جوان آنلاین: برای بعضی خانوادهها، ساعت تعطیلی مدرسه یکی از مهمترین معیارهای انتخاب است، اما برای والدین شاغل، همیشه امکان انتخاب مدرسهای که کودک زودتر از مدرسه خارج شود وجود ندارد. ساعت کاری، مسیر رفتوآمد و نبود فردی برای تحویل گرفتن کودک باعث میشود خانواده گاهی ناچار باشد مدرسهای را انتخاب کند که دانشآموز ساعتهای بیشتری در آن بماند، اما برای یک کودک کلاس اولی، چند ساعت بیشتر بودن در مدرسه فقط به معنای چند ساعت بیشتر ماندن بیرون از خانه نیست. او باید زمان طولانیتری را با برنامه کلاس، تغذیه، استراحت، بازی و فعالیتهای مدرسه هماهنگ کند. سؤال اینجاست که اگر به دلیل شرایط کاری والدین، حضور طولانی کودک در مدرسه اجتنابناپذیر است، چطور میتوان کاری کرد که این ساعات اضافه، به خستگی و فرسودگی او منجر نشود؟
به گفته متخصصان تعلیم و تربیت، هنگام انتخاب مدرسه نباید فقط به عدد ساعت ورود و خروج توجه کرد. مهمتر این است که کودک این زمان را چگونه سپری میکند. برای دانشآموز کلاس اولی، همه ساعات حضور در مدرسه نباید با آموزش رسمی و فعالیتهای فشرده پر شود. کودک در این سن به زمانهایی برای استراحت، بازی، تحرک و تعامل با همسالان هم نیاز دارد. بنابراین خانوادههایی که به دلیل شرایط کاری، مدرسهای با ساعت طولانیتر انتخاب میکنند، بهتر است درباره برنامه ساعات پایانی مدرسه، زمان استراحت، بازی، تحرک و نحوه تغذیه کودک هم سؤال کنند. مدرسهای که کودک را چند ساعت بیشتر نگه میدارد، باید برای این زمان اضافه برنامهای متناسب با سن و توان او داشته باشد. از این نگاه، یک مدرسه مناسب برای کودک کلاس اولی، مدرسهای نیست که صرفاً ساعات بیشتری او را در خود نگه دارد؛ بلکه باید بتواند در این مدت، شرایطی فراهم کند که کودک همچنان فرصت نفس کشیدن، بازی کردن و استراحت داشته باشد.
برای بسیاری از والدین شاغل، مسئله فقط ساعت تعطیلی مدرسه نیست. ممکن است مدرسه در ساعتی تعطیل شود که هنوز ساعت کاری مادر یا پدر تمام نشده است یا مسیر محل کار تا خانه زمان زیادی ببرد. در چنین شرایطی، کودک ممکن است بعد از مدرسه هم مجبور باشد مدتی در محل دیگری بماند یا منتظر رسیدن والد بماند. این وضعیت نشان میدهد که «ساعت طولانی مدرسه» را نمیتوان جدا از شرایط زندگی خانواده دید. اگر کودک از صبح زود تا عصر در مدرسه است، باید توجه داشت که این زمان طولانی در مجموع چه فشاری بر او وارد میکند و آیا بعد از آن هنوز قرار است برنامه دیگری هم داشته باشد یا نه.
ساعات طولانی مدرسه یک نکته دیگر را هم برای خانوادهها پررنگ میکند و آن، برنامه بعد از مدرسه است. کودکی که صبح زود از خواب بیدار شده و چند ساعت در مدرسه بوده، ممکن است هنگام برگشت به خانه به زمان بیشتری برای استراحت نیاز داشته باشد. بنابراین نباید انتظار داشت بعد از یک روز طولانی، بدون وقفه سراغ کلاسهای فوقبرنامه، فعالیتهای آموزشی و تکالیف برود. یک موضوع دیگر هم وجود دارد که شاید در نگاه اول به چشم نیاید. کودک کلاس اولی ممکن است متوجه شود بعضی از همکلاسیهایش زودتر به خانه میروند، اما او همچنان در مدرسه میماند. ممکن است بپرسد چرا دوستانش رفتهاند و او هنوز باید در مدرسه باشد. در چنین شرایطی، نحوه برخورد والدین و مدرسه اهمیت زیادی دارد. نباید کودک احساس کند به دلیل شاغل بودن مادر یا پدر، چیزی از او گرفته شده یا مجبور است شرایطی متفاوت از دیگران داشته باشد. لازم است این موضوع با زبان ساده برای کودک توضیح داده شود و در عین حال، مدرسه هم مراقب باشد ساعات پایانی حضور کودک به تجربهای خستهکننده یا همراه با احساس محرومیت تبدیل نشود.
برای خانوادههای شاغل، ساعت پایان مدرسه واقعاً مسئله مهمی است و نمیتوان آن را نادیده گرفت، اما اگر مدرسهای با ساعت طولانی انتخاب میشود، بهتر است خانواده چند سؤال مشخص را هم از مدرسه بپرسد. کودک در ساعات پایانی چه فعالیتی دارد؟ آموزش فشرده است یا متناسب با سن؟ چه زمانی استراحت میکند؟ آیا فرصتی برای بازی و تحرک دارد؟ وعده غذایی و میانوعده چگونه مدیریت میشود؟ امکان نوشیدن آب وجود دارد؟ آیا کودک میتواند در استفاده از سرویس بهداشتی و انجام کارهای شخصی استقلال داشته باشد؟ اگر کودک خسته یا ناخوش شود، چه کسی وضعیت او را پیگیری میکند؟ و مهمتر از همه، آیا مدرسه برنامهای دارد که کودک در ساعات پایانی احساس نکند فقط به این دلیل در مدرسه مانده که والدینش سر کار هستند؟
در نهایت باید گفت در بسیاری از خانوادهها، انتخاب مدرسه با ساعت طولانی یک انتخاب از سر اجبار و متناسب با شرایط زندگی است. اگر چنین مدرسهای انتخاب شد، کل روز کودک باید متناسب با همین شرایط تنظیم شود. مدرسه طولانیتر نباید به معنای روزی باشد که از صبح تا شب، کودک درگیر آموزش، تکلیف و برنامههای مختلف است. او حتی در یک روز طولانی مدرسه به بازی، استراحت، ارتباط با خانواده و زمانی که برنامهای برایش تعیین نشده هم نیاز دارد.
