همراهيمان با كاروان خاكريز خبرنگاران و عكاسان جبهه جهادي منتظران خورشيد به كردستان، در تاريخ پانزدهم تا هفدهم شهريور ماه گذشته مملو از خاطرات ارزشمندي بود. يكي از آنها آشنايي با گروه جهادي بسيج دانشجويي دانشگاه تهران بود كه با ارادهاي خاص و عزمي قاطع آمده بودند تا با پيروي از سخن ولي امرشان در حد وسع خود تيشه به ريشه محروميت بزنند. حسن ديگر اين سفر ديدار از مناطق عملياتي غرب كشور بود كه بهترين بخش آن همسفري با پدر و خواهر شهيد ناهيد فاتحي كرجو به روستاي هشميز كردستان بود. آنچه در پي ميآيد بخش اول همراهي ما با خاكريز خبرنگاران جبهه جهادي در بازديد از اين گروه جهادي است. پنجمين گزارش اختصاصي «جوان» از فعاليت اردوهاي جهادي در مناطق محروم كردستان را ميخوانيد.
چهل چشمه، آغازي بر جهاد ايستگاه اول حضورمان مربوط به گروه جهادي بسيج دانشجويي دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران، تحت عنوان يادواره شهيد محمد بروجردي ميشود كه در منطقه چهل چشمه از توابع شهرستان ديواندره، مشغول خدمترساني هستند. شهرستان ديواندره در شمال استان كردستان قرار گرفته است. مركز اين شهرستان شهر ديواندره است. اين شهرستان از نظر آب و هوايي يكي از مناطق سردسير و برفگير كشور محسوب ميشود. مردم اين شهرستان به زبان كردي تكلم ميكنند. شهرستان ديواندره داراي سه بخش مركزي، كرفتو و سارال و ۹ دهستان حومه، قراتوره، چهل چشمه، اوباتو، كاني شيرين، زرينه، سارا، كوله و حسينآباد شمالي ميباشد.
بسيج دانشجويي دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران از سال ۱۳۸۲ بنا به فرمايش رهبر بزرگ انقلاب اردوي خدمترساني به مناطق محروم كشور را برگزار ميكنند. اردوهاي خدمترساني بسيج دانشجويي دانشگاه تهران تاكنون در مناطق مازندران در منطقه باده، چهارمحال و بختياري در منطقه بازفت، كهگيلويه و بويراحمد در منطقه ديشموك، خراسان شمالي در منطقه قوشخانه، كرمانشاه در منطقه سنقر و كردستان در منطقه ديواندره حضور داشته است. با توجه به مدت زمان محدود هر اردو و ايجاد فرصت مناسب براي برنامهريزي بهتر و دقيقتر و همچنين براي تأثيرگذاري بيشتر در مناطق محروم، از سال ۱۳۹۰ تصميم گرفته شد كه در هر منطقه حداقل پنج سال متوالي اردوي جهادي برگزار شود. با توجه به شناساييهاي صورت گرفته و پژوهشهاي انجام شده، ازسال ۱۳۹۰ منطقه چهل چشمه در استان كردستان به عنوان هدف اردوهاي خدمترساني انتخاب شده است و روستاهاي شريفآباد، مودي، گلكان، كيله كبود، تبريز خاتون، برده رش، كاقلي، كتك، كاني سفيد، عزيزآباد، وزمان، عليآباد، ابراهيمآباد، ياپل، بِست، دره دزدان، دره گاوان، شاه قلعه، گلقلعه، آب باره، خاله بازه، آليجان، كهكوسان، نرگس اَله، چهل بلاغ، توكلان، مودي و بناوچان در نهايت ۲۸روستا در اين منطقه تحت پوشش برنامههاي اردو قرار گرفتهاند. بيشترين فاصله بين ۲۸ روستاي منطقه حدود ۶۰ كيلومتر راه است كه با توجه به خاكي بودن و پر دستانداز بودن مسيرهاي منطقه، حدود ۹۰ دقيقه طول ميكشد.
