افکارنیوز: هر ورزشي، از بسكتبال گرفته تا گلف، قواعد و قوانيني دارد كه بازي را تعريف مي كنند. قوانين هدف، امنيت، ساختار، و آينده هر بازي را مشخص مي كنند. اين قوانين اين امكان را براي همه فراهم مي كند كه بازي را به درستي درك كنند و بتوانند راهكاري براي موفقيت پيدا كنند. لزوم وجود قواعد و قوانين در ورزش كاملاً آشكار و محسوس است اما متاسفانه گاه اين لزوم در زندگي عادي و در روابط بين اعضاي خانواده حس نمي شود.
شايد به همين دليل است كه اختلاف و دعوا بين زن و شوهرها يكي از بدترين و تلخ ترين اتفاقاتي كه اغلب همسران از آن فراري هستند.
دعوا و جروبحث بين همسران هيچ قاعده و قانوني ندارد به همين دليل حد و حدود آن نامشخص است و اغلب از كنترل افراد خارج مي شود. اما لازم نيست كه دعوا و جدل بين همسران بي قاعده و بدون هدف باشد. اگر قواعد و قوانين مشخصي براي همسران مشخص شود تا هنگام دعوا و جروبحث از آن پيروي كنند. دعوا به يك فرصت براي افزايش همكاري بين زن و شوهر تبديل مي شود. توانايي مديريت دعوا توسط دو طرف حتي مي تواند زوج را به يكديگر نزديكتر كند زيرا از طريق جروبحث قانونمند يك درك متقابل شكل مي گيرد و دو طرف ياد مي گيرند كه علاوه بر همكاري با يكديگر، چگونه بايد به مسائل از زاويه ديد طرف مقابل بنگرند و چگونه مشكلات را به كمك يكديگر حل كنند. در ادامه ليستي از مهمترين قواعد دعوا و جدل را براي شما مشخص مي كنيم كه بسيار مفيد و كاربردي است.
قانون اول: تحقير ممنوع
هنگام دعوا به هيچ عنوان به طرف مقابل ناسزا نگوييد، به او توهين نكنيد و او را با اسما يا القاب زننده صدا نزنيد. توهين به طرف مقابل و استفاده از القاب نامناسب به شخصيت و كرامت انساني او لطمه جدي وارد مي كند. در ورزش، قواعد متعددي وجود دارد كه طرفين را از آسيب رساندن عمدي و توهين به يكديگر منع مي كند. در ازدواج و روابط بين افراد نيز چنين قوانيني بايد وجود داشته باشند. وقتي شما عمداً به طرف مقابل توهين مي كنيد و شخصيت او را زير سوال مي بريد، در واقع به صورت ضمني به او مي فهمانيد كه او در كنار شما امنيت ندارد و شما هرگاه كه بخواهيد و به هر طريق ممكن كاري مي كنيد كه نتيجه به نفع خودتان تغيير كند.
قانون دوم: عيب جويي و سرزنش كردن ممنوع
سرزنش كردن يكديگر در دعوا بي فايده است. ملامت كردن همسرتان مانع پيدا كردن راه حل مناسبي براي حل مشكل مي شود. با سرزش طرف مقابل، او در پي دفاع از خود بر مي آيد و اين امر به تشديد اختلاف كمك مي كند. مثلاً اگر شما قبض برق را بر روي ميز بگذاريد و ساعتي بعد ببينيد قبض بر روي ميز نيست، شايد وسوسه شويد همسرتان را به خاطر گم شدن قبض سرزنش كنيد و او را مقصر بدانيد. ممكن است شما همسرتان را به بي نظمي متهم كنيد. در عوض او نيز ممكن است شما را به حواس پرتي متهم كند و بگويد كه حافظه شما ضعيف شده است. اما مقصر دانستن يكديگر كمكي به حل مشكل نمي كند. نه باعث مي شود حال شما بهتر شود، نه رابطه شما را با يكديگر بهتر مي كند و نه قبض برق پيدا مي شود. در چنين موقعيتي، عاقلانه و آگاهانه تصميم بگيريد. فراموش نكنيد كه رابطه شما با همسرتان از هر چيزي مهمتر است و نبايد آن را با قضاوت عجولانه و سرزنش يكديگر خراب كرد. سعي كنيد حسن نيت خود را به همسرتان نشان دهيد و زمينه را براي همكاري جهت حل مشكل پيدا كنيد.
