جوان آنلاین: در حالی که دونالد ترامپ مدعی شده بود حملات گسترده علیه ایران را به دلیل آغاز دور جدید مذاکرات متوقف کرده و دوشنبهشب درباره تنگه هرمز و مسائل هستهای گفتوگوهایی انجام میشود، تهران این ادعا را رد کرد. سخنگوی وزارت خارجه ایران اعلام کرد تمامی مذاکرهکنندگان در کشور حضور دارند و در روزهای آینده نیز برنامهای برای مذاکره با واشینگتن وجود ندارد. با این حال، ترامپ برای حفظ نمایش قدرت خود مدعی شد که «تنگه هرمز تحت کنترل امریکاست و چیزی به ایران نمیرسد مگر با اجازه واشینگتن»، اما نظارت و برخورد نیروهای مسلح ایران با کشتیهای متخلف در اینآبراه روایت متفاوتی را بازگو میکند.
هرچند دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا مانند گذشته عقبنشینیهای خود در برابر ایران را به آغاز دور جدید مذاکرات نسبت داده بود، اما با گذشت چند روز از این اظهارات، هیچ نشانهای از برگزاری گفتوگوها یا تلاش جدی میانجیگران برای بازگرداندن دو طرف به میز مذاکره دیده نمیشود.
ترامپ در سخنانی مدعی شده بود که واشینگتن در حال گفتوگو با ایران درباره شکل و چارچوب مذاکرات است و این روند از شامگاه دوشنبه آغاز خواهد شد. ترامپ همچنین مدعی شد: «درباره تنگه هرمز توافقی وجود دارد و درباره برنامه هستهای ایران نیز توافقی حاصل خواهد شد.» به گزارش خبرگزاری آناتولی، او ادعا کرد: «کاری که الان داریم انجام میدهیم این است که از طریق مذاکره با آنها صحبت کنیم. آنها از دوشنبهشب شروع میکنند و بعد خواهیم دید چه میشود.» وی با اشاره به حملات احتمالی امریکا علیه ایران گفت: «ما آماده حمله به آنها بودیم و این حملات ادامه پیدا میکرد و قرار بود یک حمله بزرگ انجام دهیم.»
ادعاهای دوباره ترامپ درباره برگزاری مذاکرات در دوشنبهشب در حالی مطرح شده که هیچ گفتوگوی مستقیم یا غیرمستقیمی میان تهران و واشینگتن انجام نشده و حتی پیامی نیز میان دو طرف رد و بدل نشده است.
باز هم تهدیدات تکراری
با این حال، ترامپ در تازهترین اظهارات خود و برای حفظ وجهه سعی کرد نشان دهد که همه چیز به خوبی پیش میرود. از اینرو، بامداد سهشنبه باز هم مدعی شد: «مذاکرات با ایران در جریان است و ایرانیها این موضوع را تکذیب نکردهاند. ایران نمیتواند در تنگه هرمز عوارض وضع کند، چرا که ما کنترل کامل دریایی را در اختیار داریم.» ترامپ در ادامه ادعا کرد: «ما در حال حاضر در پاسخ به درخواست ایرانیها با آنها گفتوگو میکنیم و این آخرین فرصت آنها به شمار میآید. این آخرین فرصت ایران برای رسیدن به یک توافق خوب است. ما در حال حاضر در حال بحث در مورد بازگشایی کامل تنگه هرمز هستیم.»
وی بدون اشاره به ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران، ادعا کرد: «چه ایران بخواهد بپذیرد و چه نخواهد، واقعیت این است که ما داریم درباره راهحلی برای مشکلی صحبت میکنیم که خود آنها طی چندین دهه ایجاد کردهاند. مسئله بسیار ساده است: ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.» ترامپ برای اینکه نشان دهد اگر روند گفتوگوها مطابق خواست واشینگتن پیش نرود، اتفاقات بدی برای تهران خواهد افتاد، باز هم لب به تهدید گشود و مدعی شد: «چیزی به ایران نمیرسد مگر ما بخواهیم. تنگه هرمز تحت کنترل ماست.»
تهدیدهای مکرر ترامپ مبنی بر اینکه ایران باید هرچه سریعتر تصمیم بگیرد و در غیر این صورت با پیامدهای سنگینی روبهرو خواهد شد، در حالی مطرح میشود که برخی تحلیلگران معتقدند توقف حملات اخیر امریکا نه به دلیل مذاکرات ادعایی واشینگتن، بلکه در پی هشدارهای ایران درباره اقدامات تلافیجویانه صورت گرفته است. درباره تنگه هرمز نیز، برخلاف ادعای ترامپ درباره کنترل این آبراه توسط ارتش امریکا، گزارشها حاکی است که عبور کشتیها همچنان تحت تأثیر محدودیتها و نظارت نیروهای ایرانی قرار دارد و شناورهای متخلف با برخورد مواجه میشوند.
