در پاسداشت رویداد تاریخی تسخیرلانه جاسوسی امریکا

خروش برآشیانه جاسوس

حسین جعفری - سیزدهم آبان 1358، یادآور حماسه دانشجویانی است که برای رسوایی شیطان بزرگ، امریکای جنایتکار، به سفارت این کشور هجوم برده، با گروگانگیری عوامل فتنه انگیز لانه جاسوسی، حمایت خود را از انقلاب و امام(ره) اعلام داشتند. در این روز بزرگ، دانشجویان انقلابی، پیوند خود را با امام (ره) محکم‌تر کردند و به جهانیان، به ویژه دشمنان ثابت کردند که با نیروی ایمان و توکل به خدا می‌توان به استکبار جهانی غلبه کرد و او را به زانو در آورد. این روز حماسه‌ساز بر تمام جوانان به ویژه دانشجویان گرامی باد!زمینه‌سازیدولت مستکبر امریکا از اوایل دهه 30، با دخالت مستقیم در امور داخلی ایران و ‌سازماندهی کودتای 28 مرداد 1332، زمینه سلطه همه‌جانبه خود را بر ایران فراهم آورد. پس از کودتا، روابط آن کشور با حکومت پهلوی گسترش یافت و کمک‌های مالی امریکا به بیش از 60 برابر رسید. شمار فراوانی از مستشاران فنی امریکایی وارد ایران شدند و امریکا اجرای حکومت و اختیار و اراده ایران را به صورت کامل در دست گرفت. قرارداد کاپیتولاسیون نیز به صورت محرمانه، شب هنگام در 11 مهرماه 1343 در مجلس شورای ملی به تصویب نمایندگان رسید؛ قراردادی که قبلاً میان شاه و امریکایی‌ها منعقد شده بود. از آن پس، در عرصه نظامی، حاکمیت امریکا بر ارتش و دستگاه امنیتی و اطلاعاتی و در عرصه اقتصادی سلطه آنان بر بازار و چپاول مواد خام کشور ابعاد گسترده‌ای یافت. امریکایی‌ها در طول انقلاب نیز اقدامات بسیاری را برای حمایت از شاه در کشتار وسیع مردم و جلوگیری از پیروزی انقلاب اسلامی انجام دادند.تحرکات امریکاییبا پیروزی انقلاب اسلامی، حیثیت جهانی امریکا به عنوان بزرگ‌ترین حامی رژیم شاه، زیر سؤال رفت. به همین دلیل، تحرکات دامنه داری را بر ضد جمهوری اسلامی انجام داد. واکنش‌های امریکا به شکل‌های گوناگون مانند استقرار ناوگان دریایی در تنگه هرمز، موضع گیری تند درباره مجازات عناصر فاسد حکومت شاه، حمایت از عوامل حکومت شاه که اموال و دارایی‌های بانک‌های کشور را غارت کرده و به امریکا و اروپا گریخته بودند، ایجاد پایگاه خبری برای مطرح کردن فعالیت‌های ضد انقلاب در سطح بین المللی، سکوت توأم با رضایت در مقابل ترور شخصیت‌های اول کشور و بی توجهی به اعتراض‌های جمهوری اسلامی ایران، بروز می‌کرد.ندای رهبرامام خمینی رحمهًْ الله همواره با سخنان ارزشمند خود، راه درست رویارویی با دشمنان را به مردم نشان می‌داد و آنان را برای مبارزه آماده می‌کرد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، با ادامه دخالت‌های امریکا در امور داخلی و خارجی و نیز پناه دادن به شاه و خانواده اش، امام خمینی رحمهًْ الله در راستای دفع توطئه‌های شیطان بزرگ در سخنرانی‌های خویش درباره اعمال ضداسلامی امریکا فرمودند: «بر دانش آموزان، دانشجویان و محصلین علوم دینیه است که با قدرت تمام، حملات خود را علیه امریکا و اسرائیل گسترش داده، امریکا را وادار به استرداد این شاه مخلوع و جنایتکار کنند.» اینچنین بود که دانشجویان مسلمان و انقلابی به عنوان فرزندان این امت قهرمان، با لبیک به ندای پیشوای خویش، سفارت امریکا را اشغال کردند و به فرموده امام(ره)، انقلابی بزرگ‌تر از انقلاب اول به وجود آوردند.