فرعون از سنگ كليه رنج ميبرد. بسياري بر اين باور بودند كه پزشك مخصوصش با درمان درد سنگ كليه او جايگاه خاصي در دربار يافت. انسانها مدت زيادي است كه با سنگ كليه دست به گريبان هستند و شايد بتوان درد ناشي از آن را يكي از قويترين و البته ناراحت كنندهترين مسائلي دانست كه تاكنون بشر با آن روبهرو شده است. براساس گزارشهاي موجود در ميان مردان شايعترين بيماري پس از سرطان پروستات سنگ كليه بوده كه درمانهاي متفاوتي در طول سالهاي گذشته براي آن كشف شده است. اكنون سؤالي كه شايد بايد پرسيده شود آن است كه چرا سنگ كليه بهوجود ميآيد و راههاي مبارزه با آن چيست؟
كليه محلي براي تصفيه خون بوده كه در آن مواد زائد همانند نمكها و آب اضافي از بدن جدا شده و به سوي دفع هدايت ميشوند. در حالي كه نگهداري ادرار و اشباع آن منجر به ايجاد گلولهاي سديمي شده كه به آن سنگ كليه گفته ميشود. تمامي انواع سنگ كليهها امكان دفع از طريق ادرار را ندارند، به همين جهت دردهايي در معده و شكم به وجود ميآورد كه همانطور كه اشاره شد يكي از دردناكترين مواردي است كه يك انسان ميتواند با آن روبهرو شود. اسـيــدي يــا قـلـيــايــي بــودن ادرار نـيــز بــاعـث تـشـكـيـل سنگ ميگردد. سنگ كليه غالباً در كليهها به وجود ميآيد، اما ميتواند درهر جاي ديگري كه مربوط به ادرار كردن است نيز تشكيل شود، مثلاً در مثانه يا در لولههاي جمعكننده ادرار كه به مثانه متصل هستند. نشانههاي بيماري زماني ظاهر ميشود كه سنگ شروع به جابهجا شدن ميكند. اين درد به صورت متناوبي رو به گسترش ميگذارد، زياد ميشود و تقريباً با درد زايمان برابري ميكند، تا اندازهاي كه ممكن است آسيبهاي ديگري به فرد مبتلا به اين بيماري بزند. محل درد در قسمت پايين شكم است و ممكن است تا كشاله ران نيز كشيدهشود. حالت تهوع و استفراغ و معده درد، عفونت، تب، سرماخوردگي، وجودخون در ادرار، كاهش دفع ادرار يا قطع كامل آن، درد هنگام ادرار كردن، ادرار بودار، ادرار تيره، وجود چرك در ادرارو نفخ از علائم آن هستند. درمان سنگ كليه از نگرانيهاي افرادي است كه با اين درد رو به رو هستند. بايد تأكيد كرد كه هيچ دو نوع سنگي همانند هم نيستند و راههاي درمان آنها با يكديگر متفاوت است. در برخي افراد ميتوان با رژيمهاي غذايي به دنبال اين تغييرات بود و در برخي ديگر با دارو، اما عمل جراحي راهي است كه معمولاً مورد استفاده قرار ميگيرد و عوارض كمي نيز به دنبال خود دارد. بر اساس گزارشهاي موجود در كشورهاي جهان سوم ميزان ابتلا به اين بيماري رو به گسترش است و يكي از دلايل اصلي آن را ميتوان تغذيه در اين كشورها دانست. روزهاي سختي براي افرادي كه سنگ كليه دارند پيشبيني ميشود. اين را پزشكان در حالي عنوان ميكنند كه سنگها تنها در موقع دفع درد ايجاد ميكند. سؤالي كه شايد بايد پرسيده شود اين است كه چرا برخي از كليهها سنگساز هستند؟
در پاسخ به اين سؤال بايد تأكيد كرد كه هيچ دليل مشخصي براي اين بيماري وجود ندارد ولي برخي از افراد بر اين باورند كه سنگ كليه دليلي جز غلظت مواد در ادرار يا ارث ندارد. توليد سنگ كليه تنها زماني رخ ميدهد كه كريستالي از مواد رسوبي تشكيل ميشود و وقتي غلظت موادي در داخل يك محلول بيش از حد شود، در نهايت به حالت فوق اشباع درميآيند و به كريستال تبديل شده و رسوب ميكنند، مثل اتفاقي كه موقع توليد نبات رخ ميدهد. وقتي غلظت مواد در ادرار زياد شود، زمينه تشكيل هسته سنگ در ادرار فراهم ميشود. اين سنگها بزرگ ميشوند و دردهاي بسياري را به دنبال خود خواهند داشت بر همين اساس افرادي كه درد دارند در مرحله نخست با داروهاي مسكن دردشان كنترل ميشود و پس از آن اين بررسيها آغاز ميشود. بايد در نظر داشت كه سونوگرافي كليه از جمله مواردي است كه براي تشخيص اين بيماري مورد استفاده قرار ميگيرد.