قانون سوم: داد زدن ممنوع
داد و فرياد كردن فقط شرايط را بحراني تر و مشكلات را بيشتر مي كند. تجربه نشان مي دهد كه زمانيكه شما بيش از حد احساساتي يا عصباني هستيد، توانايي حل منطقي مشكلات را از دست مي دهيد. اگر شما عصباني هستيد و دوست داريد داد بزنيد، بايد سريعاً خود را از طرف مقابل دور كنيد تا زمانيكه آرامش خود را دوباره به دست آوريد. به ياد داشته باشيد كه گاه تن صدايي كه از نظر شما داد زدن محسوب نمي شود، از نظر همسر شما داد زن محسوب مي شود. ممكن است شما در خانواده بزرگ شده ايد كه همه اعضاي خانواده با صداي بلند با يكديگر صحبت مي كرده اند. در نتيجه شما نيز عادت كرده ايد كه با صداي بلند صحبت كنيد. در چنين موردي، حتماً بايد به همسرتان و عادات او توجه كنيد. اگر همسر شما از جمله افرادي است كه هميشه با صداي آرام صحبت مي كند، پس شما بايد خيلي مراقب شدت صداي خود باشيد. سعي كنيد تا مي توانيد آرام صحبت كنيد. هسته اصلي در ارتباطي، پيام هايي است كه طرفين از يكديگر دريافت مي كنند. اگر به دليل ناراحتي زياد نمي توانيد شدت صداي خود را كنترل كنيد، از فرد مقابل فاصله بگيريد تا آرام شويد.
قانون چهارم: استفاده از زور ممنوع
استفاده فيزيكي از زوريا تهديد به آن (مانند مشت كردن دست...) در هر شرايطي غير قابل قبول است. مهارت هاي خود كنترلي خود را تقويت كنيد و سعي كنيد قبل از اينكه به اين مرحله برسيد، عصبانيت خود را كنترل كنيد. اگر هر يك از طرفين به زور فيزيكي متوسل شديد، بايد سريعاً به يك متخصص و مشاور مراجعه كنيد. استفاده از زور فيزيكي شامل هل دادن، مشت زدن و سيلي زدن... مي شود. حتي ممكن است اين اعمال زور نسبت به طرف مقابل نباشد. مثلاً ممكن است فرد به ديوار مشت بزند يا ظرفي را بر زمين بكوبد و بشكند... بروز عصبانيت و ناراحتي از چنين طرقي حدود ثغور طرف مقابل را از بين مي برد و نوع حس ناامني را به او منتقل مي كند. همه ما حق داريم از امنيت كافي در روابط خود با ديگران برخوردار باشيم.
قانون پنجم: صحبت كردن از طلاق ممنوع
در اوج ناراحتي و دعوا، صحبت كردن از ترك رابطه و جدايي بسيار ناراحت كننده و آزاردهنده است. اين كار باعث افزايش تنش بين طرفين مي شود و توانايي هر دو طرف براي حل منطقي مشكل را از بين مي برد. صحبت از طلاق و جدايي خيلي سريع اعتماد طرف مقابل را نسبت به شما و تعهدتان نسبت به رابطه را كاهش مي دهد. اگر اعتماد از بين برود، شكل گيري دوباره آن بسيار مشكل خواهد بود. اين مسئله باعث مي شود مشكلات رابطه شما بسيار بزرگتر از آنچه هستند جلوه كنند.
قانون ششم: احساسات خود را ابراز كنيد نه همسرتان
معناي اين قانون اين است كه شما سعي كنيد احساسات خودتان را درك و ابراز كنيد و مدام سعي نكنيد افكار و منظور همسرتان را كشف و بيان كنيد. از كلمات براي ابراز نيازهاي خودتان استفاده كنيد. شايد ارزيابي احساسات و افكار طرف مقابل براي شما كار ساده تر از كشف نيازهاي خودتان است اما مشكل اين است كه اگر توجه شما فقط به افكار همسرتان باشد، نه تنها از عواطف خود غافل مي شويد، بلكه باعث دافعه شديد از جانب همسرتان مي شويد. طبيعي است كه همسر شما دوست ندارد كس ديگري احساسات و افكار او را تشريح كند. علاوه بر اين، تشريح افكار و احساسات ديگران حركتي گستاخانه محسوب مي شود. گويي شما قصد كنترل طرف مقابل را داريد. شما با اين كار در واقع به همسرتان مي فهمانيد كه دنياي دروني او را بهتر از خود او مي شناسيد. به جاي كنجكاوي در رابطه با افكار و احساسات همسرتان، سعي كنيد خودتان را كشف كنيد و نيازها و احساسات خود را بهتر بشناسيد و در عين حال آنها را براي همسر خود تشريح كنيد.
قانون هفتم: در حال زندگي كنيد
به مسائل حال توجه داشته باشيد و سعي كنيد هنگام دعوا و جدل، مسائل و وقايع گذشته را يادآوري نكنيد. يادآوري گذشته هيچ فايده اي ندارد. شما نمي توانيد وقايع گذشته را تغيير دهيد. شما فقط قادر به تغيير حال و ساختن آينده هستيد. سعي كنيد بر مشكلات حال و اينكه چگونه مي توان آنها را حل كرد تمركز كنيد. اگر ناخودآگاه مسير بحث به گذشته كشيده شده، به محض اينكه متوجه اين نكته شديد، بحث را متوقف و سعي كنيد مسائل فعلي را حل كنيد. اگر مسائل گذشته در دعواهاي شما زياد مطرح مي شود، علت اصلي آن اين است كه اين مسائل در زماني كه بايد به آنها توجه و حل مي شده اند، مورد توجه واقع نشده اند. گاه اتفاقاتي مي افتند كه شما و همسرتان هيچ گاه راجع به آنها با يكديگر صحبت نمي كنيد. يا شايد هم با يكديگر صحبت كرده ايد اما صحبت شما به دعوايي غير منصفانه تبديل شده است، در نتيجه شما نتوانسته ايد به يك راه حل منطقي دست پيدا كنيد. بهترين و ساده ترين راه اين است كه در دعواها بر مسائل فعلي تمركز كنيد و از مطرح كردن مشكلات گذشته پرهيز كنيد.
