با گسترش تغيير سبك زندگي مردم كشورمان به سمت و سوي الگوهاي غربي، آفتها و آسيبهاي اين سبك گريبانگير جامعه ما نيز شده است؛ آسيبهايي كه فقط اخلاقي و رفتاري نيست بلكه سلامت بدني جامعه افراد را هم تهديد ميكند و اين روزها هشدار پزشكان و كارشناسان را در پي داشته است. دكتر ناصر ابراهيمي درياني، فوق تخصص گوارش و كبد، يكي از پزشكاني است كه با هشدار نسبت به افزايش بيماريهاي كوليت زخمي و كرون تأكيد ميكند:اين موضوع نشان ميدهد روش زندگي و نوع تغذيه ما به كشورهاي غربي بسيار نزديك شده است، زيرا اين بيماري يكي از بيماريهاي شايع كشورهاي غربي است.
ارمغان سبك زندگي غربي براي مردم ايران
افزايش بار بيماريهاي غيرواگير نظير بيماريهاي قلبي و كليوي، ديابت و كبد چرب و شيوع بالاي چاقي در ميان ايرانيها همه و همه حكايت از غلبه سبك زندگي نادرست در كشورمان دارد و با مقايسهاي ميان بيماريهاي شايع در غرب در مييابيم، پيروي از الگوي اين كشورها در مصرف غذاي آماده و دوري از توصيههاي بهداشتي و سلامتي كه در سبك زندگي ايراني- اسلامي همواره به آن توصيه ميشود، حتي بيماريهاي ما را شبيه بيماريهاي شايع در غرب كرده است همچنان كه با تلاش غرب در گسترش بيبند و باريهاي اخلاقي، شاهد آسيبهايي اخلاقي و همچنين موج سوم شيوع ايدز در كشور هستيم و اين مهم هشدار وزارت بهداشت را هم در بر داشته است.
غذاي سريع و بيماري سريعتر
سبك زندگي مفهومي است كه متن زندگي ما را در بر ميگيرد از خورد و خوراك تا روابط و رفتارهاي فردي و اجتماعي همه و همه بيانگر آن است كه ما از چه اصول و قواعدي در زندگي پيروي ميكنيم. در اين معادله طبيعي است كه سبك حاكم بر زندگي هر يك از ما نتايجي متناسب با عملكردمان را برايمان به بار آورد. از سلامت يا بيماري روح و روان گرفته تا سلامت و بيماري جسم همه و همه زير مجموعهاي از رفتارها و تفكرات و ارزشهاي ما حتي در انتخاب مواد خوراكي است. از همين روست كه در روايات رسيده از اهل بيت عصمت و طهارت، در كنار توصيههاي اخلاقي و رفتاري، انواع و اقسام دستورات بهداشتي و تغذيهاي را مشاهده ميكنيم؛ دستوراتي كه با قوانين علوم پزشكي و سلامت تطابق كامل دارد و عمل به آنها ميتواند ضامن سلامت جسم باشد. در مقابل اين اما در سبك زندگي صنعتي غربي غذاهاي آماده را داريم كه انواع و اقسام مواد غيرمجاز تغذيهاي مانند نمك، شكر و چربي زياد را در خود جاي دادهاند اما به سرعت در دسترس قرار ميگيرند و با همان سرعت نيز ميتوانند ما را بيمار كنند. علاوه بر اين اگر براي صرف يك وعده غذاي سالم در سفره ايراني تزئين شده با ماست و سبزي خوردن، تمام اعضاي خانواده در كنار هم جمع ميشوند و در كنار صرف غذا، فرصت دارند تا در اين روزگار ماشيني از كنار هم بودن لذت ببرند، فست فودها اين فرصت كوتاه گرهگشا را نيز از اعضاي ما ميگيرد و در عوض زمان بيشتري براي غوطهور شدن در مشكلات زندگي ميدهد.
كاهش سن ابتلا به بيماريهاي غيرواگير
دكترسيد محمد علوي نيا، سرپرست اداره غدد و متابوليك مركز مديريت بيماريهاي غيرواگير وزارت بهداشت درباره شيوه غلط زندگي در كشورمان به «جوان» ميگويد: در سبك زندگي اين روزهايمان مشغله ما زياد است و به همين دليل فرصت آشپزي نداريم بنابراين به مصرف فست فودهايي رو آوردهايم كه ميتواند ما را چاق كند و بيماريهايي نظير ديابت، فشارخون، چربي خون، بيماريهاي تنفسي و بيماريهاي قلبي و كليوي را در كمين ما قرار دهد.
بنا به تأكيد وي، سبك زندگي در سلامت شامل تغذيه و تحرك ميشود كه در حال حاضر ما در هر دو بخش اين موضوع در جامعه مشكل داريم. بر همين اساس است كه بار بيماريهاي غيرواگير در جامعه رو به افزايش و سن ابتلا به اين بيماريها رو به كاهش است و در حالي كه ديابت بيماري شايع در سنين بالاست در آخرين بررسيها اين بيماري در سنين ۲۰ تا ۳۰ سال نيز ديده شده است.
عبور از راه رفته غرب
سرپرست اداره غدد و متابوليك مركز مديريت بيماريهاي غيرواگير وزارت بهداشت تصريح ميكند: مقايسهاي ميان بيماريهاي شايع در كشور با شيوع بيماريها در غرب بيانگر آن است كه ما در حال عبور از همان مسير اشتباهي هستيم كه آنها طي كردند. اين در حالي است كه هم اكنون غربيها با توجه به آثار فاجعهآميز اين سبك زندگي در حال اصلاح و بازگشت از مسير غلط طي شده را دارند و در برنامههايشان افزايش تحرك و ممنوعيت استفاده از نگهدارندهها را مشاهده ميكنيم، در مقابل در كشورمان تحرك مردم بسيار پايين و مصرف فست فودها بسيار بالاست.
علوي نيا خاطرنشان ميكند: در آخرين مطالعات انجام شده درباره ميزان شيوع ديابت، چيزي حدود ۸ درصد جمعيت شهري بالاي ۳۰ سال به اين بيماري مبتلا هستند اين در حالي است كه وضعيت ابتلا به ديابت در روستاها به طور معناداري از شهرها بهتر است و اين بيانگر شيوه صحيح زندگي در روستاهاست.
وي با تأكيد بر درمان پذير نبودن بيماريهاي غيرواگير ميافزايد: در اينجا بحث پيشگيري از ابتلا و كنترل عوارض بيماري مطرح است زيرا ديابت و ساير بيماريهاي غيرواگير درمان نميشوند.
ماهواره و اينترنت؛ مروج اعتياد و بيماري
مصرف فست فود و اعتياد به سيگار و مواد مخدر و مسائل بسيار ديگري كه امروز به رفتارهاي عادي و سبك زندگي ما تبديل شدهاند از كجا سر و كلهشان در ميان رفتارها و ارزشهاي ما پيدا شده است؟ با نگاهي به ماهواره، اينترنت و موج تبليغاتي كه از امواج راديويي و تلويزيوني عبور ميكند و به منازل ما ميرسد ميتوانيم به اين سؤال پاسخ روشني بدهيم.