وقوع حادثهساعت 5/10 صبح سیزدهم آبان 1358، گروهی از دانشجویان که شمارشان به حدود 500 نفر می‌رسید، از میان صفوف کسانی که به مناسبت سالگرد تبعید حضرت امام(ره) در 15 سال پیش و سالروز شهادت شهدای دانشگاه تهران تظاهرات می‌کردند، جدا شده، خود را به خیابان تخت جمشید رساندند. آنگاه با استفاده از قیچی‌های آهن بر، زنجیرهای دروازه بزرگ سفارت امریکا را گشودند و سفارت را تصرف کردند. آنان پارچه‌ای روی دروازه آویزان کردند که روی آن نوشته شده بود: «خمینی می‌رزمد، کارتر می‌لرزد».از همان لحظه‌های نخست تصرف سفارت امریکا، گروه‌های گوناگون مردم در مقابل سفارت امریکا اجتماع کردند و شعارهای ضدامریکایی سردادند.انتشار اسناددانشجویان پیرو خط امام که به سفارت امریکا حمله کرده بودند، به همه پرونده‌های سفارت دست یافتند. کارکنان سفارت، پیش از آنکه به گروگان درآیند، می‌کوشند تا آنجا که ممکن است با دستگاه رشته‌کننده، پرونده‌ها را نابود کنند، ولی دانشجویان اسناد برش خورده را مرتب می‌کنند و به طور منظم آنها را در کنار هم می‌چسبانند. این اسناد بعدها به صورت کتاب منتشر شد که تاکنون به 70 نسخه رسیده است. بیشتر این اسناد، گزارش‌های اداره سیا و تماس‌های مخفی آنهاست.اهدافمهم ترین انگیزه اشغال کنندگان لانه جاسوسی امریکا، بازستاندن شاه جهت محاکمه در ایران بود. شاه در آن زمان برای معالجه پزشکی در امریکا به سر می‌برد. از اهداف دیگر دانشجویان، ضربه زدن به دولت محافظه کار وقت بود؛ زیرا دولت موقت وظیفه حفظ و حراست از سفارت امریکا را بر عهده گرفته بود و پیوسته بر انجام آن تأکید داشت. این اشغال باعث شد که اعتبار دولت موقت نزد امریکا بر باد رود و این کشور دیگر خود را به تسلط لیبرال‌ها و ملی ـ مذهبی‌ها در ایران امیدوار نسازد.فرار خیانتکارانکسانی که با هدف مخالفت یا اعتراض به عملکرد و سیاست‌های خارجی دولت موقت و لیبرال‌ها، به اقدام بزرگ تسخیر لانه جاسوسی دست زده بودند، بسیار سریع‌تر از آنچه خودشان انتظار داشتند، به اهدافشان دست یافتند. دولت موقت بی درنگ کناره‌گیری کرد و جوانان اشغال کننده، آنچه را که مربوط به ارتباط مقامات ایرانی با دولت امریکا بود، فاش ساختند؛ به شکلی که پس از آن بسیاری از افراد وابسته به دولت موقت، کشور را ترک کردند.تأیید مسئولاناشغال سفارت امریکا در ایران به وسیله دانشجویان پیرو خط امام، بی درنگ از سوی مسئولان عالی رتبه کشور تأیید شد. شهید دکتر بهشتی در مجلس خبرگان از عمل انقلابی دانشجویان حمایت کرد. او این حرکت را واکنشی مناسب در مقابل اقدام امریکا دانست و گفت: «امریکا با پناه دادن به شاه به ملت ما توهین کرده است.» حوزه علمیه قم نیز با انتشار اطلاعیه‌ای پشتیبانی خود را از دانشجویان پیرو خط امام در اشغال سفارت امریکا در تهران اعلام کرد.