کارشناسان همزمان با روز هوای پاک هشدار دادند

200 شهرک صنعتی مجوز محیط زیست ندارند

سمیه راهپیما-دوم اردیبهشت ماه برابر با بیست و دوم آوریل روز جهانی «زمین پاک» نامگذاری شده و شعار امسال این روز جهانی «زمین پاک، هوای پاک و انسان سالم» است. به گزارش «جوان»، این روز با هدف آگاهی بخشی جهانی و نیز سپاسگزاری از بخشش‌های بی‌چشمداشت زمین و ذخایر طبیعی آن است که هر ساله از سوی سازمان ملل متحد طی مراسم ویژه‌ای در سراسر جهان برگزار می‌شود. حیاتمان را مدیون زمین‌ایم؛ پس «زمین ما، خانه ما».پیشینه نامگذاری روزی به نام «زمین پاک» به 41 سال پیش بر می‌گردد. در سال 1969، جان مک مونل فرزند یک مبلغ دینی مستقل و علاقه‌مند به عرصه دین، علم و صلح، ایده برگزاری یک روز جهانی به نام روز زمین پاک را در همایش یونسکو درباره محیط‌‌زیست مطرح ساخت و در همان سال پرچـم زمیـن پـاک را طراحـی کـرد. اوتانـت دبیـر کـل سازمان ملل (1962- 1971) از ایده مک کونل استقبال کرد و این روز به یک روز جهانی در تقویم‌های سراسر دنیا تبدیل شد. اهمیت پاک بودن زمین از آلودگی‌های زیست‌محیطی و ساخته دست بشر بر کسی پوشیده نیست. بی‌تردید، لازمه بقای زندگی بشری در این کره پهناور خاکی، «سلامت زمین» است؛ چرا که زمین بیمار، انواع بیماری‌های جسمی‌و روانی را برای آدمیان به ارمغان می‌آورد. همانگونه که «شهر ما، خانه ما» شعار شهرداری‌ها برای حفظ بهداشت شهری شده، شعار «زمین ما، خانه ما» نیز باید شعار تک تک افرادی باشد که حیات خود را مدیون زمین هستند. زمین را مدام‌تر و خشک کنیماگر بخواهیم از آفت‌ها و نتایج خطرناک تخریب محیط‌‌زیست سخن بگوییم جا برای گفتن و «نا» برای شرح دادن کم می‌آوریم. از این رو، بهترین تفکری که می‌تواند در این مورد مبنای رفتارهای ما قرار گیرد این است که زمین را مانند بچه‌ای بدانیم که همیشه نیاز به ‌تر و خشک‌کردن و مراقبت ویژه دارد. در این رابطه محمد درویش کارشناس و فعال محیط‌‌زیست به گزارشگر «جوان» گفت: مهم‌ترین مشکل کره‌زمین از جمله ایران به انواع گوناگون زباله‌ها باز می‌گردد که هر روز با افزایش جمعیت، معضلات آن افزایش پیدا می‌کند. آلودگی هوا و انتشار گازهای گلخانه‌ای یکی دیگر از مواردی است که زمین را به شدت رنجور کرده است. بنا به گفته درویش، ما باید به سمت کاهش سوخت‌های فسیلی و جایگزینی آن با سوخت‌های پاک مثل انرژی بادی، زمین گرمایی و جزر و مدی برویم. اگر بتوانیم بخشی از انرژی‌های خود را از طریق انرژی‌های نو و فنا ناپذیر تأمین کنیم آن وقت شاهد درخشش رنگ آبی آسمان خواهیم بود. کیفیت آب‌های زیر زمینی یکی دیگر از مشکلاتی است که مردم با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. مهم‌ترین مواردی که باعث به خطر افتادن سلامت‌زمین می‌شود استفاده از سموم و آفات کشاورزی است. برای رهایی از این مشکل باید به کشت‌های بیولو‍ژیک روی آورد. یکی دیگر از معضلات، خشک‌شدن تالاب‌ها و افزایش چشمه‌های گرد و خاک و طغیان توفان‌های شدید بیابانی است. اگر بتوانیم حقابه طبیعی محیط‌های آبی را تأمین کنیم، آن وقت می‌توان تا حد زیادی این مشکلات را حل کرد. 200 شهرک صنعتی فاقد مجوز فعالیت هستندقسمت