اين اظهارنظر محمدي زاده به همراه تحليل ديگر وي مبني بر اينكه «۹۰ درصد مشكل زيست محيطي امروز كشور مربوط به خارج از مرزهاست»، صاحبنظران را به اين نتيجه رسانده كه در رفع مشكلات زيست محيطي كشور سازمان محيط زيست را با جايگاه منفعل خود تنها بگذارند و به آن اميدي نبندند. وي در حالي از نياز اجراي طرح جامع مقابله با ريزگردها به اعتباري بالغ بر ۴ هزار و ۴۰۰ ميليارد تومان سخن ميگويد كه هنوز سازمان متبوعش از سرگذشت ميلياردها توماني كه براي حل بحران ريزگردها در اختيار كشورهاي همسايه قرار گرفته، گزارشي به افكار عمومي نداده و شايد اين گزارش در روزهاي آينده كه محمدي زاده قرار است مهمان نمايندگان ملت در بهارستان باشد، آماده شود. در گفتههاي مسئولان سازمان حفاظت از محيط زيست چند نكته جلب توجه ميكند.
۱۰ ماه از ۵ سال مهلت براي دولت دهم اول اينكه اغلب اظهارنظرها كه به نظر فرافكني و اتخاذ موضع انفعال ميآيند، بيشتر رنگ توجيه دارند تا تلاش مؤثر براي مهار ريزگردها؛ به عنوان نمونه انداختن تقصير بر گردن كشورهاي خارجي كه نه در دسترس مردم و افكار عمومي كشور هستند و نه در حوزه نظارت نهادهاي نظارتي مانند مجلس قرار دارند، شانه خالي كردن از مسئوليت است وگرنه كسي از طرح سؤال از سازمان محيط زيست در مورد وظايفش، بيش از وظايف قانوني و توانايي و ظرفيت مديريتي و اعتباري را مدنظر نخواهد داشت. علاوه بر اين، حضور كشورهاي عربي در همسايگي غربي كشور مسئله تازهاي نيست و سالهاست اين كشورها با ما در مرزهايي كم عرض و هم ارز همسايهاند، اما هجوم ريزگردها به تازگي به حالت بحران درآمده است. از سوي ديگر، اعلام برنامه پنج ساله براي اجراي عمليات تثبيت شنهاي روان و مقابله باريزگردها، در شرايطي كه حدود ۱۰ ماه تا پايان دولت دهم و رياست محمدي زاده باقي است، چه تعهدي براي سازمان حفاظت از محيطزيست ميآورد؟ به تمام اين نكات، مسئله ديگري را نيز بايد افزود و آن اينكه فقط بيان اينكه ريزگردها آلوده به اورانيوم نيستند، از نگراني مردم نميكاهد. هرچند كه ريزگردها بدون اورانيوم هم به اندازه كافي كشنده و خطرناك هستند.
در طول پنج سالي كه سازمان حفاظت محيط زيست سرگرم اجراي طرح جامع مقابله با ريزگردهاست، سلامت مردم و ساكنين ۲۴ استاني كه جديتر از ساير استانها درگير بحران ريزگردها هستند، چه خواهد شد؟
مردم هزينه چه چيزي را ميپردازند؟ چند درصد از بودجه و اعتبار بلاعوضي كه در اختيار كشورهاي همسايه قرار ميگيرد كه منشأ ريزگردها را از بين ببرند، صرف بيمه سلامت ساكنين اين استانها خواهد شد؟ اگرچه موضوع بيمه و سلامت بر عهده سازمان حفاظت محيط زيست نيست، اما واضح است كه در اين مورد خاص رايزني براي تحقق اين بيمه قطعاً برعهده اين سازمان خواهد بود، چراكه مردم مناطق درگير بحران، هزينه سوءمديريتهاي سازمان حفاظت محيط زيست را در دورههاي مختلف ميپردازند. به هر رو محمدجواد محمديزاده رئيس سازمان حفاظت محيط زيست اعلام كرده و ما هم در اين گزارش ميآوريم: برنامههايي براي عراق به عنوان كانون اصلي گرد و غبار و ساير كشورهاي منطقه مانند سوريه، عربستان و شمال آفريقا تهيه شده چراكه حدود ۶ ميليون و ۴۰۰هزار هكتار كانون توليدي ريزگرد در منطقه وجود دارد كه نحوه مديريت و تأمين منابع آن توسط كشورهاي درگير تأمين ميشود.
وي اقدامات اصلي و اساسي مقابله با ريزگردها را متقاعد كردن كشورهاي كانون گرد و غبار ميداند و اظهار ميدارد: ايران درسال ۲۰۱۱ از طرف سازمان ملل به عنوان موفقترين كشور در مقابله با ريزگردها دركنار چين معرفي شده است و تاكنون بيش از ۳ ميليون هكتار تثبيت شنهاي روان در داخل كشور انجام شده است. البته اميدواريم با مجموع اين اقدامات بتوان ظرف مدت پنج سال مشكل ريزگردها كه علاوه براستان خوزستان ۲۳استان ديگر در كشور را درگير خود كرده ، برطرف كنيم.
البته اگر شخص ظريفي جاي رئيس سازمان حفاظت محيط زيست بود، از فعل كنند براي جمله آخر استفاده ميكرد. ضمن اينكه علي محمد شاعري قائم مقام سازمان محيط زيست نتايج مذاكرات با نخست وزير عراق در اجلاس سران را مثبت ارزيابي كرده و از ميان نيمي از خاورميانه و شمال آفريقا كه به گفته رئيس اين سازمان بايد مالچ پاشي شوند(!)، عراق تنها كشوري بوده كه بعد از اين مدت طولاني براي همكاري بيشتر با ايران قولهاي مساعدي براي مهار ريزگردها داده است.
شاعري با اشاره به طرحي كه توسط ايران تهيه و در اختيار وزارت كشاورزي و محيط زيست عراق قرار داده شده، ادامه ميدهد: از سازمانهاي بينالمللي مانند يونامي ( دفتر هماهنگكننده همكاريهاي بينالمللي در عراق) و يونپ خواسته شد با نظارت بيشتر بر اجراي اين طرح در عراق روند مهار ريزگردها را در اين كشور تسريع كنند.
به گفته شاعري، در حال حاضر مهمترين علت ايجاد ريزگردها در عراق عدم مديريت منابع آب است و نه كمبود منابع آب و با بهبود اين مديريت كه نياز به هزينههاي كلان هم ندارد ظرف ۵ تا ۱۰ سال! آينده ميتوان ريزگردها را در عراق به طور كامل مهار كرد.
براساس اظهارات مسئولان سازمان حفاظت محيط زيست، نصب سيستمهاي پايش ريزگردها و مقابله با پديده بيابانزايي در يك ميليون هكتار از اراضي عراق با ايجاد پوشش گياهي، احيا ۷ ميليون نخل كه در جنگ تحميلي از بين رفت، مالچ پاشي و پخش سيلاب از مواردي است كه ايران با عراق همكاري ميكند.
