هر چند در حال حاضر از جمعيت 76 ميليوني كشورمان 2/8 درصد يعني 6 ميليون و 200 هزار نفر سالمند هستند اما پيش بيني جمعيت شناسان حكايت از آن دارد كه تا سال 1420، 18 تا 20 ميليون جمعيت سالمند داريم. اين بدين معناست كه بايد هم براي حفظ كرامت اين پدربزرگ و مادربزرگها و هم براي سلامت و تأمين اجتماعي آنان، از هم اكنون برنامهريزي كنيم اگرچه صحبت سالمندان و برنامهريزي براي آنان اغلب به سالي يك بار و فقط در روز جهاني سالمند محدود ميشود.
روز جهاني سالمند بهانهاي براي پرداختن به افرادي است كه بركت زندگي ما هستند و موهاي سپيد يا خطوط عميق چهرههاي مهربانشان، حكايت از يك عمر تلاش براي تعالي اين مرز و بوم دارد و حالا كه به سنين كهولت رسيدهاند، اين وظيفه ماست كه دوران خوشي را برايشان فراهم سازيم. از سوي ديگر اما نرخ رشد جمعيت در كشور و نرخ باروري به ما گوشزد ميكند؛روند رشد پديده سالمندي در كشور شتابي بيش از حد انتظار دارد و ممكن است برنامههاي سلامت و تأمين اجتماعي كشور از پديده سالمندي عقب بماند.
رشد فزاينده پديده سالمندي در كشور روز گذشته مركز همايشهاي رازي ميزبان مسئولاني بود كه براي بزرگداشت روز جهاني سالمند گرد هم آمده بودند. معاون بهداشتي وزارت بهداشت يكي از سخنرانان اين همايش بود.
به گفته علياكبر سياري بر اساس تعاريف، سنين بالاي 60 سال به عنوان سالمند و سنين بالاي 80 سال به عنوان كهنسال در نظر گرفته ميشوند. در حال حاضر 2/8 درصد معادل حدود شش ميليون نفر از جمعيت كشور سالمند هستند كه به تدريج بر اين ميزان افزوده خواهد شد.
معاون بهداشتي وزارت بهداشت درباره رشد روز افزون جمعيت سالمند كشور گفت: اوايل انقلاب به ازاي هر هزار نفر، 35 نفر به جمعيت كشور افزوده ميشد به طوري كه طي 30 سال، جمعيت كشور دو برابر شد. هم اكنون اما با سيل سالمند مواجهيم و بر همين اساس بايد براي جمعيت سالمند كشور نيز برنامه داشته باشيم زيرا با سير رشد جمعيت در آينده، نيازمند بيمارستانهاي فوق تخصصي براي سالمندان هستيم. وي با اشاره به رشد شش برابري شهرنشيني در ايران نسبت به ساير نقاط دنيا افزود:در حال حاضر به ازاي هر هزار نفر جمعيت كشور، 16 نفر به جمعيت اضافه ميشود يعني رشد جمعيت ما نسبت به اوايل انقلاب به نصف كاهش يافته است. بر اين اساس مسئولان و رهبري بر اصلاح جمعيت در كشور تأكيد كردند. مديركل دفتر سلامت، جمعيت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت نيز در اين مراسم گفت: جمعيت كشورمان به سرعت در حال پير شدن است و برآورد ميشود تا سال 1420، 18 تا 20 ميليون جمعيت سالمند داشته باشيم و متعاقباً اين جمعيت سالمند به نيازهاي عاطفي، معيشتي، امنيتي و اجتماعي احتياج دارند. علي سنگي با تأكيد بر برنامهريزي براي كاهش معلوليتها در بين سالمندان، بر لزوم تغيير شيوه زندگي در ميان آنان تأكيد كرد و افزود: بسياري از ميانسالان كشورمان با بيماري وارد سالمندي ميشوند.