عمده‌ای از تخریب محیط‌‌زیست به فاضلاب‌های صنعتی باز می‌گردد، زیرا کارخانه‌های صنعتی بدون هیچ ملاحظه‌ای پساب‌های صنعتی خود را در رودخانه‌ها و تالاب‌ها می‌ریزند. این حرکت باعث خشک شدن تدریجی تالاب‌ها و رودخانه‌ها می‌شود و به مرور زمان چشمه‌های عظیم گرد و خاک را در مناطق تولید می‌کند. مسأله ریزگردی که در تابستان سال گذشته با آن روبه رو بودیم نیز مصداقی بر همین مدعاست. براین اساس حسن اصیلیان، معاون سابق محیط انسانی سازمان محیط‌‌زیست به گزارشگر«جوان» گفت: در شهر‌های صنعتی و شهرهای پرجمعیت، عموماً پساب تصفیه خانه فاضلاب‌های شهری به دلیل نداشتن سیستم مناسب، وارد چاه‌های جذبی می‌شوند و این روند در شهرها آلودگی آب و خاک را به همراه دارد. به باور اصیلیان، نزدیک به 500 شهرک صنعتی داریم که در این میان تنها 300 شهرک مجوز دارند. از 300 شهرک دارای مجوز هم تنها 20 درصد دارای تصفیه خانه صنعتی هستند. هنوز روشن نیست که چرا هیچ برخورد قانونی با 200 شهرک غیرمجاز صورت نمی‌گیرد. سازمان حفاظت از محیط زیست نیرو جذب کندتحقق زمینی عاری از آلودگی‌های زیست محیطی نیازمند نیروی انسانی کارآمد و کافی است؛ نیازی که در کشور ما به وضوح احساس می‌شود. سازمان حفاظت از محیط زیست در جایگاه متولی تحقق زمین پاک با کمبود نیروی انسانی روبه‌روست و ادامه این روند، تبعات جبران ناپذیری را برای سلامت جسمی‌ و روانی هموطنان در پی خواهد داشت. در این رابطه محمد جواد محمدی‌زاده، رئیس سازمان محیط‌‌زیست به گزارشگر «جوان» گفت: چون با کمبود نیروی انسانی روبه‌رو هستیم، بنابراین حدود 40 درصد پست‌های سازمانی ما بلا تصدی هستند. برای حل این مشکل با رویکرد جدید دولت، «برون سپاری» انجام شده و فعالیت‌ها را به خارج از سیستم دولتی واگذار کرده ایم. در ثانی می‌توانیم نیاز کمبود نیروی خود را از دستگاه‌هایی که انباشت نیرو دارند تأمین کنیم؛ بر همین اساس وزارت جهاد کشاورزی تعدادی از نیروهای خود را به محیط‌‌زیست انتقال خواهد داد. جای خالی «معلم محیط زیست» در مدارسمحمد درویش به «جوان» می‌گوید: یکی از راه حل‌های مهم در حفظ محیط‌‌زیست ارتقای سطح فرهنگ عمومی جامعه است که‌متأسفانه تاکنون فعالیت قابل دفاعی صورت نگرفته است. همیشه ملاحظات صنعتی واجتماعی برملاحظات زیست محیطی ارجحیت دارد. اگر بخواهیم این اتفاق نیفتد باید در جهت ارتقاءی آگاهی جامعه ایرانی نسبت به ارزش‌ها و مواهب طبیعی گام برداریم. برای حل این مشکل باید از مدارس، مهدهای کودک و دانشگاه‌ها شروع کرد و سهم درس مدارس را نسبت به محیط‌‌زیست افزایش داد. باید معلمانی را تربیت کنیم که نه تنها واقف به دانش محیط‌‌زیست باشند بلکه عشق به آن هم داشته باشند تا بتوانند آن را به نسل نوجوان و جوان تزریق کنند. پیشنهاد: طرح «همیار محیط زیست» تدوین و اجرا شودبرای نیل به این امر باید شورای عالی فرهنگی و آموزش و پرورش پا به میدان گذاشته و کمیته‌ای را برای آسان سازی مفاهیم محیط‌‌زیست و وارد کردن آن به کتاب‌های درسی تشکیل دهد. همچنین زنگ محیط‌‌زیست را مثل زنگ ورزش برای مدارس اجباری کنند. طرح همیار محیط‌‌زیست نیز می‌تواند مثل طرح همیار پلیس در میان دانش آموزان نهادینه شود.