اجرای پزشک خانواده در قانون برنامه پنجم مورد تاکید قرار گرفته است و در دو سال اول اجرای این قانون باید زمینه عملیاتی آن اجرا شود، به طوری که وزیر بهداشت بارها اعلام کرده است که از این به بعد وزیر هم یک پزشک خانواده است. در این طرح شهروندان هر سال دو بار فرصت دارند در صورت نارضایتی از پزشک خانواده نسبت به تعویض و انتخاب جدید اقدام کنند و همین امر از حمایت از شهروندان در این طرح حکایت دارد.
در این میان، استان اردبیل جزو اولین استانهای کشور است که در اجرای این طرح موفق عمل کرده و توانسته است بسیاری از مشکلات و معایب احتمالی در زیرساخت های اجرای طرح را برطرف کند.
کشورهایی که طرح پزشک خانواده را اجرا کردهاند امروز از سطح سلامت مطلوبتری برخوردار هستند. کارشناسان معتقدند با برخورداری هر ایرانی از یک پزشک خانواده سطح بالایی از سلامت و بهداشت در جامعه حاکم باشد، چرا که حفظ سلامتی هر ایرانی در نظام جمهوری اسلامی ایران از همه چیز بالاتر است.
فرهاد پورفرضی، قائم مقام وزیر و رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان اردبیل است در مورد اجرای طرح پزشک خانواده در اردبیل، به شکلگیری ستاد راهبردی و اجرایی این طرح در استان در راستای پیشرفت مطلوب تر آن اشاره کرده و گفت: وزارت بهداشت ۶ هزار میلیارد تومان بودجه برای اجرای طرح پزشک خانواده در نظر گرفته است و منابع مورد نیاز اجرای این طرح پیشبینی شده تا در صورتی که بیمه با کسری اعتبار مواجه شود بتواند از طریق این اعتبار جبران مافات کند.
* پزشک، همراه مسافر اما از مباحث مهمی که در امر پزشک خانواده مورد توجه است، موضوع مسافرانیست که از شهر خود دور شده و در سفرشان به پزشک نیاز پیدا کرده و به پزشک خانوادگیشان نیز دسترسی ندارند.
در این طرح مقرر شده تا در هر شهر به ازای هر ۱۰ هزار تا ۳۰ هزار نفر جمعیت یک مرکز شبانهروزی دایر شود تا مسافران و گردشگرانی که دچار بیماری می شوند، بتوانند به این مراکز مراجعه کرده و تحت مداوا قرار گیرند.
اما سوال اینجاست که چه کسی مسافر به شمار می آید و تا چه حد فاصله گرفتن از محل سکونت می تواند این مجوز را صادر کند که شخص با پزشک خانوادگیشان تماس نگیرد و از مراکز درمانی استفاده کند؟
پور فرضی، قائم مقام وزیر بهداشت در این باره گفت: در قانون حریم ۱.۵ کیلومتری در انتخاب پزشک پیشنهاد شده بود اما این محدودیت با همت وزارت بهداشت برداشته شده و مردم در شهرها مختار هستند پزشک خانوادهشان را انتخاب کنند و در مراجعه به آنها دچار مشکل نشوند.
استان اردبیل به دلیل موقعیت جغرافیایی و آبگرم های فراوان شهرستانهایش همیشه مد نظر گردشگران و مسافران داخلی و خارجی بوده، به همین دلیل بحث پزشک خانواده و خدمات پزشکی در این استان از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی اردبیل با بیان اینکه از اردیبهشت ماه به صورت رسمی فعالیتهای اجراییمان را در قالب ستاد راهبردی و اجرایی آغاز کردیم و بر اساس قانون در پنج شهر این استان با جمعیت بالای ۲۰ هزار نفر شامل اردبیل، پارسآباد، گرمی، مشگینشهر و خلخال پزشک خانواده اجرا میشود، گفت: در شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر جمعیت و روستاها نیز پیش از این طرح پزشک خانواده اجرا شده که با نتایج مثبتی روبرو است.
* پزشک زیاد داریم
در شهر مشگینشهر از مرداد ماه اجرای طرح پزشک خانواده آغاز شده و ۷۰ درصد کار انتخاب پزشک نیز صورت گرفته به طوری که سرپرست خانوار با مراجعه به مراکز تعیین شده، پزشک خانواده خود را انتخاب میکنند.
