کنکور و امتحانات نهایی به یک تراژدی غمناک و بحثبرانگیز برای دانشآموزان و داوطلبان حضور در دانشگاه بدل شده است. تصمیمات پی در پی و تغییر آنها از ناپختگی سیاستهای آموزشی حکایت دارد. شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان متولی در امر سیاستگذاریهای آموزشی و فرهنگی در ایران شناخته میشود. حجت الاسلام عبدالحسین خسروپناه دبیر این شورا از مثبت شدن تأثیر معدل نهایی پایه یازدهم برای کنکور ۱۴۰۵ خبر داد، به این معنا که نمرات دانشآموزان اگر از ۱۵ به بالا باشد میتواند نمره پایین کسب شده در کنکور را ارتقا دهد و نمرات نهایی تأثیر منفی در کنکور نخواهند داشت. این تصمیمی بود که ناشی از رخدادهای اخیر کشور و تجمعات دانشآموزان گرفته شد و بازهم پاشنه آشیلهای جدی در آن دیده میشود چراکه داوطلبان کنکور ۱۴۰۵ پایه یازدهم را در شرایط بهتری نسبت به دانشآموزان فعلی پایه یازدهم سپری کردند که تأثیر نمرات نهایی یازدهم در کنکور برایشان قطعی است. دانشآموزان پایه یازدهم امسال استرس جنگ، مجازی شدن کلاسها و سرعت پایین دسترسی به خدمات آموزشی را تجربه کردند و در ایام پیش رو با امتحانات نهایی مواجه هستند نگران تأثیر قطعی این امتحانات در کنکور ۱۴۰۶ هستند.
از اوایل دهه نود تأثیر امتحانات نهایی بر روی کنکور آغاز شد و سال به سال با تغییر سیاستها درصد تأثیر امتحانات نهایی نیز افزوده شد. اما سؤال چالش برانگیز و مهم این است که آیا امتحانات نهایی میتوانند جایگزین مناسب برای کنکور باشند؟ تجربه سالها برگزاری امتحانات نهایی پس از تغییر سیاستها در دهه نود میتواند تصویری دقیق و مشخص ارائه دهد. حجم گسترده حوزههای امتحانات نهایی میتواند سلامت این امتحانات را با چالش مواجه کند و گاهی شاهد تهدید افراد برگزار کننده امتحانات نیز بودهایم. از سوی دیگر چندسال استرس مداوم امتحانات نهایی، ترمیم معدل و کنکور میتواند سلامت روان دانشآموزان را با مشکل جدی مواجه کند یا باعث بیانگیزگی آنها شود. این مسائل انقدر مهم و اساسی هستند که شورای عالی انقلاب فرهنگی باید ساعتها با کارشناسان و محققان آموزشی جلسه بگذارد و مسائل مختلف را واکاوی کند.
تجمعات دانشآموزان و کمپینهای آنان علیه برنامههای آموزشی گویای خشم نهفته دانشآموزان علیه رویهها و سیاستهای پر ایرادی است که نیاز به اصلاحات اساسی در آنها صورت گیرد. شورای عالی انقلاب فرهنگی که در راس آن رئیسجمهور قرار دارد باید دغدغههای دانشآموزان پایه یازدهم را در اولویت جلسات خود قرار دهد و مبتنی بر عدالت آموزشی تأثیرات امتحانات نهایی یازدهم را برای کنکور ۱۴۰۶ مثبت کند که از استرس و دغدغههای آنان بکاهد و با استمرار جلسات اصلاحات مؤثری در جهت کاهش استرس دانشآموزان و برقراری عدالت آموزشی مصوب کنند.