خروج شاهکارتر، رئیس جمهور وقت امریکا، برای خنثی ساختن وضعیت بحرانی و پایان دادن به اوضاع نابسامان گروگانگیری، در جست و جوی محل سکونت جدیدی برای شاه بود. او سرانجام پس از سه روز مذاکره‌های پی در پی، کشور پاناما را برای اقامت شاه در نظر گرفت. شاه به ناچار در تاریخ 24 آذر 1358 پس از 54 روز اقامت در امریکا، رهسپار پاناما شد، ولی دانشجویان پیرو خط امام، هنوز بر بازگرداندن شاه پافشاری می‌کردند.دشمنی پنهانسفارت امریکا در ایران،‌سازماندهی تبلیغات وسیع و مغرضانه بر ضد‌اندیشه‌های امام و طرح مطالباتی را به نام ملت ایران در رادیوهای بیگانه و رسانه غربی بر عهده داشت. مزدوران امریکایی در سفارت، آشکارا از حرکت‌های ضد انقلاب و غارتگران ثروت‌های عمومی و ملی حمایت می‌کردند و با درخواست‌های ملت ایران مبنی بر بازگرداندن شاه برای محاکمه، مخالفت می‌کردند. امام خمینی رحمهًْ الله درباره تحویل شاه، طی پیامی به ملت ایران چنین فرمود: «همان طور که بارها گفته ام، ما خواستار استرداد شاه و اموال ملت از او هستیم».تحمل بی نظیرملت شریف و بزرگوار ایران با وجود کودتای 28 مرداد، قانون تحقیرآمیز کاپیتولاسیون، کشتار بی رحمانه خرداد 1342 و پشتیبانی‌های امریکا از حکومت شاه در کشتار و زندانی کردن فرزندان پاک این مرز و بوم، چشمان خود را بر اشتباه‌های فاحش امریکا بست و با گذشت فراوان با امریکا برخورد کرد. پس از پیروزی انقلاب نیز، به سفارت امریکا و حتی اتباع امریکایی هیچ تعرضی نکرد، ولی امریکایی‌ها دست بردار نبودند و سفارتخانه خود را به کانون ایجاد بحران و تشنج مبدل ساخته، تبلیغات گسترده‌ای را بر ضد انقلاب و امام(ره) به راه‌انداختند. سرانجام مردم ایران که همه این تجاوزها را تحمل کرده بودند، در مقابل پافشاری امریکا در پنهان ساختن شاه، واکنش نشان دادند و از اشغال سفارت امریکا به دست دانشجویان پیرو خط امام در 13 آبان 1358 حمایت کردند.آوازه تسخیرگروگانگیری اعضای سفارت امریکا، یکی از وقایع مهم انقلاب اسلامی است. در این زمان، روابط ایران و امریکا وارد مرحله جدیدی شد. وزارت خارجه امریکا، با انتشار بیانیه‌ای بر ضد اقدام دانشجویان موضع گیری کرد و فعالیت‌های دیپلماتیک بر ضد ایران در سطح بین‌المللی آغاز شد. کاخ سفید فعالیت‌های گسترده خود را همراه با تبلیغات عظیم رسانه‌های خبری بر ضد انقلاب و امام(ره) آغاز کرد. شورای امنیت‌سازمان ملل، جلسه فوق العاده‌ای تشکیل داد. تحریم‌های اقتصادی امریکا بر ضد ایران به مرحله اجرا درآمد و همگام با امریکا، پانزده کشور عضو ناتو به همراه ژاپن، واردات نفت خود را از ایران کاهش دادند. با انتشار اسناد سفارت امریکا، توطئه‌های این کشور برضد ملت ایران افشا شد و فعالیت‌های امریکایی‌ها پس از پیروزی انقلاب به اثبات رسید.