ايجاد اميدواري در منطقه با گذر از ميان كوچه پس كوچههاي شريفآباد و ابراهيمآباد و برخي روستاهاي ديگر منطقه به راحتي برايمان مشخص ميشود كه گروههاي مختلفي در اردوي خدمترساني مسئوليت ارائه خدمات تخصصي را به مردم اين منطقه بر عهده دارند. گروههاي درمان، دندانپزشكي، توانبخشي، آموزش بهداشت عمومي، مامايي، داروسازي، كارآفريني و اشتغال، پژوهش، عمران، هنر و ديوارنگاري، فرهنگي، مستندسازي و آموزش و تداركات و پشتيباني از جمله اين گروهها هستند. يكي از خادمان جهادي همراهمان ميشود و از دلايل انتخاب منطقه چهل چشمه براي برگزاري اردوهاي جهادي گروهشان چنين ميگويد: «پس از سفر مقام معظم رهبري به استان كردستان در بهار سال ۸۸ و بيان اهميت اين منطقه، گروه جهادي بسيج دانشجويي دانشگاه تهران با همكاري دفتر امور مناطق محروم رياست جمهوري يكي از مناطق محروم اين استان را به عنوان مقصد فعاليت خود انتخاب كرد. با توجه به تأكيد رهبري مبني بر رسيدگي به اين استان و لزوم ايجاد اميدواري و افزايش حس ملي به اهالي منطقه و نتايج به دست آمده از بررسيها مبني بر اينكه در صورت تمركز در اين منطقه ميتوان فعاليتهاي بسيار خوبي را انجام داد و منطقه پتانسيل لازم براي كار كردن را دارد، تصميم گرفتيم تا به مدت پنج سال از سال ۱۳۹۰ در اين منطقه اردوي جهادي برگزار كرده و پس از بررسيهاي بسيار و سفرهاي شناسايي مختلف به استان، منطقه چهل چشمه انتخاب شد.»
اين خادمه جهادي برايمان از استقبال اهالي ميگويد: «در سال اول حضور در منطقه، برخورد روستاييان با تيمهاي مختلف خوب نبود و هيچ اعتمادي به تيمها نميشد. يعني اهالي، بچهها را به خانهها راه نداده يا جواب سؤالات آنها را نميدادند و از حضور فرزندانشان در كلاسهاي آموزشي جلوگيري ميكردند. گرچه در هفته دوم فعاليت در سال گذشته يك حس اعتمادي بهوجود آمد و مشكلات روزهاي اول وجود نداشت اما هنوز وضعيت مناسب نبود. اما امسال با توجه به اثراتي كه در طول سال از فعاليت گروه ديده شد اين حس اعتماد بيشتر شده و از همان هفته اول بسياري از تيمها با استقبال خوبي مواجه بودند. البته هنوز جاي كار بسياري وجود دارد. يكي ديگر از نمود فعاليتها نوع استقبال از بچههاي جهادي است. در سال گذشته بهرغم هماهنگيهاي قبلي بچهها پس از پياده شدن از اتوبوسها بدون هيچ تجمع مردمي يا استقبال خاصي وارد محل اسكان شدند و تا چند روز مشكل تأمين آب وجود داشت اما امسال درخواستهاي مكرري براي حضور و فعاليت بچهها در منطقه از سوي دهياران و شوراهاي روستاها داشتيم و در بدو ورود اهالي تجمع و حتي يك گوسفند قرباني كردند و به اصرار خودشان شام اول اردو ما را مهمان كردند. اين تفاوت در نوع پذيرايي و همكاري با گروه نشاندهنده تأثيرات فعاليت گروه ما در منطقه است.»
لبهاي تشنه زمين ميانه مسيرمان با كژال و رنگين از دختران مهربان روستاي شريفآباد همراه ميشويم تا از مشكلات اهالي اين منطقه بيشتر بدانيم. كژال با شوقي خاص سر صحبت را باز ميكند و ميگويد: «بسياري از روستاهاي ما فقط دو ساعت در روز ميتوانند از آب لولهكشي استفاده كنند و باقي روز را بايد از چشمههاي منطقه استفاده كنند، متأسفانه فاضلاب بسياري از روستاها رها شده و وضعيت اسفناكي به وجود آورده، اين وضعيت و نبود آب آشاميدني سالم، بيماريهاي عجيب و نادري را در منطقه شايع كرده است.
تا سال ۱۳۸۹ هم روستايمان فاقد لولهكشي گاز بوده كه به لطف خدا در طي اين دو سال براي بسياري از روستاهاي منطقه لولهكشي گاز انجام شده است اما هنوز گازي در لولهها نيست و مردم نميتوانند از گاز لولهكشي شده استفاده كنند. ما در اين منطقه مدرسه دخترانه و پسرانه در مقطع دبيرستان نداريم و كساني كه تمايل به ادامه تحصيل داشته باشند بايد به مجتمعهاي شبانهروزي در ديواندره بروند. بسياري از خانوادهها يا به دلايل فرهنگي و دورنشدن دختران از خانواده يا به دليل مشكلات اخلاقي در خوابگاههاي دانشآموزي در ديواندره اجازه ادامه تحصيل به دختران نميدهند.»
رنگين دختر كردزبان هم با آن لهجه شيرينش در ادامه راه برايمان از محروميتهايشان سخن ميگويد: «منطقه ما فاقد بيمارستان يا درمانگاه مناسب بوده و مردم به دليل مسافت زياد تا شهر، در هنگام بيماري نميتوانند به دكتر مراجعه كنند و در نتيجه بيماريهاي قبلي و بعضاً معمولي باعث ايجاد بيماريهاي جديد ميشود. بسياري از خانهها خشتي بوده و مساجد اكثراً نياز به تعمير دارند.
