معاون سازمان خصوصیسازی نحوه قیمت گذاری بلوکهای 18 درصدی ایران خودرو و سایپا را اعلام و دلایل عدم حضور مشتریان خارجی در میدان رقابت این دوبلوک، مجاز نبودن طلبکاران دولت به ورود در این عرضهها و واگذاری تدریجی یا عمده 20 درصد دیگر سهام خودروسازها را تشریح کرد.
اسماعیل غلامی از معاونان سازمان خصوصیسازی که در آمادهسازی و قیمتگذاری شرکتهای مشمول اصل 44 و دیگر شرکتهای دولتی نقش ویژهای دارد در جدیدترین گفتوگوی خود با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس چندوچون قیمتگذاری دو بلوک 18 درصدی ایران خودرو و سایپا و دلیل عدم حضور مشتریان خارجی برای این دو بلوک را تشریح کرد.
این دوبلوک در حالی از روزهای دوشنبه و سه شنبه گذشته در بازار اول معاملات عرضه شدهاند که چند مشتری جدی برای خرید هر دو بلوک به میدان رقابتی آمده اند و به نظر می رسد به دلیل اهمیت خرید یک یا هر دو بلوک خودروسازها و کسب حداقل یک عضو هیات مدیره،این رقابت به زودی پایان نرسد.
در این میان برخی از کارشناسان براین باورند قیمت گذاری پایین این دو بلوک از دلایل اصلی حضور 4-5 گروه متقاضی خرید است، نکتهای که غلامی به آن پاسخ داده است.
تعیین 300 تومانی قیمت هر سهم دو بلوک 18 درصدی ایران خودرو و سایپا به علاوه 80 و 50 درصد بر چه مبنایی بود؟
قیمتگذاری سهام بلوکی شرکتها اصولا با تکیه بر چند عامل از جمله آئیننامه قیمتگذاری و تعداد سهام فعال است. ازطرف دیگر متغیرهایی چون ترکیب سهامداران، ارزش روز بازار، حسابهای دفتری، تجزیه و تحلیلهای آماری و سودآوری نیز از اهمیت به سزایی برخوردارند.
مبنای اضافه شدن 80 و 50 درصد به قیمت پایه سهام این دو شرکت نیز طبق تجربیات موجود و تحقیقهای صورت گرفته است. در این رابطه نتیجه واگذاری بلوکی 1500 شرکت در دنیا بررسی شده است، علاوه بر این در تعیین قیمت بلوک 18 درصدی ایران خودرو موضوع واگذاری 32 درصد از سهام بانک پارسیان توسط این شرکت مدنظر بود.
اما برخی اعتقاد دارند قیمتگذاری این بلوک ها پایین بوده که موجب حضور چند مشتری پر و پاقرص شده است.
اینگونه نیست. تعیین نرخ پایه برای این بلوکها با در نظر گرفتن همه عوامل و با هدف حمایت از منافع دولت و همچنین با توجه به شرایط خریداران بوده است، حضور چند متقاضی برای خرید این دو بلوک نشان از جذابیت در سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ خودرویی دارد.
مزیت حضور چندین متقاضی در این است که احتمال تبانی به حداقل رسیده و چند گروه مخالف با یکدیگر رقابت میکنند. این جریان موجب میشود با رقابت سالم، قیمت واقعی و نهایی سهام تعیین شود و حاشیههایی مانند ارزان و گران فروشی سهام حذف شوند.
با این اوصاف شما از تعیین قیمت دو بلوک ایران خودرو و سایپا رضایت دارید؟
بله، استقبال متقاضیان خرید این بلوکها و افزایش قیمت هر سهم این دو بلوک در هفته گذشته و امروز نشان داد قیمتهای اعلامی مناسب بوده و با به قیمت رسیدن واقعی این بلوکها، یک میلیارد و 134 میلیون سهم ایران خودرو و یک میلیارد و 872 میلیون سهم سایپا برای اولین بار در تاریخ حیات این دو شرکت در بورس جابجا خواهد شد.
