در میانه شهریورماه و آغاز زمان طلایی تزریق واکسن آنفلوآنزا، این واکسن هنوز به داروخانهها نرسیدهاست! هر چند مجموعه شرایط جنگی و تحریم چنین کمبودهایی را قابل پیشبینی میکرد جوان آنلاین: در میانه شهریورماه و آغاز زمان طلایی تزریق واکسن آنفلوآنزا، این واکسن هنوز به داروخانهها نرسیدهاست! هر چند مجموعه شرایط جنگی و تحریم چنین کمبودهایی را قابل پیشبینی میکرد، اما اینبار بیتوجهی به واکسنهای تولید داخل و ضرر شرکتهای داخلی تولیدکننده واکسن آنفلوآنزا در سالهای گذشته نیز موجبشده امسال و در شرایط بحران نتوانیم روی تولید داخلی این واکسن حساب باز کنیم. با تمام اینها، اما تزریق واکسن آنفلوآنزا برای عموم مردم هیچ ضرورتی ندارد و فقط بیماران صعبالعلاج، مادران باردار و سالمندان در اولویت تزریق این واکسن هستند و نکته دیگر اینکه هیچ واکسن آنفلوآنزایی ایمنی کامل نمیدهد و با وجود تزریق واکسن ممکن است باز هم آنفلوآنزا بگیرید.
همه ما کم و بیش ابتلا به بیماری آنفلوآنزا را تجربه کردهایم. بیماری شبیه سرماخوردگی و البته مقداری سنگینتر که در گروههای حساس میتواند با عوارض بیشتری همراه باشد. کودکان خردسال، سالمندان، زنان باردار و افراد مبتلا به بیماریهای زمینهای، بیشتر در معرض عوارض جدی آنفلوآنزا قرار دارند. به همین خاطر توصیه میشود این گروهها برای ایمنی از بیماری آنفلوآنزا واکسن بزنند.
واکسن آنفلوآنزا به داروخانهها نرسیده
بیشتر افراد، شهریور و مهر و بهطور کلی اواخر تابستان و اوایل پاییز زمان مناسبی برای واکسیناسیون است. البته اگر فردی در این بازه واکسینه نشد، به معنای از دست رفتن فرصت نیست؛ واکسیناسیون در ماههای بعد نیز میتواند مفید باشد، بهویژه تا زمانی که ویروسهای آنفلوآنزا در سطح جامعه در گردش هستند.
امسال، اما هنوز واکسن آنفلوآنزا به داروخانهها نرسیده؛ تأخیری که البته با شرایط این روزهای کشور خیلی هم عجیب نیست.
اکبر عبداللهیاصل، مدیر کل داروی سازمان غذا و دارو، با اشاره به آخرین وضعیت تأمین واکسن آنفلوآنزا اینگونه توضیح میدهد: «سفارشگذاری و انعقاد قرارداد تأمین واکسن مورد نیاز کشور، هم برای معاونتهای بهداشتی و هم برای عرضه داروخانهای، از ماهها قبل انجام شدهبود، اما برخلاف برنامه زمانبندی و تعهدات اعلامشده، تولیدکنندگان اصلی واکسنهای شناختهشده از جمله Vaxigrip و Influvac با تأخیر در تولید و افزایش قیمت مواجه شدهاند.»
به گفته عبداللهیاصل، این موضوع در ایران به دلیل محدودیتهای ناشی از تحریمها، بهویژه در مورد برخی شرکتهای تولیدکننده از جمله Abbott، همچنین کندی یا توقف نقل و انتقالهای مالی و دشواریهای حملونقل، نمود بیشتری پیدا کرده و بر روند تأمین اثر گذاشته است.
بیمهری به واکسن وطنی و قفسههای خالی
توان تولید داخلی دارو بزرگترین برگ برندهای است که این روزها برای عبور از بحرانهای کشور میتواند چارهساز باشد؛ همچنانکه در ایام پاندمی کرونا نیز واکسنهای وطنی همچون برکت به دادمان رسیدند، اما تداوم تولید داخلی مستلزم حمایت از تولیدکنندگان است؛ سیاستی که گاهی اوقات جدی گرفته نمیشود و در نهایت میشود حکایت واکسن آنفلوآنزای تولید داخل!
مدیرکل داروی سازمان غذا و دارو درباره وضعیت واکسن تولید داخل میگوید: «واکسن آنفلوآنزای تولید داخل طی سه سال گذشته تولید و عرضه شد، اما تفاوت استقبال مردم از واکسنهای وارداتی و داخلی موجب شد بخشی از تولید داخلی با عدم استقبال کافی مواجه و در نهایت منجر به انقضا و تحمیل خسارات قابلتوجه به تولیدکننده شود؛ موضوعی که در سال جاری به توقف تولید داخلی انجامیده است.»
از نگاه عبداللهیاصل، این تجربه نشان میدهد وابستگی ترجیحی بازار به برندهای خارجی در شرایط اختلال در تجارت بینالمللی میتواند کشور را همزمان با دو چالش مواجه کند؛ از یکسو محدودیت در دسترسی به منابع خارجی و از سوی دیگر از دست رفتن بخشی از ظرفیت تولید داخلی.
وی درباره تأمین واکسن مورد نیاز معاونتهای بهداشتی میگوید: «حدود یک میلیون دوز واکسن، مطابق سنوات گذشته، از منابع مختلف از جمله چین و روسیه در حال تأمین است و پیشبینی میشود این واکسنها از اواخر شهریور و اوایل مهر در اختیار افراد واجد شرایط قرار گیرد.»
تأمین واکسن به شرط پرداختی بیشتر
مدیر کل داروی سازمان غذا و دارو درباره واکسن مورد نیاز برای عرضه در داروخانهها نیز میگوید: «پیشنهادهای غیرقطعی برای تأمین واکسن از چین و روسیه و همچنین تعداد محدودی از کشورهای اروپایی دریافت شدهاست که قیمت ارزی و ریالی این محمولهها نسبت به سالهای گذشته بالاتر خواهد بود.»
به گفته وی، در صورت تأمین ارز کافی و ارائه ضمانتهای کیفی لازم، با توجه به فوریتی بودن بخشی از فرآیند واردات و انجام آن خارج از روند معمول ثبت، واکسنهای مورد نیاز شبکه داروخانهای نیز در مهرماه وارد شبکه توزیع خواهد شد.
در نهایت اینکه با توجه به محدودیت منابع و شرایط تأمین، افراد دارای ریسک بالاتر و گروههای در معرض خطر باید در اولویت دریافت واکسن آنفلوآنزا قرار گیرند.