اما از آنجايي كه منطقه كوهستاني است از نظر زمين كشاورزي، محدوديت وجود دارد و زمينهاي موجود توسط خانوادههاي فعلي استفاده ميشود، درنتيجه جوانان نميتوانند شغل مناسبي پيدا كنند كه اين مسئله باعث مهاجرت آنها به شهر ميشود. اين ميان بيكاري جوانان منجر به مشكلات فرهنگي و اخلاقي ديگري شده است.»
آنتنهاي صداوسيما پوشش نميدهد متأسفانه يكي از بزرگترين مشكلات مردم اين منطقه پوشش نداشتن آنتنهاي صداوسيماي جمهوري اسلامي است . در نتيجه همگان، حتي خانوادههاي وابسته به دولت و نهادهاي انقلابي مجبور به استفاده از ماهواره هستند. حضور ماهواره در خانوادهها فرهنگ منطقه را عوض كرده و از نظر فرهنگي مشكلات بسياري ايجاد شده است. بچهها، نوجوانان وجوانان بيشترين قشر آسيبپذير در اين ميان هستند. فساد اخلاقي و بسياري ديگر، مسائلي است كه جوانان با آن در ارتباطند و اينجاست كه همت مسئولان را بيش از پيش ميطلبد اما بچههاي جهادي همت شان را براي توجيه مضرات فراوان ماهواره براي خانوادهها صرف كردهاند و تا حدودي هم مردم از اقدامات بچهها بهره بردهاند.
به گفته جهادگران، اكثريت مطلق اين مناطق سني مذهب بوده و از مذهب شافعي هستند. شافعيها نزديكترين مذهب در بين مذاهب اهل تسنن به تشيع هستند. تا حدي كه ماموستاي مسجد روستاي شريف آباد اسم فرزندش را طبق خوابي كه همسرش از حضرت زهرا(س) ديده بود، حسين گذاشته است و بسياري از آنها به روستاي مودي براي زيارت چهار نفر از امامزادگان شيعه ميروند.
در روستاي مودي اهالي همگي شيعه و سيد هستند و چهار امامزاده در آنجا مدفون بوده و آرامگاه دارند كه مورد زيارت اهالي سني مذهب منطقه نيز هستند.
ساخت چندين پروژه عظيم جهادي يكي از خادمان جهادي از فعاليت گروه برايمان ميگويد: «از فعاليت خادمان جهادي در بخش فرهنگي بايد به برگزاري يادواره شهدا در روستاهاي شريفآباد، عليآباد، ديدار با خانوادههاي شهدا، جانبازان و همچنين ماموستاهاي منطقه اشاره كرد كه با استقبال مردمي و گستردهاي هم روبهرو شد. گروه آموزش در ۱۰ روستاي تحت پوشش در چهار رده سني خردسال، نوجوان، جوان و بزرگسال براي هر دو قشر خانمها و آقايان با برنامههاي مختلف و متناسب از جمله انواع مسائل تربيتي، آموزشي، علمي و اردوي تفريحي براي بچههاي روستايي خدمترساني ميكنند. اين گروه سال گذشته به ۳۲۰ دانشآموز و امسال به ۷۵۰ دانشآموز منطقه در اين روستا خدمترساني ميكند. در كنار اين گروه كادردرماني متشكل از پزشك متخصص، پرستاران و تجهيزات متناسب با حضور در روستاهاي مختلف، بيماران را معاينه ميكنند و دستورات دارويي و مراقبتهاي پزشكي لازم را انجام و داروي مورد نياز بيماران را نيز تحويل آنها ميدهند كه شامل داروهاي شيميايي و سنتي است. حضور متخصصان طب سنتي در گروه درمان كه با هدف گسترش طب سنتي اسلامي دعوت شده بودند، با استقبال مردم روستاها همراه شد.
گروه دندانپزشكي، يك كلينيك موقت دندان پزشكي مجهز به پنج يونيت دندانپزشكي و با حضور كادر مجرب دانشگاهي در روستاي شريفآباد راهاندازي كردهاند و انواع خدمات معاينات اوليه، ترميم، جراحي، كشيدن دندان و آموزش بهداشت دهان و دندان را ارائه ميكند و روزانه پذيراي حدود ۷۰ نفر از روستائيان است. اين خادمه جهادي يكي از بزرگترين و فعالترين تيمهاي حاضر در اردوهاي جهادي را مربوط به تيم عمران ميداند. اين تيم مسئوليت پيگيري و راهاندازي چهار پروژه را در كل سال برعهده دارد. ساخت مدرسه راهنمايي دخترانه و خوابگاه شبانهروزي براي كل ۲۸ روستاي تحت پوشش در روستاي شريفآباد، مرمت مساجد روستاهاي بست و دره دزدان، ساخت پل روي مسيل روستاي نرگس قلعه و ساخت زمين ورزشي در روستاي شريفآباد از جمله اين پروژهها ميباشند كه بچههاي جهادي به جد در پي اجرايي كردن آن هستند.
