
بعد از گذشت حدود ۲۰ روز از انتشار نامه رئيسجمهور خطاب به وزير علوم مبني بر تغيير رؤساي دانشگاههاي تهران و تربيت مدرس و با وجود فاصله گرفتن از فضاي احساسي و برخوردهاي دفعي و قضاوت تحت تأثير نامهنگاريهاي سريالي مسئولان، واكنشها و تحليلها نسبت به اين نامه از سوي جامعه دانشگاهي و صاحبنظران ادامه دارد و نمايندگان مجلس نيز بر پيگيري موضوع در كميسيون آموزش و تحقيقات تأكيد دارند.
سريال نامهنگاريهاي رئيسجمهور در سال ۹۱، با نوشتن نامهاي خطاب به وزير علوم براي تغيير رؤساي دانشگاههاي تهران و تربيت مدرس در آخرين روز كاري سال تمام شد. احمدي نژاد در اين نامه با اشاره به جايگاه دانشگاه در تربيت نخبگان و زبدگان علمي و فرهنگي، بر لزوم وجود فضاي اميد، مهرباني، آزادي، احترام و اعتماد در مراكز دانشگاهي و آموزش عالي تأكيد كرد و از رويكرد سياستزده و غيرعلمي يا احياناً امنيتي رؤساي دانشگاههاي تهران و تربيت مدرس، به رغم تذكرات متعدد در ماههاي اخير گلايه كرده و خواستار تغيير اين دو نفر شد.
بدعتي تازه!
اين درخواست رئيسجمهور، هرچند در آستانه تعطيلات نوروز و در فضايي كه از آن به فضاي خاموش دانشگاهها تعبير ميشود منتشر شد، اما بلافاصله واكنشهاي اهالي دانشگاه، به ويژه دانشجويان و صاحبنظران را در پي داشت.
بسيج دانشجويي دانشگاه تهران و اتحاديه انجمن اسلامي دانشجويان مستقل در بيانيههاي مستقلي، تغيير رؤساي دانشگاهها را سناريويي براي تغيير مجدد در كابينه و اقدامي نمايشي- انتخاباتي و سوءاستفاده از فضاي خاموش دانشگاهها دانستند. گروهي ديگر نيز اقدام رئيسجمهور در رسانهاي كردن خواسته خود از وزير علوم براي تغيير رؤساي دانشگاههاي تهران و تربيت مدرس را بدعت تازه، اقداماتي كه كام دانشگاهيان را تلخ ميكنند، سياسيكاري در آستانه انتخابات و آغازي براي ايجاد آشوب در كشور خواندند.
پيشبينيهاي وزير علوم نقش بر آب شد
از طرفي كامران دانشجو وزير علوم، تحقيقات و فناوري كمتر از يك سال قبل در اظهار نظري در خصوص چگونگي تمديد يا عدم تمديد حكم رؤسا بعد از چهارسال فعاليت گفته بود: كميتهاي داريم كه در اين زمينه بررسيهاي لازم را انجام ميدهد و آموزش عالي را آمايش ميكند. تغيير رئيس دانشگاه نيز بنا بر گزارشهايي است كه از اين كميته دريافت ميكنيم. وزير علوم همچنين در خصوص وضعيت حكم رئيس دانشگاه تهران بيان كرده بود: رئيس دانشگاه تهران كارش را با استحكام و قوت انجام ميداد و از حالا به بعد نيز كار خود را با قوت ادامه ميدهد و ما از دانشگاه تهران راضي هستيم و در مجموعه دانشگاه تهران خوب كار شده و در زمينه عملكرد جذب هيئت علمي نيز يكي از بهترين دانشگاههاي ما بوده است در واقع دكتر رهبر جزو رؤساي خوب ما هستند و اگر بايد ابقا شوند ابقا ميشوند. اما با انتشار نامه رئيسجمهور، پيشبينيهاي دانشجو در كمتر از يك سال نقش بر آب شد.
در كل اگرچه بر عملكرد و مديريت رؤساي دانشگاههاي تهران و تربيت مدرس انتقاداتي وارد است اما ورود پر سر و صداي رئيسجمهور به موضوع تغيير رؤساي دانشگاههاي تهران و تربيت مدرس را ميتوان در دو مسير مطالعه كرد؛ يكي انتخاب زمان انتشار اين نامه و ديگري فضاي كنوني جامعه كه آبستن خلق يك حماسه سياسي است. در مورد اول و شكل ورود رئيسجمهور، ماجرا شباهتهاي زيادي با موضوع تفكيك جنسيتي دانشگاهها دارد. ديگري اينكه چطور گزارشات دقيق از امنيتي بودن فضاي اين دو دانشگاه، چند ماه مانده به برگزاري انتخابات رياست جمهوري به دست احمدينژاد رسيده است؟
مجلس پيگيري ميكند
قاسم جعفري، عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس در واكنش به نامه احمدينژاد براي تغيير رؤساي دانشگاههاي تهران و تربيت مدرس به «جوان» ميگويد: تغيير رؤساي دانشگاهها و عزل و نصب آنها بايد روند قانوني خود را طي كند و اين نوع ورود به مسئله از سوي رئيسجمهور بيسابقه است. وي با اشاره به در پيش بودن انتخابات رياست جمهوري، جامعه و دانشگاهها را نيازمند آرامش دانسته و ادامه ميدهد: اقدام اخير رئيسجمهور آرامش دانشگاهها بر هم ميزند و نمايندگان مجلس و به ويژه كميسيون آموزش بر پيگيري موضوع مصمم هستند.
البته با وجود اين اتفاقات، فرهاد رهبر همچنان خود را رئيس دانشگاه تهران ميداند و هنوز بر سر حرف خود هست كه استعفا و كنارهگيري از رياست دانشگاه را در شرايط فعلي به صلاح نميداند. بيژن رنجبر رئيس دانشگاه تربيت مدرس نيز در طول ۲۰ روز گذشته ترجيح داده تا از مصاحبه حضوري و تلفني بپرهيزد.