نتایج ارزشمندرهبر معظم انقلاب، حضرت آیت الله خامنه‌ای درباره نتایج عظیم تسخیر لانه جاسوسی می‌فرمایند: «... مسئله، مسئله سفارت و اعضای آن و این قبیل مسائل نبود؛ مسئله این بود که امپراتوری عظیم زر و زور و تزویر با این عرض و طول در دنیای معاصر که تمام ملت‌ها و رهبرانشان را در مواجهه با قدرت استکباری خود، تحقیر می‌کند و دولت‌های برخاسته از ملت‌ها را به چیزی نمی انگارد و هر وقت اراده کند، آنها را بر می‌دارد یا به آنها تهاجم می‌کند، یک جا تحقیر بشود و به دنیا نشان داده شود که زورِ زورگویان یک چیز مطلق نیست و اراده مستکبران امر غالب بر فطرت جهان نیست. آنها خواستند این باور غلط در ذهن مردم واقع بشود، در حالی که این باور واقعیت ندارد. امریکایی‌ها در آن حادثه تحقیر شدند که هنوز هم غبار ملامتش از چهره سردمداران مستکبر امریکا زدوده نشده است و در آینده هم زدوده نخواهد شد».آثار سیاسیبا اشغال سفارت امریکا و استقبال عظیم مردم از حرکت دانشجویان پیرو خط امام (ره) و به دنبال آن تأیید حضرت امام از این اقدام، دولت بازرگان در تاریخ چهارده آبان ماه استعفا داد. بنا به فرمان حضرت امام(ره)، شورای انقلاب اداره امور دولت را برعهده گرفت و تا زمان انتخاب شهید رجایی به نخست وزیری، کشور نخست وزیری به عنوان یک شخصیت حقوقی نداشت. از سوی دیگر، با اشغال سفارت و کناره گرفتن میانه روها که در تعدیل و خنثی کردن شور انقلابی مردم می‌کوشیدند، بار دیگر صحنه انقلاب ایران به حالت اولیه بازگشت. به ویژه با افشای بسیاری از اسناد درون سفارت، رابطه نزدیک لیبرال‌ها با عوامل سفارت، آشکار شد و اعتبار آنان کاهش یافت و از صحنه سیاست ایران حذف شدند.آثار اقتصادیدولت امریکا زمانی که از حل سریع بحران گروگانگیری نا امید شد، برای ضربه زدن و تحت فشار قرار دادن دولت، فشارهای اقتصادی خود را بر ایران وارد کرد؛ به گونه‌ای که در نهمین روز اشغال سفارت، به دستور کارتر، واردات نفت از ایران متوقف شد و دو روز بعد کلیه دارایی‌های رسمی ایران در بانک‌های امریکا توقیف شد.حمایت مردمیپس از اینکه سفارت امریکا به اشغال دانشجویان در آمد، اولین اطلاعیه رسمی آنان با نام دانشجویان مسلمان پیرو خط امام در ساعت یک بعد از ظهر از رادیو پخش شد. آنان در اولین اطلاعیه خود سفارت امریکا را سفارت جاسوسی خواندند و اعلام کردند: «ما به پیروی ازموضع قاطعانه امام در مقابل امریکای جهانخوار، به منظور اعتراض به دسیسه‌های امپریالیستی و صهیونیستی، سفارت جاسوسی امریکا را در تهران به تصرف در آوردیم تا اعتراض خویش را به گوش جهانیان برسانیم». پس از پخش این اطلاعیه، مردم از جریان حمله به سفارت امریکا با خبر شدند و برای پشتیبانی از اقدام دانشجویان به مقابل سفارت امریکا رفتند. آنان در حالی که شعار می‌دادند: «نه‌سازش، نه تسلیم، نبرد با امریکا» عمل دانشجویان را تأیید کردند.پایان لیبرالیسمدر دوره حاکمیت رسمی لیبرال‌ها در ایران، نیروهای خط امام نقش اقلیت را در اداره کشور داشتند. این دوره که با پیروزی انقلاب و تشکیل دولت موقت آغاز شده بود، با اشغال سفارت امریکا و استعفای دولت بازرگان خاتمه یافت. نیروهای پیرو خط امام وارد صحنه شدند تا از انقلاب و جمهوری اسلامی به معنای واقعی کلمه حمایت کنند. به همین دلیل می‌توان گفت که تسخیر لانه جاسوسی تأثیر بسیار شگرفی در آینده ایران داشت و سرنوشت کشور را تا مدت‌ها به خوبی رقم زد.