رؤیا اقبالی - با نزدیک شدن به آغاز سال نو یکی از قدیمیترین رسومات ایرانیان جلوهگر میشود. خانه تکانی از رسوماتی است که زنان ایرانی هیچ گاه از آن غافل نمیشوند و با شادمانی از آن استقبال میکنند. گرچه برخی از آنان معتقدند که تمیزی و کار خانه تمام شدنی نیست و شستن و سابیدن هیچ گاه تمامی ندارد. البته با وجود گسترش آپارتماننشینی و وجود آپارتمانهای کوچک و بدون پستو و انباری و زیرزمین امروزی تقریباً در تمام مدت سال نسبتاً تمیز هستند، اما با تمام این وجود در تمیزترین خانهها هم مدتی مانده به نوروز، برای شگونش هم که شده از بالا تا پایین روفته و شسته و برق انداخته میشوند. نظافت لزوما معادل با کار سخت نیست، یک موسیقی خوب یا یک برنامه رادیویی خوب و مفید میتواند شما را با اشتیاق بیشتری به تحرک وادارد. اما این روزها که کمتر کسی به صورت تمام وقت در خانه است و کار نظافت باید تدریجی انجام شود، هیچ چیز بهتر از یک روش خوب و برنامهریزی شده به کمک ما نمیآید. میتوان روند داشتن خانهای تمیز، بدون نگرانی و تشویش را در طی چندین مرحله به اتمام رساند.
از همین حالا شروع کنید
یکی از نکاتی که بانوان خانهدار و حتی شاغل باید بدان توجهی ویژه داشته باشند برنامهریزی برای تمیز کردن خانه است زیرا نظافت در زمان کوتاه سبب خستگی و بینظمی در کارها و اداره و مدیریت منزل میشود و اسباب ناراحتی را برای افراد خانواده فراهم میکند. گرچه در این میان نباید نقش فرزندان و پدر خانواده فراموش شود زیرا آنها نیز باید در این رسم قدیمی مشارکت داشته باشند. خانه تکانی شب عید، از کارهایی است که برخلاف اسمش نباید «شب عید» انجام شود، بلکه باید از مدتها قبل از رسیدن لحظات سال تحویل انجام شده باشد. علاوه بر کار نظافت، کارهای دیگری هم هست که باید از حالا تا آخر تعطیلات نوروزی انجام شوند: تهیه هدیه، نوشتن و ارسال کارت تبریک، شیرینی پزی، خرید خوراکیها و در کل «خرید شب عید» و پذیرایی از مهمانها.
خوب حالا چطور برای خانهتکانی وقت بگذاریم؟ در حقیقت، داشتن خانهای نظیف در طی تعطیلات، به خصوص اگر از روش صحیحی استفاده کنید، سادهتر از چیزیست که تصور میکنید. مرحله اول؟ خانه تکانی را قبل از دوران پر تنش آخر فصل انجام دهید. به این ترتیب کار را بدون عجله و فشار روحی انجام میدهید و به اندازه کافی برای پروژههای وقتگیری مانند تغییر دکوراسیون یا برق انداختن لوازم فلزی زمان خواهید داشت.
فهرستی تهیه کنید و آن را دو مرتبه چک کنید
قبل از اینکه شروع کنید، فهرستی از تمام چیزهایی که باید تمیز شوند تهیه کنید. کارها را بر اساس هر اتاق تقسیم کنید و زمانی برای هر کار در نظر بگیرید. به این ترتیب میتوانید بسته به زمان لازم برای هر کار، حتی از زمانهای اضافه بسیار کوتاه-مانند پخش آگهی در تلویزیون- نیز استفاده کنید و مثلاً چند تکه لباس را در ماشین لباسشویی بریزید. هنگامی که به تدریج هر مورد موجود در فهرست را علامت میزنید، حس بسیار خوبی به شما دست میدهد و احتمال اینکه کارتان را تمام و کمال انجام دهید بسیار بیشتر خواهد بود.
