
كيوسكهاي مطبوعاتي اين روزها بهترين بازگوكنندگان وضعيت كاغذ مطبوعات هستند؛ كيوسكهايي كه ديگر هر روز ميشود لاغر شدن آنها از محتواي كاغذي و تبديل شدنشان به يك خواربارفروشي را به خوبي مشاهده كرد. بحران كاغذ بهرغم تمامي مصاحبهها و اظهارنظرهاي مختلف مديران مطبوعات و مديران ناظر به انتشار مطبوعات در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي همچنان ادامه دارد و همچنان بزرگترين قشر آسيبپذير در برابر اين ماجرا مخاطباني هستند كه هر روز با روزنامههاي لاغرتر يا مفقود شدن مطبوعاتي روبهرو ميشوند كه تا چند روز قبل ميتوانستند آن را بخوانند اما به ناگاه با توقف انتشار آنها مواجه ميشوند.
بيپولي، مشترك مديران تمامي مطبوعاتي است كه اين روزها در حال تعطيل شدن هستند. در هفتهاي كه گذشت هفتهنامه پرمخاطب «نگاه هفته كتاب پنجشنبه»، آخرين قرباني وضعيت اقتصادي حاكم بر مطبوعات بود كه بنا بر اظهار نظر سردبير آن به وي اعلام شده كه مؤسسه صاحبامتياز مجله ديگر توان مالي اداره اين هفتهنامه را ندارد و ترجيح داده كه از انتشار آن صرفنظر كند. دو هفتهنامه «چاپخانه» هم نشريه ديگري است كه به تازگي به جمع مطبوعات خودبسته شده وارد شده است و دليل آن هم چيزي جز مسائل مالي اعلام نشده است. جلال ذكايي، مديرمسئول دوهفتهنامه «چاپخانه» در اين باره به خبرنگار مهر گفت: به دليل مشكلات مرتبط با كاغذ و در واقع دشوار شدن تأمين كاغذ مورد نيازمان، فعلاً انتشار «چاپخانه» را متوقف كردهايم.
رئيس شوراي سردبيري اين نشريه با بيان اينكه تعطيلي «چاپخانه» موقتي است در نهايت ابراز اميدواري كرد با تغييراتي از جمله در دوره انتشار و قطع، اين نشريه در سال جديد دوباره منتشر شود. اما اين تمام ماجرا نيست، برخي از نشريات سراسري در ماههاي اخير براي تداوم حيات خود ناچار به افزايش قيمت عرضه خود شدهاند و برخي نيز در كنار اين موضوع شروع به كاهش صفحات خود كردهاند كه در اين كاهش سهم صفحات فرهنگي و غيرخبري بيش از بقيه مطبوعات بوده است. در همين زمينه و به تازگي روزنامه قدس برخي صفحات مياني فرهنگي خود را با تعديل در انتشار مواجه كرده است يا نشريهاي مانند پنجره مدتي خود را دچار عدم انتشار خودساخته كرد. افزايش قيمت در ساير نشريات سراسري نيز موضوعي است كه در سال اخير بسياري از مخاطبان مطبوعات با آن دست به گريبان بودهاند. چندي پيش نيز مسئولان روزنامه باني فيلم به عنوان تنها روزنامه سينمايي كشور به دليل آنچه پرداخت نشدن ۵۰ درصد يارانه در مرحله دوم از سوي وزارت ارشاد به خود عنوان كردهاند و به دليل گراني كاغذ با خطر تعطيلي روبهرو شد و به همين خاطر در برخي از ايام هفته ۱۲ صفحه خود را تبديل به هشت صفحه كرده است.
زمزمههاي تغيير روال انتشار در نشريات گروه مجلات همشهري نيز چندي است كه به گوش ميرسد و در مواردي نيز عملي شده است. تمام اين رويدادها در حالي رخ داده كه معاون مطبوعاتي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در روزهاي پاياني مهرماه اعلام كرده بود كه مطبوعات با ورود محمولههاي كاغذ تحت سفارش معاونت متبوع وي صاحب كاغذ يارانهاي زير قيمت خواهند شد كه البته بيش از هر چيز و در فاز نخست نصيب مطبوعات سراسري خواهد شد. اين در حالي رخ ميدهد كه بخش عمده مطبوعات سراسري در كشور ما به صورت غيرمستقل و با تكيه به برخي منابع دولتي منتشر ميشوند و فروش كاغذ ارزان قيمت به اين مطبوعات در واقع نوعي هدايت منابع مالي دولتي از يك جيب به جيب ديگر و تنها مُسَّكني موقت براي مطبوعات كشور به شمار ميرود. باز آمدن مطبوعات كور به عنوان سازمانهايي غيراقتصادي و غيرمولد كه توانايي درآمدزايي به منظور حركت مستقل را ندارند، در كنار عدم وصول بودجههاي معمول و رايج براي انتشار مطبوعات در كشور و نبرد سامان مشخصي براي تخصيص آنها در نهايت وضعيت مطبوعات را به زمستان سرد كمشمارگاني و كمورقي كشانده است و به نظر نميرسد آيندهاي بهتر نيز به زودي پيش روي آن قابلتصور باشد. گويا بدنه رنجور مطبوعات كشور ديگر به مسكنهاي معاونت مطبوعاتي نيز پاسخ نميدهد و بايد براي آن به دنبال دارويي تازه بود.