دستراستیهای اسرائیل در حال طراحی طرحی برای کوچاندن ۸۶/۱ میلیون فلسطینی از غزه هستند؛ پروژههایی که جامعه بینالمللی به آن حساس شده است. انتشار جدیدترین آمار دانشگاه تلآویو که میگوید ۲۷۰هزار اسرائیلی طی سه سال از سرزمینهای اشغالی خارج شدهاند که یک رکورد تاریخی به حساب میآید، نشانههای یک بحران عمیق در وضعیت اجتماعی جامعه اسرائیلی است.
به گزارش «جوان»، آمارهای تازه منتشرشده دانشگاه تلآویو نشان میدهد حدود ۲۷۰هزار اسرائیلی طی سه سال اخیر، یعنی بعد از اکتبر ۲۰۲۳، سرزمینهای اشغالی را برای دستکم سه ماه متوالی ترک کردهاند؛ رقمی که بالاترین سطح مهاجرت در تاریخ این رژیم توصیف شده است. این آمار در حالی ثبت شده که همزمان ایتامار بنگویر، وزیر امنیت داخلی، از طرحی با عنوان «جدایی ۷۱۰» برای کوچاندن اجباری حدود ۸۶/۱ میلیون فلسطینی از نوار غزه طی هفت سال رونمایی کرده است. انتشار همزمان این دو گزارش و طرح، نشانههایی از یک جامعه دچار بحران را نشان میدهد؛ جامعهای که رهبران آن از یک سو میکوشند فلسطینیان را اخراج کنند و همزمان، خود در داخل، با یک کمپین رو به گسترش مهاجرت معکوس روبهرو هستند.
بر اساس مطالعه دانشگاه تلآویو که دادههای اداره مرکزی آمار اسرائیل را تحلیل کرده، ۸۶ هزار و ۵۰۹ نفر در سال ۲۰۲۳، ۹۱ هزار و ۴۹۹ نفر در سال ۲۰۲۴ و ۹۰ هزار و ۹۲۲ نفر در سال ۲۰۲۵ اسرائیل را ترک کردهاند. این رقم در مقایسه با دوره مشابه دهه قبل، یعنی سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ که ۱۸۳ هزار و ۲۱۹ خروج ثبت شده بود، حدود ۴۶ درصد افزایش یافته است. میانگین سالانه مهاجرت نیز در سه سال اخیر به حدود ۹۰هزار نفر رسیده؛ رقمی که به شکل محسوسی بالاتر از میانگین سالانه حدود ۶۰هزار نفر در فاصله ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹ است.
کوچ نخبگان، زنگ خطر بلندتر
یافتههای این مطالعه نشان میدهد دارندگان تحصیلات عالی و درآمد بالا، از جمله پزشکان، مهندسان، دانشگاهیان و فعالان بخش فناوری، سهم چشمگیری در این موج مهاجرت دارند. در سال ۲۰۲۴ بهتنهایی، ۵۳۰ پزشک اسرائیل را ترک کردند که دوسوم آنها تحصیلات خود را در داخل این رژیم گذرانده بودند. متوسط درآمد سالانه مهاجران نیز در سال پیش از خروج، از حدود ۱۲۵ هزار شکل در دوره ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ به حدود ۲۰۰ هزار شکل در سال ۲۰۲۴ رسیده است.
ایتای آتر، یکی از نویسندگان این مطالعه، نسبت به پیامدهای ادامه این روند هشدار داده و گفته است: «در صورت عدم تغییر، نگرانی فزایندهای وجود دارد که مهاجرت از اسرائیل به سطحی افزایش یابد که امنیت و اقتصاد کشور را به خطر بیندازد.» پژوهشگران همچنین از شکلگیری یک اثر دومینو هشدار میدهند؛ وضعیتی که در آن هر مهاجر جدید، انگیزه خروج را در میان دیگران افزایش میدهد و پس از عبور از یک آستانه مشخص، بازگرداندن این روند «بسیار دشوار، شاید غیرممکن» خواهد شد. گیلاد کاریو، رئیس کمیسیون مهاجرت کنست، این وضعیت را «سونامی مهاجرت» و «تهدیدی راهبردی برای آینده اسرائیل» توصیف کرده است.
پروژههای کوچاندن
در نقطه مقابل این خروج گسترده، طرحی قرار دارد که ایتامار بنگویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل، برای انتقال اجباری فلسطینیان از غزه مطرح کرده است. طرح «جدایی ۷۱۰» خروج ۲۵۰ هزار فلسطینی در سال اول، ۱۱/۱ میلیون نفر طی سه سال و در نهایت ۸۶/۱ میلیون نفر طی هفت سال را هدفگذاری کرده است؛ رقمی معادل بیش از ۸۰ درصد جمعیت ۲/۲ میلیون نفری نوار غزه. بنگویر این طرح را «کاملاً واقعبینانه» توصیف میکند و مدعی شده برخی کشورها برای پذیرش فلسطینیان آمادگی خود را اعلام کردهاند. با این حال، تاکنون هیچ کشور عربی یا نهاد بینالمللی این ادعا را تأیید نکرده است.
برای اجرای این طرح، سرمایه اولیه ۱۰ میلیارد شکل، معادل حدود ۱/۳ میلیارد دلار، در نظر گرفته شده و چارچوب مالی آن تا سقف ۵۰ میلیارد شکل، معادل حدود ۶/۱۵ میلیارد دلار، پیشبینی شده است.
کارشناسان حقوقی هشدار دادهاند که انتقال اجباری غیرنظامیان از سرزمینهای اشغالی، طبق کنوانسیونهای ژنو، جنایت جنگی محسوب میشود. سازمان حقوقی «عداله» نیز این طرح را «غیرقانونی، غیرانسانی و غیرقابلپذیرش» خوانده و آن را در امتداد جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت توصیف کرده است. حماس روز جمعه اعلام کرد که اسرائیل همچنان به دنبال اخراج ساکنان غزه است و اظهارات اخیر بنگویر را «تحولی بسیار خطرناک» دانسته است. آنچه در این دو روند همزمان خود را نشان میدهد، فشار فزایندهای است که ساختار اجتماعی، اقتصادی و سیاسی اسرائیل با آن مواجه است. «سرجیو دلا پرگولا»، جمعیتشناس برجسته، در حالی که مهاجرت اسرائیلیان را «پدیدهای استثنایی در تاریخ جمعیتی رژیم صهیونیستی» توصیف کرده، به نظر میرسد قدرت گرفتن دستراستیهای افراطی، رویکردهای نژادپرستانه در برخورد با فلسطینیان را تشدید کرده است. راجر آلتر، نویسنده اسرائیلی در روزنامه «هاآرتص» هشدار داده که «کاهانیسم» (ایدئولوژی برتریجویی نژادپرستانه) از یک جریان ممنوعه به «گفتمان مسلط در سیاستهای دولت» تبدیل شده است؛ گفتمانی که در میان وزیران بنیامین نتانیاهو موج میزند.