6 ميليون سالمند و كمتر از انگشتان يك دست متخصص سالمندانبنا به تأكيد معاون بهداشتي وزارت بهداشت در شرايط كنوني، ضمن فراهم كردن خدمات لازم براي سلامت مادران و كودكان بايد براي جامعه سالمند نيز برنامه داشته باشيم. هر چند به باور سياري، سياستگذاريهاي لازم براي سلامت سالمندان نيز صورت گرفته و سند ملي سلامت سالمندان تصويب شده است كه پس از ابلاغ بايد اجرايي شود. معاون بهداشتي وزارت بهداشت درباره اين سند توضيح داد: بر اساس اين سند، وظايف بخشهاي مختلف در رابطه با سالمندان مشخص شده و با اجراي آن، بخشي از مشكلات سالمندان قابل پيشگيري است.
وي درباره تربيت نيروي متخصص در زمينه طب سالمندي نيز گفت: يكي از برنامههاي ما، تربيت نيروي انساني متخصص براي سالمندان است. در حال حاضر تعداد متخصصان طب سالمندي در كشور كفايت نميكند و ايران در اين رشته نسبت به دنيا فقير است. به گفته پريسا طاهري، رئيس اداره سالمندان وزارت بهداشت نيز با وجود بيش از 6 ميليون نفر سالمند در ايران، تعداد متخصصين طب سالمندي در كشورمان به تعداد انگشتان يك دست هم نميرسد. وي تأكيد كرد: در حالي كه بيش از 150 سال است كه در دنيا متخصص طب سالمندي مشغول خدمت به مردم است در كشور ما از سال 91 اولين دانشجويان اين رشته پذيرفته شدهاند.
لزوم نگهداري از سالمندان در محيط خانواده حمايتهاي مادي، اجتماعي و معنوي از اساسيترين نيازهاي پدربزرگها و مادربزرگهاي دوستداشتني كشورمان است. اما همين چند روز پيش بود كه رئيس سازمان بهزيستي كشور از رها شدن 20 درصد سالمندان بدون هيچ پوشش بيمهاي خبر داد. معاون بهداشتي وزارت بهداشت نيز با تأكيد بر ضرورت حمايت از سالمندان افزود: طبق برنامه پنجم توسعه بايد براي آحاد جامعه از بدو تولد تا زمان مرگ برنامه سلامت محور داشته باشيم، حتي بايد قبل از تولد و بعد از مرگ نيز اين برنامهها را داشته باشيم و براي اجراي اين برنامهها به مشاركت مردم و سازمانهاي مختلف از جمله شهرداري نياز داريم.
به گفته سياري سالمندان خيابان و پله مناسب خود را ميخواهند و تغذيه آنان بايد مناسب باشد علاوه بر اين پديده سالمندي تنها مشكل جسمي نيست، بلكه نيازمند حمايتهاي اجتماعي، مادي و معنوي است. وي خاطر نشان كرد: ثابت شده است كه بايد سالمند در خانواده نگهداري شود و بر اين اساس بايد به خانوادهاي كه از سالمند نگهداري ميكند، كمك شود. معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي ايران با اشاره به افزايش پيري در ايران خواستار ارائه امتيازهاي حمايتي و بيمهاي به خانوادههايي شد كه از سالمندان نگهداري ميكنند. جنيدي تأكيد كرد:هزينههاي درماني سالمندان نيز بار سنگيني بر خانوادهها تحميل ميكند و مسئولان بايد با سياستگذاريهاي درست اين مبحث را مديريت كنند و بايد براي خانوادههايي كه از سالمند نگهداري ميكنند نيز امتيازاتي در نظر گرفته شود. وي افزايش جمعيت سالمندان در كشور را فرصتي مغتنم براي بهرهگيري جوانان از تجربيات ارزشمند اين گنجهاي بيبديل دانست.
نسخه شفابخش آقاي معاون براي افزايش 10 سال به عمر آقاي معاون علاوه بر صحبتهايي كه مطرح كرد به تعبير خودش براي سالمندان نسخهاي بسيار شفابخش پيچيد. تحرك روزانه يك ساعت پيادهروي تند همراه با تعريق و افزايش ضربان قلب، اولين بند اين نسخه بود. تجويز دوم، اصلاح عادات غذايي،حذف روغن جامد، كاهش مصرف قند، استفاده از غذاهاي سالم بود. كنترل استرس اما تجويز سوم سياري بود. وي تصريح كرد:سيگار، قليان و الكل دشمن سلامتي هستند و اگر اين نسخه ساده را اجرا كنيد، حداكثر 10سال به عمر خود افزودهايد.