ترامپ با تکرار این ادعا که گزینه نظامی همچنان روی میز است، تلاش دارد ایران را به پذیرش امتیازات گسترده وادار کند. با این حال، مقامات تهران تأکید کردهاند که در برابر فشار و تهدید تسلیم نخواهند شد و تنها در صورت وجود احترام متقابل، مسیر مذاکره را دنبال میکنند. ایران در درگیریهای اخیر نیز با حملات موشکی و پهپادی به پایگاههای امریکا در منطقه نشان داد که توان پاسخگویی به سناریوهای مختلف را دارد. خسارتها و تلفات واردشده به نیروهای امریکایی در اردن، از جمله حادثهای که ترامپ آن را «غمانگیز» توصیف کرد، به گفته برخی ناظران نشان داد که توان موشکی ایران همچنان یک عامل بازدارنده مهم در معادلات منطقهای است.
خبری از مذاکره نبود
با وجود اینکه ترامپ مانند گذشته با طرح ادعاهایی درباره ادامه گفتوگوها با ایران تلاش کرد فضای روانی بازارهای مالی را مدیریت کند، مقامات جمهوری اسلامی این ادعاها را رد کردند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، عصر دوشنبه درباره ادعای مذاکره ایران و امریکا گفت: «امروز آقای عراقچی عازم سفر اربعین هستند و سفر شخصی است. همه دوستان مذاکرهکننده هم در ایران هستند.» بقایی همچنین در واکنش به ادعای حضور نمایندگان پاکستانی و قطری در مذاکرات با امریکا گفت: «من از چنین چیزی مطلع نیستم. نه قرار است ظرف این روزها میزبان هیئتی باشیم و نه قرار است خودمان مهمان جایی باشیم.»
مقامات پاکستانی هم که میانجی مذاکرات هستند، تأکید کردهاند که هنوز هیچ تاریخ یا مکان مشخصی برای برگزاری مذاکرات مستقیم ایران و امریکا نهایی نشده است. خبرگزاری آناتولی روز سهشنبه به نقل از منابع پاکستانی، از تصمیم محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان برای سفر به ایران ظرف «یک یا دو روز آینده» خبر دادهاند که گفتوگو در مورد ازسرگیری مذاکرات و موضوعات مرتبط با آن، اصلیترین محور سفر نقوی عنوان شده است. وزارت خارجه پاکستان هم در بیانیهای اعلام کرد: «محمد اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان در تماسی با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، درباره تحولات منطقهای و بینالمللی گفتوگو و از او دعوت کرد تا در اسرع وقت به اسلامآباد سفر کند.»
حتی رسانههای امریکایی هم ادعاهای ترامپ را تأیید نکردند و شبکه سیبیاس، به نقل از منابع آگاه اعلام کرد که مذاکرات جدیدی میان ایران و امریکا برنامهریزی نشده و مثل گذشته گفتوگوهای معمول میان دو کشور از طریق میانجیها در جریان است. در همین چارچوب، وزارت خارجه قطر روز سهشنبه اعلام کرد که محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، وزیر خارجه این کشور با وزیران خارجه پنج کشور عربی درباره راههای کاهش تنش، تقویت امنیت منطقه و پیشبرد مسیر دیپلماسی تلفنی گفتوگو کرده است. بر اساس این بیانیه، تمرکز همه وزیران خارجه کشورهای مذکور در این گفتوگوها بر تلاشها برای کاهش تنش و امنیت بیشتر منطقه بوده است.
تلاش میانجیگران برای کاهش تنشها در منطقه در حالی است که تبعات جنگافروزیهای واشینگتن بازارهای مالی را متلاطم کرده است، تا جایی که خود ترامپ هم برای کنترل قیمت حاملهای انرژی التماس میکند. ترامپ دیروز با انتشار پیامی در تروثسوشال در تلاش برای رهایی از موج انتقادات داخلی به دلیل تبعات پرهزینه تجاوز نظامیاش علیه ایران، ملتمسانه اعلام کرد: «همین الان قیمتهای نفت را برای مصرفکننده پایین بیاورید.»
