وجود حدود ۶۳ هزار هكتار بافت فرسوده شهري از يكسو و وجود حدود ۴ ميليون سازه روستايي ناپايدار و فرسوده در گوشه و كنار كشور سبب شده است تا با وقوع زلزلههاي سه ريشتري هم خسارات جاني و مالي بسياري به بار آيد.
بافتهاي روستايي ناپايدارترند
با نگاه اجمالي به مصالح و شيوه ساخت سازههاي روستايي و همچنين آناليز وقوع زلزله در روستاهاي كشور از زلزله رودبار گرفته تا زلزلههاي اخير آذربايجان مشخص ميشود كه بافتهاي روستايي در برابر كوچكترين زمين لرزه خسارت فراوان ديده و سقف خانههاي روستايي روي ساكنان آن تخريب و آوار ميشود.
استفاده از مصالح طبيعي و استفاده از شيوههاي سنتي ساخت و ساز غيراصولي سبب شده است تا سازههاي روستايي در يك ناپايداري دائمي قرار داشته باشند.
در واقع به دليل پراكندگي اماكن روستايي و دورافتاده بودن اين روستاها از گذشته تاكنون هيچگونه نظارت فني و اصولي بر چگونگي احداث سازهها و خانههاي روستايي صورت نگرفته است.
لزوم توجه ويژه به روستاييان به دليل شرايط ويژه اقتصادي روستاييان كه اكثر روستاييان با فقر درآمدي روبهرو هستند و با وجود ارائه تسهيلات (وام) باز هم تمايلي ميان اكثريت اين گروه زحمتكش براي دريافت وام وجود ندارد تا بتوانند به نوسازي و احياي بافتهاي ناپايدار و فرسوده خود اقدام كنند و از سوي ديگر به دليل حجم عظيم بافتهاي فرسوده و معضلات پيچيده مسائل پيشرو براي بهسازي و نوسازي بافتهاي فرسوده روند نوسازي بسيار كند پيش ميرود تا جايي كه با وجود نوسازي و احياي بافتها باز هم نميتوان به اين روند اميد چنداني داشت.
اشتغالزايي براي رونق نوسازي خانههاي روستايي نبود توان مالي در ميان روستاييان يكي از دلايل اصلي براي بيميلي روستاييان به نوسازي بافتهاي فرسوده است. بر اين اساس لازم است تا مسئولان دستگاههاي متولي با يك نگاه جامع و برنامهريزي شده به مسائل روستايي اهتمام ورزند تا با ايجاد اشتغال در روستاهاي كشور و رونق اقتصادي در حوزههاي كشاورزي و توليدات دامي زمينه را براي احساس نياز به نوسازي بافتهاي فرسوده در ميان روستانشينان فراهم سازند؛ چراكه در غير اين صورت بايد شاهد تلفات و خسارتهاي سنگين جاني و مالي با زلزلههاي سه ريشتري هم باشيم و نبايد فراموش كرد كه با وقوع هر زلزله در مناطق روستايي و جان باختن عدهاي از ساكنان و زخمي و مجروح شدن عدهاي ديگر، در كنار خسارتهاي مالي برجا مانده عملاً ميزان هزينههايي كه بايد براي نوسازي و ساماندهي مناطق روستايي صرف شود براي مناطق زلزلهزده اختصاص مييابد در اين زمينه بسياري از كارشناسان بر اين عقيدهاند كه هزينههاي صرف شده در مناطق زلزله زده بيشتر از هزينهاي است كه براي احيا و نوسازي بافتهاي فرسوده بايد صرف شود؛ چراكه در كنار اين بخش از هزينهها بايد هزينههاي پنهان رواني، اجتماعي و فرهنگي را نيز در طول زمان در مناطق زلزلهزده در نظر گرفت.