کمی اینجا و کمی آنجا
برای داشتن خانهای تمیز و درخشان، نباید لزوماً زمان زیادی در اختیار داشته باشید. در حقیقت، خواهید دید که اختصاص دادن 30 دقیقه در روز به کار نظافت، نتایج بسیار رضایت بخشی خواهد داشت. برای مرتب کردن لوازم و خرده ریزها، یک زمان ثابت مانند قبل از خواب یا قبل از صبحانه را کنار بگذارید، در این فاصله میتوانید به نظافت هم بپردازید، مثلاً بعد از دوش صبحگاهی آینه حمام را تمیز کنید و یا کف وان را با کمی پودر یا مایع مخصوص برق بیندازید.
گاهی میانبر زدن اشکالی ندارد
اگر تا اینجا هر توصیهای را به جز مورد اول عملی کرده و یا به هر علت دیگر وقت کم آوردهاید، نگران نشوید. بخشهای اساسی و بیرونی خانه مانند پردهها، فرش و مبلمان را تمیز کرده و نظافت داخل کمدها، کابینتها و قسمتهای «مخفی» را به مدتی بعد موکول کنید، اما فراموش نکنید که در فرصتی اضافی به نظافت آنها نیز بپردازید. بد نیست برای مشارکت فرزندان در این خانه تکانی از آنها در امور کوچکتری مانند نظافت و مرتب کردن کمدها و جاهایی که کمتر دیده میشود کمک گرفت.
همه کارها را به تنهایی انجام ندهید
این عید، تنها عید شما نیست و تنها دوستان و خانواده شما به منزلتان نمیآیند، پس نباید تمام نظافت آن را به تنهایی بر عهده بگیرید. در هر هفته زمان خاصی را برای نظافت اختصاص داده و کارها را با فرزندان و همسر خود تقسیم کنید. از بچهها بخواهید که تختهای خود را مرتب کرده، اسباببازیها و لوازم دیگر خود را جمع کرده و پس از گردگیری قفسهها، سرجای خود بگذارند. این کار نه تنها باری از دوش شما برمیدارد، بلکه عادات خوبی به فرزندان شما میآموزد.
کارها را ساده کنید
گاهی تمیز کردن دور و اطراف یک شیء اضافه راحتتر از دور انداختن آن به نظر میرسد، اما این روش در دراز مدت کارساز نخواهد بود. با کمی نظم و ترتیب، خرده ریزها را کاهش دهید. خود را از شر هر لباسی که دیگر اندازهتان نیست یا بیش از دوسال است آن را نپوشیدهاید راحت کنید. هر قطعه پوشاک یا شیء ناقص مانند لنگه جوراب، لنگه گوشواره بدلی، ظروف شکستهای که دوباره چسبانده شده و... را دور بیندازید. تهیه لوازمی مانند جا کلیدی، جا کفشی و در کل وسایلی که موجب مرتب شدن خردهریزها میشوند را در دستور کار خود قرار دهید.
خوش بگذرانید
بد نیست اعضای خانواده این مسأله را در نظر بگیرند که همیشه تمیزی و نظافت کار سختی نیست و میتوان با مهربانی و مشارکت ساعتهای لذت بخشی را در کنار یکدیگر تجربه کرد و به این رسم نیز جلوهای زیبا ببخشند. یک موسیقی خوب یا یک برنامه رادیویی خوب و مفید میتواند شما را با اشتیاق بیشتری به تحرک وادارد. برای خود انگیزههایی پیدا کنید و به خود قول دهید که اگر کارهای روزانه را مطابق برنامه انجام دادید، به خود جایزهای خواهید داد.
این جایزه میتواند چیزی ساده اما دلپذیر مانند صرف چای و شیرینی با خانواده یا تماشای یک برنامه خوب تلویزیونی باشد. کارها که تمام شد لذت یک خانه تمیز با مشارکت و همکاری اعضای خانواده حس خوبی را به شما القا میکند تا برای رسیدن به سال جدید با روزهای خوش را با تمامی اعضای خانواده به انتظار بنشینید.
