته يا پيشرويهايي كه ارتش سوريه به طور روزافزون در جهت آزادسازي مناطق تحت كنترل مخالفان داشته است و همچنين تفاهمي كه در عرصه كلان بين روسيه و امريكا صورت گرفته است، همگي شرايط را براي موفقيت مأموريت اخضر ابراهيمي آماده كرده و در وضعيت كنوني عمدهترين مانعي كه وي در مأموريت خود با آن روبهرو است از جانب عربستان و ائتلاف ملي مخالفان است كه تحت حمايت اين كشور قرار دارد و تاكنون هيچ كدام از مأموريت اخضر ابراهيمي و كنفرانس ژنو 2 استقبال و حمايت نكردهاند.