چرا بهخلاف اعلام قبلی و مانند دیگر عرضههای عمده شرکتها، خبری از مشتریان خارجی برای دو بلوک ایران خودرو و سایپا نشد؟
خارجیها قبلا اعلام حضور کرده و مشتاق خرید بودند اما با کاهش حجم بلوک قابل عرضه از 38 به 18 درصد کنار کشیدند چون مالکیت 18درصدی سهام مدنظرشان نبود. آنها مایل بودند با خرید بلوک 38 درصدی این دو شرکت بزرگ خودروساز تکنولوژیهای روز دنیا را نیز وارد کنند، همان اتفاقی که برای هیوندا و دیگر خودروسازهای بزرگ دنیا رخ داد. از طرف دیگر این موضوع را هم باید در نظر گرفت که اگر خارجیها موفق به خرید 18 درصد از سهام دو شرکت ایران خودرو و سایپا میشدند و تکنولوژی را وارد نمیکردند این دو شرکت به انبار ماشینهای خارجی تبدیل میشد.
چه تضمینی بود که اگر خارجیها بلوک 38 درصدی را خریداری می کردند حاضر به ورود تکنولوژی روز میشدند؟
خیلی راحت. شرط میگذاشتیم با خرید 38 درصد سهام، تکنولوژی نیز وارد میشد. این اتفاق موجب میشد به مانند هیوندا در عرض سه سال تنوع محصولات قابل توجهی ایجاد شود. در این رابطه باید بگویم در گذشته مالک 50درصد به علاوه یک سهم شرکتی حق اعمال مدیریت داشت اما براساس استانداردهای حسابداری، با سهام " قابل نفوذ ملاحظه " میتوان در مدیریت بنگاهها نقش داشت.
با گذشت یکی دو روز از عر ضه بلوکهای ایران خودرو و سایپا در بورس، از قرار معلوم برخی گروهها بابت مطالبات خود از دولت وارد میدان رقابت شدهاند. آیا چنین رویهای درست است؟
خیر. به هیچ وجه. براساس قانونی که از اول سال جاری اجرایی شده، مطالبات گروههای مختلف از دولت بعد از فروش بنگاهها صورت میگیرد و بدهی دولت از محل درآمد واگذاریها پرداخت میشود. در صورتی که شرکتی به فروش نرسد معادل سهام قابل واگذاری به طرف طلبکار داده میشود.
بر این اساس هیچ گروهی حق ندارد بابت طلب از دولت اقدام به خرید بلوکهای 18 درصدی ایران خودرو و سایپا کند. این در حالی است که هر خریدار باید ضمن ارائه ضمانتهای لازم و پرداخت 3 درصد ارزش معامله ، در صورت برنده شدن باید نسبت به پرداخت وجه نقد معامله اقدام کند. از طرف دیگر گروههای طلبکار از
دولت برای حضور در میدان رقابت آن دسته از شرکتهایی که به صورت مزایده و بورس واگذار می شوند باید از دولت مجوز بگیرند که تا کنون به هیچ مجموعهای چنین مجوزی داده نشده است.
حضور سازمان اقتصادی کوثر در عرضه دو بلوک خودروسازها ناشی از طلب از دولت نیست؟
خیر. بنیاد شهید حدود 450 میلیارد تومان طلب داشت که اواخر سال گذشته با واگذاری 49 درصد از سهام نیروگاه دماوند تسویه حساب شده. بنابراین سازمان اقتصادی اگر هم تمایل به خرید یک یا هر دو بلوک عرضه شده باشد بابت طلب از دولت نبوده و مانند یک خریدار عادی وارد میدان رقابت شده است.
با این اوصاف و بعد از فروش بلوکهای 18 درصدی ایران خودرو و سایپا، تکلیف 20 درصد باقی مانده این دو شرکت چه میشود؟
بخشی از این درصد طی هفتههای آغازین سال به صورت تدریجی در بورس عرضه شد. بعد از واگذاری بلوکهای 18 درصدی نیز یا عرضه تدریجی 20 درصد باقی مانده سهام پیگیری خواهد شد و یا اینکه احتمال عرضه بلوکی آنها وجود دارد. فعلا نمی شود اعلام قطعی کرد و به شرایط بستگی دارد.
اما مسلما 20 درصد باقی مانده ایران خودرو و سایپا را نمیتوانیم نگه داریم و باید در سال جاری واگذار کنیم چون این دو شرکت در گروه یک واگذاریها قرار داشته و در قانون بودجه 89 دولت لحاظ شدهاند.