كارآفريني در روستا و شغل پايدار يكي از نتايج گروه پژوهش در اين گروه جهادي، بحث كارآفريني در روستاهاست. پتانسيلهاي شناخته شده در روستاها توسط گروه كارآفريني مورد توجه قرار گرفته و براي ايجاد شغل پايدار تلاش ميشود. گروه كارآفريني و اشتغالزايي يكي ديگر از گروههاي جهادي دراين منطقه است. از جمله فعاليتهاي انجام شده در اين راستا، برگزاري كارگاههاي آموزشي و عملي در مورد باغباني، زنبورداري، پرورش گياهان دارويي، پرورش طيور، پرورش دامهاي سبك و سنگين، قاليبافي، جوجه كشي و صنايع دستي محلي بوده است. اين كلاسها با حضور مربيان و اساتيد با تجربه برگزار شده و شركتكنندگان در كارگاهها تحت نظر اين مربيان كار عملي خود را تجربه ميكنند. اين كلاسها براي مردان و زنان برگزار ميشود. براي فعالان اين كارگاهها و افراد علاقهمند و برگزيده حمايتهاي ويژهاي در طول سال براي ايجاد شغل از آنها به عمل ميآيد. هدف از برگزاري كلاسها، يكي اشتغالزايي و ايجاد شغل با توجه به پتانسيل موجود در منطقه و ديگري توانمندسازي علمي روستاييان شاغل در بخشهاست كه به ۱۵۰ نفر آموزشهاي مختلفي در اين زمينه داده شده است.
حفظ وحدت يكي از خادمان جهادي ميگويد: «با بهرهگيري از تجارب قبلي، امسال براي اولين بار امكان حضور تمام اقشار در اردوي خدمترساني بسيج دانشگاه تهران ايجاد شد. لذا در اردوي دانشجويي دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران، هم دانشجوي ساير دانشگاهها، فارغالتحصيلان دانشگاهها، اعضاي هيئت علمي دانشگاه تهران، پيشكسوتان و افراد مسن براي دادن قوت قلب به بچهها و اهالي و هم جهادگران دبيرستاني و راهنمايي براي تجربه فضاي اردوي جهادي و حتي تعدادي از جوانان غير دانشجو وجود داشتند كه اين حضور اقشار مختلف باعث گسترش فرهنگ جهادي در جامعه ميشود.» اما اين خادم جهادي برايمان از دغدغههاي موجود در حركتهاي جهادي در اين منطقه ميگويد: «ما در اين ميان هم بايد وحدت بين شيعه و سني را حفظ كنيم و مراقب باشيم تا حرف و عمل مان خلاف وحدت نباشد، هم بايد اعتماد مردم را جلب نماييم. ما بايد مواظب بحثهاي سياسي انحرافي مزدوران گروهكي و بحثهاي شيعه و سني باشيم. در ارتباطهايمان هم بايد با مردم دوست شويم. ما بايد مردم را نسبت به نظام اميدوار كنيم.
براي رعايت همه اين نكات جلسات بسياري پيش از اردوها در مورد نوع فعاليت، نوع برخورد با اهالي، محتواي فعاليتهاي آموزشي گروه آموزش و فرهنگ، شعارهاي تبليغاتي كه قرار است ديوارنگاري شود، با مسئولان گروه برگزار ميشود.» نكته قابل توجه مربوط به اين گروه جهادي اين است كه خوشبختانه باتوجه به فعاليت سال گذشته و پيگيري برنامههاي اين گروه جهادي در منطقه در طول سال، فرمانداري ديواندره و سپاه ديواندره و تمامي ادارات مختلف شهرستان موظف به همكاري با اين گروه جهادي شدند. در اين منطقه مسئولان امر تا آنجا كه ميتوانستند با گروههاي جهادي درمنطقه همكاري داشتهاند.
حداقل اين همكاري را ميتوان در اختيار قراردادن وسيله نقليه به گروه براي اعزام تيمها به روستاهاي تحت پوشش بوده است. در انتهاي سفر جهاديمان همراه با بچههاي جبهه جهادي خاكريز خبرنگاران و عكاسان روستاهاي منطقه چهلچشمه را به مقصد ديواندره ترك ميكنيم و در طول مسيرمان به همت جوانان جهادگري ميانديشيم كه نشان از ارادت به ولايت فقيه و امام خامنهاي دارد.
