کد خبر: 601190
تاریخ انتشار: ۱۸ تير ۱۳۹۲ - ۰۹:۱۰
گذري بر كودتايي كه به اشتباه نوژه مي‌خوانيمش
كودتاگران نام حركت خود را نقاب گذاشته بودند. اين كلمه اختصاري از واژه‌هايي چون نجات، قيام و انقلاب بزرگ بود.
عليرضا محمدي
18 تير ماه 1359 سالروز شكست كودتايي است كه قرار بود با خشونت و خونريزي بسياري نظام نوپاي اسلامي را واژگون كند. هرچند اين تاريخ در تقويم‌ها به عنوان يادمادني از شكستي ديگر در پرونده سياه استكبار جهاني به ثبت رسيده، اما طرح اين كودتا از ماه‌ها قبل و تقريباً از اواخر آذر ماه 1358 از سوي سازمان سيا به شاپور بختيار آخرين نخست وزير محمد‌رضا پهلوي واگذار شده بود. از آنجايي كه پايگاه هوايي شهيد نوژه به عنوان مركز ثقل كودتاچيان تعيين شد، به اشتباه نام اين شهيد بر كودتا اطلاق مي‌شود در حالي كه گروه كودتاگر خود را شبكه نقاب مي‌ناميدند. در آستانه سي و سومين سالروز شكست كودتاي نقاب، ‌مروري مختصر بر وقايع آن مي‌اندازيم.

  چرا نقاب
كودتاگران نام حركت خود را نقاب گذاشته بودند. اين كلمه اختصاري از واژه‌هايي چون نجات، قيام و انقلاب بزرگ بود. به اينسان پس از واگذاري طرح كودتا از سوي سازمان سيا به شاپور بختيار در آذرماه 1358، يكي از هواداران بختيار به نام مهندس قادسي (شهردار آبادان پس از كودتاي 28 مرداد 1332) در دي ماه همين سال نمودار سازماني را تهيه كرده و نام آن را نقاب مي‌گذارد. البته در خصوص زمان تصميم‌گيري براي اين كودتا اختلافاتي وجود دارد، يكي از سران كودتا پس از دستگيري در اين خصوص گفته است:
«دو الي سه ماه بعد از پيروزي انقلاب اولين تماس بين مأمورين «سيا» و يكي از دوستان بني‌عامري (از افسران ركن 2 ارتش در رژيم شاه و از فرماندهان اصلي كودتاي نقاب) در اروپا برقرار شد و آنها بني‌عامري را در خط بختيار قرار دادند. تمام هماهنگي‌هاي لازم بين كشورهاي عضو بازار مشترك اروپا و ستاد بختيار در پاريس از طريق سيا انجام گرفت...»

  طرح كودتا
در طرح كودتا اين طور فرض شده بود كه با تصرف تهران به عنوان پايتخت سياسي، كودتاگران به همه كشور تسلط خواهند يافت. البته براي استيلا بر تهران نيز مقدر شده بود تا 30 الي 53 فروند جنگنده مجهز به سلاح‌هاي سنگين اهداف استراتژيك همچون منزل امام خميني(ره) در جماران را بمباران كنند. ـ براي بمباران بيت امام تمهيدات خاصي در نظر گرفته شده بود. به اينسان كه خانه ايشان در جماران توسط سه جنگنده و به ترتيب با بمب‌هاي 750 پوندي، شليك موشك و همچنين بمب‌هاي ضد نفر خوشه‌اي به طور كامل منهدم مي‌شد ـ پس از بمباران مي‌بايد گروه‌هاي ويژه و آموزش ديده سرهنگ احسان بني‌عامري به همراه عده‌اي از اوباش و اراذل و همچنين گروه‌هايي از نظاميان وابسته به كودتاچيان، با ايجاد فضاي رعب و وحشت، تهران را به كنترل خود درمي‌آورند.

