
به گزارش «جوان آنلاين»، با بررسيهاي انجام شده هم اكنون چينيها بزرگترين خريدار كالاهاي ايراني هستند و بيش از ۱۸ درصد از كل صادرات غيرنفتي كشورمان را در پنج ماهه نخست امسال به خود اختصاص دادهاند، به نحوي كه در مدت ياد شده ۱۰ ميليون و ۲۹۰ هزار تن انواع كالاي ايراني به ارزش ۲ ميليارد و ۳۴۸ ميليارد دلار به چين صادر كرديم. همچنين امارات متحده عربي با اختصاص ۶۸/۱۴ درصد از كل صادرات غيرنفتي ايران، دومين خريدار كالاهاي ايراني در اين مدت بود و از اين نظر در جايگاه دوم قرار گرفت و كشورهاي عراق، هند و افغانستان نيز به ترتيب با اختصاص ۰۶/۱۳ درصد، ۹۵/۸ درصد و ۳۱/۵ درصد از كل صادرات غيرنفتي كشورمان، رتبههاي بعدي را به خود اختصاص دادهاند.
با بررسي اين آمار و ارقام مستند ميتوان نتيجه گرفت كه بازار هدف كالاهاي ايراني در ۱۰ سال گذشته تغيير محسوسي يافته و آسياييها و كشورهاي خاورميانه، پرطرفدارترين كالاهاي ايراني به شمار ميروند.
يعني كشورهاي اروپايي و در رأس آنها آلمان كه زماني در ليست ۱۰ خريدار اصلي كالاهاي كشورمان قرار داشتند جاي خود را به چين، امارات، عراق و هند و افغانستان دادهاند.
اين موضوع و تغيير جهت بازارهاي هدف صادراتي كشور چندين دليل دارد.اولين دليل اين موضوع به تبادلات سياسي و همكاريهاي نزديك ايران با اين كشورها بر ميگردد.هم اكنون روابط سياسي ايران با چين، عراق، افغانستان و هند نسبت به كشورهاي اروپايي در وضعيت بهتري قرار دارد.
دومين دليل روابط فرهنگي و اشتراكات قومي و مذهبي است.ايران با كشورهايي چون عراق،افغانستان و امارات داراي اشتراكات فرهنگي و مذهبي است و اين يكي از دلايل خريد كالاهاي ايراني از سوي تجار اين كشورهاست، هر چند نزديكي مرزهاي زميني و سهولت جابهجايي كالا ميان ايران و كشورهاي مذكور يكي ديگر از دلايل خريد كالاهاي كشورمان است.
اما چند نكته ديگر نيز در اين آمار وجود دارد كه بايد بدان توجه جدي داشت.با بروز بحران جهاني اقتصاد بسياري از كشورهاي پيشرفته و ثروتمند دنيا كه خريدار كالاهاي لوکس ايراني بودند به سمت صرفه جويي بيشتر اقتصادي رفتهاند.
به عنوان مثال فرش دستباف، پسته و صنايع دستي ايران كه از اقلام عمده صادراتي به كشورهاي اروپايي و امريكايي بود، با بروز بحران اقتصادي جاي خود را به اقلام مشابه ارزان چيني و پاكستاني و ديگر كالاهاي ضروري داده است.
سخت تر شدن مبادلات مالي ايران با كشورهاي اروپايي و امريكايي به دلايلي چون تحريم و گشايش اعتبار يكي ديگر از مسائلي است كه سبب شده تجار ايراني عطاي كشورهاي اروپايي را به لقایشان ببخشند و در این میان، نقش واسطهای امارات در صادرات کالا ایرانی نیز کاهش یافته است. اما نبايد فراموش كرد كه بيشترين حجم كالاهاي صادراتي به كشوري چون چين، كالاها و مواد خام چون نفت، پتروشيمي و محصولات معدني و مواد اولیه است و براي همين، چين اكنون در رتبه نخست واردكننده بزرگ كالا از ايران قرار گرفته است.
بيشتر كالاهاي صادراتي ايران به ۵ كشور نخست خريدار كالاهاي ايراني محصولات پتروشيمي،مواد غذايي و مصرفي و واسطه است. اين يعني زنگ خطر، .چرا كه در اين حوزهها، كشورهاي قدرتمند و بازيگران جدي چون تركيه قرار دارند كه اگر نتوانيم در بخش قيمت و كيفيت به سطح تركيه برسيم چه بسا كه در سالهاي نه چندان دور همين كشورهاي عراق،افغانستان و هند را نيز از دست بدهيم.
همچنین بايد توجه داشت كه نگاه داشتن يك بازار هدف بسيار سختتر و پر هزينهتر از به دست آوردن آن است.
متأسفانه يكي از مواردي كه مسئولان كمتر به آن توجه ميكنند، نبود يك استراتژي جدي در صادرات و حتي واردات است. نبود يك نظام جامع و هدفمند در حوزه صادرات سبب شده به روزمرگي و كوتاهنگري دچار شويم و هر از چند گاهي خبرهای از دست دادن بازارهاي هدف كشورمان به گوش برسد.
کارشناسان همچنین علاوه بر موارد مذکور، به عواملی چون نگاه کوتاه مدت تجار به بازارهای جهانی و غیرواقعی بودن نرخ ارز و نرخ بالای تسهیلات اشاره دارند.