جوان آنلاین: آمار قربانیان سوانح رانندگی در ایران، هر سال با اعدادی نگران‌کننده تکرار می‌شود، اعدادی که افزون بر جان‌باختگان، از صد‌ها هزار مصدوم و افرادی حکایت دارند که ممکن است تا پایان عمر با معلولیت و پیامد‌های جسمی و روانی تصادفات زندگی کنند. با این حال، پرسش اساسی این است که چرا برخی استان‌ها همچنان در صدر آمار تلفات رانندگی قرار دارند و برای تغییر این وضعیت، اقدامات مؤثر و مستمر انجام نمی‌شود؟
براساس آمار‌های ارائه‌شده، در سال ۱۴۰۳، ۱۹ هزار و ۴۳۵ نفر در حوادث رانندگی جان باختند و ۳۸۱ هزار و ۴۸۴ نفر مصدوم شدند. در سال ۱۴۰۴ نیز ۱۹ هزار و ۴۳۴ نفر کشته و ۳۷۸ هزار و ۸۹۱ نفر مجروح شدند. همچنین در شش‌ماهه نخست سال جاری، ۸ هزار و ۴۷۵ نفر جان خود را از دست دادند و شمار زیادی از هموطنان نیز مصدوم شدند. این آمار نشان می‌دهد که کاهش پایدار تلفات رانندگی همچنان یکی از چالش‌های جدی کشور است.
در میان استان‌های کشور، وضعیت استان فارس به توجهی ویژه نیاز دارد. این استان در سال ۱۴۰۳ با ثبت یک‌هزار و ۵۶۰ فوتی، در صدر آمار قربانیان تصادفات قرار گرفت. تهران با یک‌هزار و ۴۳۹ و خراسان رضوی با یک‌هزار و ۳۳۵ فوتی در رتبه‌های بعدی بودند. در سال ۱۴۰۴ نیز تهران با یک‌هزار و ۵۶۵، فارس با یک‌هزار و ۵۴۳ و سیستان و بلوچستان با یک‌هزار و ۳۹۰ فوتی، بیشترین شمار جان‌باختگان را داشتند. تداوم آمار بالای تلفات در فارس، ضرورت بررسی دقیق علل و اجرای برنامه‌های هدفمند برای کاهش حوادث را دوچندان می‌کند.
کارشناسان، وقوع تصادفات را حاصل مجموعه‌ای از عوامل انسانی، جاده‌ای، خودرویی و محیطی می‌دانند. در این میان، وضعیت هندسی مسیرها، نقاط حادثه‌خیز، نبود روشنایی کافی، نقص علائم هشداردهنده و نامناسب بودن برخی راه‌های روستایی می‌تواند خطر تصادف را افزایش دهد. شناسایی این نواقص و اعلام آنها از سوی پلیس، زمانی نتیجه‌بخش خواهد بود که دستگاه‌های مسئول، به‌ویژه وزارت راه و شهرسازی و سازمان‌های متولی نگهداری راه‌ها، برای رفع آنها اقدام عملی کنند.
واقعیت این است که پیشگیری از تصادفات صرفاً با برخورد با رانندگان متخلف محقق نمی‌شود. اصلاح زیرساخت‌های ناایمن، نظارت مستمر بر جاده‌ها، بهبود علائم راهنمایی و رانندگی و رفع نقاط پرخطر، بخش جدایی‌ناپذیر برنامه کاهش تلفات است. هزینه این اقدامات، در مقایسه با خسارت‌های انسانی، اقتصادی و اجتماعی ناشی از تصادفات، بسیار کمتر است. اکنون پرسش اصلی از مسئولان این است: وقتی آمار‌های سالانه، مسیر‌های پرخطر و راهکار‌های پیشگیری مشخص است، چرا رفع خطر از این مناطق با سرعت و جدیت کافی دنبال نمی‌شود؟ انتظار می‌رود دستگاه‌های مسئول، به‌جای اکتفا به اعلام آمار و ابراز تأسف پس از حوادث، با تعیین اولویت‌های استانی، زمان‌بندی روشن و پاسخ‌گویی درباره نتایج اقدامات، برای نجات جان شهروندان وارد عمل شوند. تداوم تلفات در استان‌های پرخطر، موضوعی نیست که بتوان آن را به تکرار آمار‌ها سپرد. هر تأخیر در اصلاح نقاط حادثه‌خیز، ممکن است به بهای از دست رفتن جان انسانی دیگر تمام شود.