قانون هشتم: به نوبت صحبت كنيد
در بيان افكار و منظور خود، نوبت را رعايت كنيد. وقتي يكي از طرفين در حال صحبت است، طرف ديگر بايد سكوت كرده و گوش كند ـ واقعاً گوش كند! ـ برخي افراد در دعوا تظاهر مي كنند كه به حرف هاي طرف مقابل توجه مي كنند اما در واقع اينطور نيست. با رعايت نوبت و گوش كردن به حرف هاي يكديگر، شما نه تنها مي توانيد خواسته و نياز خود را مطرح كنيد، بلكه مي توانيد از نياز همسرتان نيز آگاه شويد.
قانون نهم: به خودتان استراحت دهيد
دعوا و جدل كردن، خصوصاً زمانيكه با خشونت همراه باشد، باعث مي شود شما از لحاظ رواني تحت فشار قرار بگيريد، به گونه اي كه فعاليت قسمت هاي احساسي و اوليه مغز شما، قسمت هاي منطقي را تحت الشعاع قرار مي دهد. در اين مرحله، هورمون هاي استرس در خون شما منتشر مي شوند. در چنين شرايط نامساعدي، همكاري متقابل و تلاش براي حل مشكل تقريباً غير ممكن مي شود. اگر شما با همين وضعيت به دعواي خود ادامه دهيد، بحث و جدل شدت بيشتري مي گيرد و شدت بي احترامي و رفتارهاي نامتعارف افزايش مي يابند. بهترين راه براي جلوگيري از ايجاد چنين وضعيتي اين است كه شما مدتي را به خود استراحت دهيد تا آرامش خود را دوباره به دست آوريد. از اين فرصت استفاده كنيد تا راجع به خودتان و افكارتان فكر كنيد. اينكه شما چرا اينگونه فكر مي كنيد و اينكه آيا نيازها و خواسته هاي شما منطقي است يا نه. به دنبال راهي باشيد كه بتوانيد از طريق آن خودتان و خواسته هايتان را به شكلي مثبت ابراز كنيد. سعي كنيد به طرف مقابل و طرز فكر او نيز بيانديشيد. قبل از صحبت كردن همه چيز را بسنجيد. اين استراحت بايد حداقل نمي ساعت باشد. براي اينكه بدن شما دوباره به حالت اوليه خود برگردد و افكار شما آرام و منطقي شوند، حداقل نيم ساعت وقت لازم است. تغييراتي كه در رفتار افراد پس از اين استراحت ايجاد مي شود بسيار جالب و قابل توجه است.
نتيجه گيري
براي برخي افراد، انجام چنين كارهايي بسيار سخت و جديد است، زيرا ذهنيت آنها از دعوا و جدل بسيار متفاوت است با چيزي كه ما به شما معرفي كرديم. اين ذهنيت معمولاً نتيجه تربيت افراد و رفتارهاي اعضاي خانواده آنان است. بسياري از افراد در خانواده هايي بزرگ شده اند كه داد زدن، كتك زدن و توهين كردن به يكديگر امري كاملاً طبيعي براي حل اختلافات قلمداد مي شده است. اگر افراد مدام در معرض چنين رفتارهايي قرار بگيرند و هيچ الگوي رفتاري ديگري نداشته باشند، چنين برخوردهايي برايشان عادي مي شود. با خواندن اين مطلب شما مي توانيد رفتار خود را بهتر ارزيابي كنيد. ببينيد آيا شما در حين دعوا به طرف مقابل توهين مي كنيد؟ آيا داد مي زنيد؟ آيا خشونت فيزيكي از خود نشان مي دهيد؟... با اين كار نقاط ضعف خود را بهتر مي شناسيد. بهتر است نتايجي كه به آنها دست پيدا مي كنيد را بر كاغذي يادداشت كنيد. سپس در جهت رفع هر يك تلاش كنيد. اگر احساس مي كنيد ممكن اسن قوانين را فراموش كنيد، آنها را بر يك كاغذ بنويسيد و بر ديوار يا در يخچال نصب كنيد تا هميشه مقابل چشمان تان باشد. با پيروي از اين قوانين توسط هر دو طرف دعوا، خواهيد ديد كه حل مشكلات و اختلافات، بسيار ساده تر از گذشته مي شوند. از همه مهمتر، با به كارگيري روش هاي گفته شده، آسيب پذيري رابطه شما با همسرتان به شدت كاهش پيدا مي كند.