فرهاد پورفرضی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی اردبیل جملات فوق را عنوان کرده و با اعلام اینکه ۲۴ درصد بیش از نیاز داوطلبان، پزشک ثبت نام کرده، به روند انجام سرشماری در پنج شهر استان و همچنین جمعآوری اطلاعات و ورود آن به سامانه الکترونیکی سلامت اشاره کرده و گفت: در پنج شهر واجد شرایط اجرای این طرح، پرونده الکترونیکی سلامت برای شهروندان تدوین شده و به صورت آنلاین امکان دسترسی به آن وجود دارد. در شهرهای خلخال و گرمی نیز از سرپرست خانوارها خواستهایم تا با مراجعه به مراکز تعیین شده نسبت به انتخاب پزشک خانواده اقدام کنند تا کسری و کمبودهای احتمالی در این حوزه نیز به سرعت برطرف شود البته باید اضافه کنم که در شهرهای اردبیل و پارس آباد نیز رسما از مهرماه طرح را آغاز کرده اند.
* بیمه و تعهداتشان در طرح پزشک خانواده چنین برنامه ریزی شده که مردم برای بستری شدن تنها ۵ درصد هزینهها را از جیب خود بپردازند. همچنین بررسی ها نشان می دهد که متوسط نسخه هر پزشک عمومی در طول ماه ۲۲۰ مورد است که درآمد آن با احتساب هزینه مطب و هزینههای جانبی حدود ۲ میلیون و ۲۴۰ هزار تومان می شود در حالی که پزشکان عمومی در اجرای طرح پزشک خانواده با احتساب پوشش ۲ هزار و ۵۰۰ نفر جمعیت و دریافت سرانه برای هر نفر ۲ هزار و ۱۰۰ تومان درآمدی بالغ بر ۶ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان در هر ماه خواهند داشت البته بخشی از این هزینه به عنوان هزینه پرستاری و مامایی پرداخت خواهد شد که رقم آن ۷۵۰ هزار تومان است.
اما نمی توان دل نگرانی های پزشکان را در طول اجرای طرح نادیده گرفت که در این راستا، یکی از مشکلات طرح نگرانی پزشکان در مورد مسائل مالی و نحوه تعامل آنها با بیمه ها است که مسئولین امر در صددند تا به هر نحو ممکن آن را برطرف نمایند.
به گفته قائم مقام وزیر بهداشت، در همین رابطه، بیمهها متعهد شده اند تا پنجم هر ماه ۸۰ درصد هزینههای درمانی پزشکان را پرداخت کنند و اگر در این کار تاخیری صورت گیرد دانشگاه علوم پزشکی اقدام به تسویه حساب خواهد کرد.
از طرف دیگر شهروندان نیز باید مطلع باشند که بعد از ثبت نام در طرح پزشک خانواده به سرعت و در کمتر از یک ماه ویزیت و چکاپ اولیه و پایه صورت گرفته و در این مرحله هیچ هزینهای در قبال ویزیت و دارو پرداخت نخواهند کرد.
* همه در سلامت و آرامش
با گذری بر دنیای آمار و ارقام به راحتی می توان پی به این امر برد که مصرف دارو در ایران بالاتر از میانگین کشورهای دیگر است.
مشکل اینجاست که ما نمی دانیم سالم هستیم یا مریض و بعضا در سلامتی خود شک میکنیم اما اجرای طرح پزشک خانواده میتواند این اطمینان را بدهد که در چه وضعیتی قرار داریم و آیا باید دارو مصرف کنیم یا نه!
در طرح پزشک خانواده تصمیم بر این است که بعد از معاینه اولیه تک تک اعضای خانواده، بیماریهای احتمالی شناسایی شده و هزینه درمان با تشخیص به موقع به کمترین حد خود برسد تا خیال خانوادهها نیز از سلامت جمع راحت باشد.
استاندار اردبیل که به اجرا و موفقیت طرح پزشک خانواده به شدت خوش بین است، با اعلام اینکه چکاپ کردن سالانه در چندین نوبت برای اطمینان از سلامتی برای تمام اعضای خانواده نیاز است، گفت: پزشک خانواده این زمینه را فراهم خواهد کرد تا ما با یک چکاپ ساده بتوانیم از سلامتی خود اطمینان داشته و از بروز برخی مشکلات در حوزه سلامت ممانعت کنیم.
نیکزاد به شبهاتی که برخی به اجرای این طرح وارد کرده اند اشاره کرده و ادامه داد: در طرح پزشک خانواده بستههای پزشکی و درمانی خاص و امکانات سختافزاری مناسب تدارک دیده شده است تا فرد سلامتی خود را تضمین شده ببیند و ما یقین داریم که هزینه بر نخواهد بود و با موفقیت همراه می شود.