   نوژه مركز ثقل
پايگاه سوم شكاري نيروي هوايي در همدان كه پيش از انقلاب شاهرخي ناميده مي‌شد، پس از انقلاب نام حر به خود گرفت كه بعد از شهادت خلبان محمد نوژه موسوم به نام اين شهيد بزرگوار شد. از آنجا كه قصد كودتاگران تسلط بر تهران بود ابتدا مقرر شد پايگاه يكم شكاري مهرآباد به عنوان مركز اصلي عمليات در نظر گرفته شود اما به دليل آنكه اين پايگاه محصور در مناطق مسكوني بود و امكان دخالت مردم وجود داشت، پايگاه شهيد نوژه به دليل دوري از مناطق مسكوني شهر همدان و نيز نزديكي به تهران براي انجام عمليات در نظر گرفته شد.
قرار بود پس از تصرف كامل پايگاه نوژه، تيمسار محققي و همكارانش براي شروع و رهبري عمليات در اتاق فرماندهي عمليات هوايي استقرار يابند و سپس نخستين اسكادران هوايي شامل 16 هواپيما از 53 فروند هواپيماي مجهز به سلاح سنگين كه براي عمليات در نظر گرفته شده بود، به پرواز درآيند. اين هواپيماها اهداف زير را بمباران مي‌كردند: بيت امام در جماران، فرودگاه مهرآباد، نخست‌وزيري، ستاد مركزي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، ستاد مركزي كميته‌هاي انقلاب اسلامي (ميدان بهارستان)، پادگان ولي عصر(عج) و...
پس از بمباران نيز چندين نقطه حساس شهر به تسخير درمي‌آمدند. راديو - تلويزيون، فرودگاه مهرآباد، ستاد نيروي دريايي، ستاد ارتش جمهوري اسلامي، پادگان حر، پادگان قصر و... از اين جمله بودند.
همزمان با پخش خبر بمباران جماران و ديگر مراكز نظامي و سياسي و اعلام اسامي مراكز تخليه شده در شمال غربي و غرب و جنوب و شرق ايران نيروهاي زير وارد عمل مي‌شدند: در آذربايجان شرقي: بقاياي «حزب جمهوري خلق مسلمان»، در آذربايجان غربي: صنار و چنگيز مامدي، در كرمانشاه: پاليزبان، در خوزستان: بخشي از لشكر 92 زرهي اهواز به اضافه افراد خودفروخته عشاير به فرماندهي سرهنگ عزيز مرادي، در اصفهان و كهگيلويه: دسته‌هايي از عوامل كودتا، در عشاير ايل بختياري و بويراحمدي و. . .

  افشاي كودتا
اما سه روز مانده به موعد كودتا يكي از خلبانان كه براي همكاري انتخاب شده بود، در تهران با سروان «حميد نعمتي» (از عناصر مؤثر كودتا) ملاقات مي‌كند، حميد نعمتي به او مي‌گويد مأموريت تو بمباران بيت امام(ره) است و ما مي‌توانيم تا 5 ميليون نفر را بكشيم. خلبان ياد شده در مقابل نوع مأموريت و وسعت كشتار مردم غافلگير و مردد مي‌شود و همان شب در خانه موضوع كودتا را با برادر و مادرش در ميان مي‌گذارد و مادر كه به شدت ناراحت شده بود پاسخ مي‌دهد: تو نه تنها نبايد اين كار را بكني، بلكه بايد به انقلابيون خبر دهي و جلوي اين كار را بگيري كه اگر غير از اين باشد شيرم حلالت نيست. اين سخن مادر موجب مي‌شود خلبان ياد شده تصميم خود را بگيرد و با پذيرش احتمال كشته شدن توسط سران كودتا، ماجراي كودتا را افشا كند. او از خانه خارج مي‌شود و پس از پرس و جوها و دوندگي‌هاي مختلف، حدود اذان صبح منزل حضرت آيت‌الله خامنه‌اي را يافته و موضوع را به اطلاع ايشان مي‌رساند. البته چند ساعت پس از افشاي كودتا توسط اين خلبان، يكي از درجه‌داران تيپ 23 نوهد نيز به كميته مستقر در اداره دوم ستاد مشترك مراجعه مي‌كند و كودتا را لو مي‌دهد.