ظهور پنهانی‌هاتسخیر لانه جاسوسی امریکا، غرور خودخواهانه گروهک‌ها را در هم شکست و نشان داد که آنان در اختیار استعمارگران و امپریالیست‌ها هستند و سخنان آنان، مبنی بر اینکه تنها ایشان مبارزه‌های ضد امپریالیستی دارند، شعاری بیش نیست. این حرکت به نوبه خود افرادی را که به گونه‌ای وابسته و سر سپرده امریکا بودند، به همگان شناساند و در سطح جهانی، کشورهای دوست و دشمن را به ملت ایران معرفی کرد. همچنین با به دست آوردن اسناد لانه جاسوسی، انواع شگردهای زیرکانه امریکا در مبارزه با انقلاب اسلامی کشف شد و نهادی مبارز به نام دانشجویان پیرو خط امام به جمع نهادهای انقلابی پیوست.سلطه مجددامام خمینی رحمهًْ الله درباره رابطه با امریکا فرموده است: «چه فایده‌ای برای ما دارد که رابطه داشته باشیم و آن وقت محلی که باید سفارت باشد، این وضع را داشته باشد؟ روابط ما این است که اجازه بدهیم به اسم سفارتخانه، محل جاسوسی درست بکنند و این خون‌هایی که ما دادیم هدر برود و باز محمد رضا را بیاورند اینجا؟». ایشان در جای دیگری فرمود: «من کراراً گوشزد نموده ام که رابطه ما با امثال امریکا رابطه ملت مظلوم با جهانخواران است. خیال نکنید که روابط ما با امریکا و روابط ما با
ـ نمی دانم ـ شوروی و روابط ما با اینها یک چیزی است که برای ما یک صلاحی دارد. این مثل رابطه بره با گرگ است. رابطه بره با گرگ، رابطه صلاحمندی برای بره نیست».تحقیر آمریکاامام خمینی رحمهًْ الله درباره تحقیر امریکا در تسخیر لانه جاسوسی می‌فرمایند:« شما می‌بینید که الان مرکز فساد امریکا را جوان‌ها رفته‌اند، گرفته‌اند و امریکایی‌ها را هم که در آنجا بودند، گرفتند و آن لانه فساد را به دست آوردند. امریکا هم هیچ غلطی نمی تواند بکند و جوان‌ها مطمئن باشند که امریکا هیچ غلطی نمی تواند بکند... . مگر امریکا می‌تواند دخالت نظامی در این مملکت بکند؟ امکان برایش ندارد. تمام توجهشان الان به اینجاست. مگر امریکا می‌تواند مقابل همه دنیا بایستد و دخالت نظامی بکند؟ غلط می‌کند دخالت نظامی بکند. نترسید، نترسانید».خاطره‌ای زیبامرحوم سید احمد خمینی رحمهًْ الله که از نخستین ساعات تسخیر لانه جاسوسی در آنجا حضور یافته و تحرکات لیبرال‌ها و مقامات دولت موقت را دراین باره از نزدیک دیده بود، در تحلیل آن دوره چنین می‌گوید: «بعد از اشغال لانه جاسوسی، دولت موقت می‌خواست با طرح استعفا به مقاصد خود که همان لطمه زدن به حرکت دانشجویان مسلمان پیرو خط امام باشد، جامه عمل بپوشاند. ولی حضرت امام با قبول استعفای دولت موقت، بزرگ ترین ضربه را بر پیکر آن وارد ساخت و دانشجویان را به هر وسیله ممکن تأیید کرد.با فتح لانه جاسوسی، چهره‌ها شناخته شدند و وابستگی دولت موقت به امریکا روشن شد. علاوه بر این، مطمئناً مهم ترین دستاورد این حرکت عظیم انقلابی، شکستن هیبت امریکا در جهان و ایجاد انگیزه تهاجم در مسلمانان برای مقابله با این قدرت شیطانی است. فتح لانه جاسوسی یک نفع بسیار بزرگی داشت که انقلاب را از درون منسجم کرد و مردم را به وظایف خود آشنا ساخت».