صدور حدود ۲۳۰ هزار پروانه ساخت و ساز در سال ۹۰ يكي از فعاليتهاي مهم شهرداري مناطق بيستو دوگانه صدور پروانه ساخت و ساز براساس ضوابط و مقررات شهرسازي است. بر اين اساس در سال گذشته حدود ۲۳۰ هزار پروانه ساخت و ساز در شهر تهران صادر شده است.
هرچند پروانههاي ساخت و ساز براساس ضوابط و مقررات صادر ميشود. اما در اين زمينه حمزه شكيب عضو شوراي شهر معتقد است برخي از پروانههاي ساختماني با تخلف صادر ميشود.
از سوي ديگر گاه با اصرار مالكان مواردي از تخلفات در نقشههاي صادره گنجانده ميشود، با اين حال بيشتر موارد تخلف ساخت و ساز در حين انجام فعاليت به وقوع ميپيوندد، به واقع ساخت و سازها بايد براساس پروانه صادره صورت گيرد اما به دليل ارزش اقتصادي املاك شهر تهران تخلفات گوناگوني در اين بخش انجام ميگيرد.
اين تخلفات گاه با هماهنگي برخي مهندسان ناظر و گاه به دور از چشمان ناظران و مأموران نظارتي در هنگام ساخت و ساز صورت ميگيرد.
در اين زمينه در صورت مشاهده و ارائه گزارش تخلف، كار ساخت و ساز تا رفع موارد تخلف متوقف ميشود و گاه اين تخلفات تا پايان مراحل ساخت و ساز و پايان كار برجا ميماند كه با تشكيل پرونده، موارد تخلف براي تعيين تكليف نهايي به كميسيون ماده ۱۰۰ ارجاع داده ميشود.
بخشي از تخلفات ساخت و ساز مربوط به دورههاي گذشته است كه با حضور مالكان براي گرفتن پايان كار، موارد تخلف آشكار ميشود با اين حال در سالهاي اخير به منظور جلوگيري از ساخت و ساز پليس ساختمان تحت عنوان شهربان تشكيل شده است تا در تمام مراحل كار، جلوي ساخت و سازهاي غيرمجاز گرفته شود.
در اين زمينه در جلسه هفته گذشته شوراي شهر كه به منظور تصويب بودجه شركت شهربان و حريمبان تشكيل شد، حمزه شكيب بر اهميت كار شهربان تأكيد كرد و افزود: اگر اين شركت درست به وظايف خود عمل كند ميتواند در مقابل تخلفات ساخت و ساز بايستد و به عنوان بخش نظارتي قوي به وظايف خود عمل كند.
وي همچنين به برخي از موارد كه منجر به تخلف در ساخت و ساز ميشود اشاره كرد و يادآور شد: تخلفات ساخت و ساز دو دسته است؛ يكي با هماهنگي مناطق و نواحي و ديگري به صورت پنهاني و شبانه صورت ميگيرد كه شهربانان ميتوانند وارد عمل شده و جلوي تخلف را بگيرند.
جلوگيري از ۳۲ هزار تخلف در ساخت و ساز هرچند اقدامات لازم از سوي شركت شهربان براي جلوگيري از ساخت و ساز غيرمجاز صورت ميگيرد و بنابر گفته مديرعامل شركت شهربان در سال گذشته از ۳۲ هزار مورد تخلف ساخت و ساز جلوگيري به عمل آمده است، با اين حال فراواني تخلفات در حوزه ساخت و ساز آنچنان گسترده است كه بيشترين علت مراجعه شهروندان را به شهرداري و كميسيون ماده صد شامل ميشود.
در اين زمينه شركت شهربان علت افزايش تخلفات ساخت و ساز را نبود بودجه كافي براي فعاليت اين شركت عنوان كرد و از تدوين آييننامه اجرايي براي مقابله با تخلفات ساخت و ساز در آينده نزديك خبر داد. به واقع بنابر اظهارات رئيس كميسيون عمران شوراي شهر، شواهد نشان ميدهد كه از تخلفات ساخت و ساز نه تنها كاسته نشده است بلكه در ۹۵ درصد از ساخت و سازها تخلف صورت پذيرفته است.
به گفته كارشناسان برخي از تخلفات صورت گرفته در حوزه ساخت و ساز علاوه بر غيرمجاز بودن سبب ميشود تا از عمر و استحكام سازه نيز كاسته شود و در برابر حوادث غيرمترقبه نيز آسيبپذير شود.
تخلفات ساختماني غيرعمدي در ساخت و ساز با اين حال مديركل امور اجرايي كميسيونهاي ماده ۱۰۰ با بيان اينكه برخي از تخلفات ساختماني غيرعمدي انجام ميشود بر لزوم آگاه ساختن شهروندان به حقوق خود تأكيد كرد.
رضا نگهبان با بيان اين مطلب گفت: در تمامي مراجع ساز و كارهايي براي جلوگيري از تخلفات و ايجاد اعتماد ميان نهادهاي اجتماعي و مردم وجود دارد كه موجب كاهش چشمگير تكرويها و مجادله با قوانين ميشود و در اين صورت است كه مردم با اعتماد و بدون شك و ترديد در كارآمدي يا لزوم ايجاد چنين قوانين و راهكارهايي به دور از فكر و سليقه خود به آنها عمل ميكنند.
مديركل امور اجرايي كميسيونهاي ماده ۱۰۰ با اشاره به وظايف شهرداري در اين زمينه خاطرنشان كرد: در گام اول شهرداري بايد شهروندان را نسبت به حقوق خود آگاه سازد تا علاوه بر شناخت مطالبات خود از شهر و مسئولان آن، از وظايف خود در قبال شهر نيز آگاهي يابند تا اعتمادي عميق و متقابل ميان مردم و مجريان ايجاد شود.
وي با بيان اينكه اين كار از تأكيدات شهردار تهران است، افزود: از اين رو شهرداري اين كار را در اولويت خود قرار داده تا اطلاعرساني كامل و به هنگام داشته باشد.
به گفته وي برخي از شهروندان تخلفات را به دليل ناآگاهي انجام ميدهند كه بعد از بروز تخلف و ارجاع پرونده به كميسيون ماده ۱۰۰ موجب مشكلات زيادي براي آنان ميشود.
راهكار جلوگيري از تخلفات چيست؟ هرچند تخلفات ساخت و ساز بنابر دلايل متعدد همچنان در حال تكرار است، با اين حال به نظر ميرسد به منظور جلوگيري از ساخت و ساز غيرمجاز لازم است تا به پروندههاي موجود داراي تخلف در يك فاز زماني رسيدگي صورت گيرد و از سوي ديگر با اجرايي شدن طرح جامع پايتخت اين انتظار ميرود كه پروسه صدور پروانه ساختماني به گونهاي انجام شود كه امكان تخلف در آن به كمترين ميزان ممكن برسد و در اين زمينه نبايد از بخشهاي نظارتي غافل شد. به واقع قاطعيت در صدور رأي براي تخريب و رفع تخلفات ساخت و ساز و اعمال نظارت قانوني مستمر ميتواند جلوي ساخت و سازهاي غيرمجاز را بگيرد و از سوي ديگر برخورد قانوني با عوامل مؤثر در تخلف ساخت و ساز، در كاهش تخلفات ميتواند مؤثر واقع شود.