  آغاز عمليات خنثي سازي
از همان زمان كه احتمال وقوع كودتا احساس شده بود، ستادي مركب از واحدهاي اطلاعات سپاه همدان، گروه مهندسي سپاه همدان، انجمن اسلامي نيروي هوايي، تعدادي از پرسنل تيپ نوهد به نام «ستاد خنثي‌سازي كودتا» تشكيل مي‌شود كه اطلاعات تكميلي را از خلبان و افسر ياده شده دريافت مي‌كنند. سپس با جمع‌بندي اطلاعات و تكميل آن و با اطلاعاتي كه از قبل جمع‌آوري شده بود عمليات مقابله با كودتاي قريب‌الوقوع، به سرعت در دو محور پارك لاله و پايگاه شهيد نوژه طرح‌ريزي مي‌شود؛ پارك لاله محل تجمع 40 تن از خلباناني بود كه قرار بود با اتوبوس به پايگاه هوايي نوژه بروند و پايگاه نوژه هم كه مركز اصلي كودتا بود. به اين ترتيب عمده نيروهاي به كار گرفته شده براي خنثي‌سازي كودتا، در پايگاه شهيد نوژه متمركز مي‌شوند و عمليات مربوط به پايگاه نوژه در دو قسمت داخل و خارج پايگاه به اجرا گذاشته شده و كودتاگران دستگير مي‌شوند.
 
  بخشي از سخنان امام در خصوص كودتا
توطئه‌اي كه معلوم است چنانچه موفق به كشفش هم نشده بوديم و قيام هم كرده بودند مردم آن را خفه مي‌كردند، اين احمق‌ها نفهميدند كه اگر چنانچه فرضاً هم شما از پايگاه همدان پا شده بوديد و آمده بوديد، فرض كنيد چند تا جا هم كوبيده بوديد، شما بالاخره بايد زمين هم بياييد، يا همان آسمان مي‌مانيد، ما از اين امور نمي‌ترسيم.

  شهيد نوژه كه بود؟
شهيد سرهنگ خلبان محمد نوژه در سال 1324 در تهران و خانواده‌اي متدين و مذهبي به دنيا آمد. تحصيلات خود را تا اخذ مدرك ديپلم رياضي در زادگاهش پي گرفت و در همان سال وارد دانشگاه افسري شد و بعد از اتمام دانشكده جهت طي دوره سامانه‌هاي كنترل سلاح به امريكا اعزام شد، اما علاقه وافر او به خلباني باعث شد تا وارد دانشكده خلباني نيروي هوايي شود. لذا دوره مقدماتي پرواز را در ايران و دوره تكميلي آن را در امريكا فراگرفته و در سال 1351 با اخذ نشان و مدرك خلباني به جمع خلبانان اف ـ 4 پيوست.
اين شهيد پس از انقلاب خود را دراختيار اهداف نظام اسلامي قرار مي‌دهد و مأموريت‌هاي بسياري را انجام داد تا سرانجام در پي فرمان امام(ره) براي كمك به دكتر مصطفي چمران در سركوب تجزيه‌طلبان مسلح و در حالي كه روزه بود در 20/5/1358 به پرواز درآمد كه هواپيمايش در آسمان كردستان ايران ـ منطقه عمومي پاوه ـ توسط نيروهاي ضد انقلاب سقوط كرد و به شهادت مي‌رسيد.
نظر شما
جوان آنلاين از انتشار هر گونه پيام حاوي تهمت، افترا، اظهارات غير مرتبط ، فحش، ناسزا و... معذور است
captcha
تعداد کارکتر های مجاز ( 200 )
پربازدید ها
پیشنهاد سردبیر
آخرین اخبار