همزمان با تجاوزات ارتش آمریکا و پاسخهای کوبنده ایران، یک رسانه عرب زبان نوشت که واشنگتن به اهداف راهبردی ادعایی خود دست نیافته و در مقابل، تهران دامنه پاسخهای خود را به پایگاههای آمریکا در منطقه گسترش داده است؛ موضوعی که میتواند بازتعریف معادلات بازدارندگی در منطقه باشد. جوان آنلاین: شبکه المیادین در گزارشی نوشت، با ادامه تبادل حملات میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا، ابعاد رویارویی نظامی دو طرف وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن، هم اهداف میدانی و هم پیامهای سیاسی و راهبردی بهطور همزمان دنبال میشود.
به گزارش ایسنا، طبق گزارش المیادین، در حالی که واشنگتن اعلام کرده است هدف از عملیاتهای خود، «تضعیف توانمندیهای نظامی ایران» است، تهران تأکید دارد اقداماتش در چارچوب تثبیت معادلات بازدارندگی و جلوگیری از برهم خوردن موازنه قدرت در منطقه انجام میشود. در همین حال، پرسشهایی درباره ماهیت اهداف نظامی ادعایی، میزان تأثیرگذاری حملات هوایی و احتمال تغییر شکل درگیریها از نبردی محدود به رویارویی گستردهتر مطرح شده است.
در همین راستا، «علی ابیرعد» کارشناس مسائل نظامی و راهبردی در گفتوگو با المیادین با بیان اینکه حملات آمریکا نتوانسته اهداف مورد نظر واشنگتن را محقق کند، گفت که این حملات نهتنها نتیجه مطلوب را به همراه نداشته، بلکه موجب پیچیدهتر شدن صحنه نبرد و گسترش پیامدهای آن بر امنیت کشتیرانی و خطوط انتقال انرژی شده است.
دامنه گسترده پاسخ ایران
این کارشناس مسائل نظامی و راهبردی افزود: پاسخهای ایران دامنه گستردهتری یافته و تأثیر مستقیم آن بر تردد دریایی در تنگه هرمز آشکار شده است؛ موضوعی که دولت آمریکا را میان دو گزینه حرکت به سمت راهحل سیاسی یا تشدید عملیات نظامی برای تحمیل معادلات جدید قرار داده است.
به گفته این کارشناس، شواهد میدانی نشان میدهد واشنگتن بیش از گذشته به گزینه تشدید تنش گرایش پیدا کرده است. وی تشدید استقرار نیروهای آمریکایی، افزایش پرواز هواپیماهای ترابری و سوخترسان و همچنین ادعای مقامهای رژیم صهیونیستی درباره آمادگی برای مشارکت مستقیم در عملیات نظامی متجاوزانه در صورت درخواست آمریکا را از نشانههای این رویکرد دانست.
ابیرعد همچنین اظهار کرد که آمریکا حملات خود را بر سواحل جنوب ایران، از بندر چابهار تا تنگه هرمز، متمرکز کرده است؛ منطقهای که به دلیل موقعیت راهبردی، یکی از مهمترین گذرگاههای دریایی جهان به شمار میرود و واشنگتن تقلا میکند با تسلط بر آن، بر معادلات منطقهای اثر بگذارد.
وی تصریح کرد که با وجود حملات به مناطق جنوب ایران، این تجاوزات نیز نتوانسته نتایج مورد انتظار آمریکا را به همراه داشته باشد.
این کارشناس نظامی در ادامه با اشاره به پاسخهای موشکی - پهپادی موفق ایران، گفت: تهران موفق شده است دامنه عملیات خود علیه زیرساختهای نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس را گسترش دهد. ایران ابتدا سامانههای راداری و هشدار زودهنگام را هدف قرار داد و سپس حملات خود را به مراکز فرماندهی و کنترل، سکوهای شلیک موشکهای رهگیر و انبارهای مهمات توسعه داد.
وی افزود: حملات ایران سامانههای دفاعی محافظ پایگاه «العدید» در قطر، پایگاه «الظفره» در امارات، مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین و سامانههای موشکی «هیمارس» در کویت را نیز در بر گرفته است.
ابیرعد همچنین گفته است که تصاویر ماهوارهای و دادههای میدانی از تخلیه بخشهای وسیعی از پایگاه العدید در قطر و پایگاه «عریفجان» در کویت و کاهش حضور نظامیان آمریکایی در کویت و بحرین حکایت دارد و هدف قرار گرفتن پایگاههای آمریکا در کشورهای حاشیه خلیج فارس، اهمیت پایگاه «الازرق» در اردن را که میزبان جنگندههای «اف-۳۵» و «اف-۱۶» است، افزایش داده و آمریکا را به جابهجایی بخشی از هواپیماهای خود واداشته است.
آمریکا ناتوان در دستیابی به «پیروزی»
این کارشناس در بخش دیگری از اظهارات خود گفت حملات هوایی کنونی با وجود شدت و گستردگی، برای دستیابی به اهداف سیاسی و نظامی ادعایی واشنگتن کافی نیست.
وی ادامه داد تداوم اتکای آمریکا به حملات هوایی، تلاشی برای تحمیل واقعیتهای جدید در میدان نبرد است، اما این رویکرد به دلیل توان ایران در جذب ضربات و ادامه پاسخهای نظامی، نمیتواند به یک «پیروزی راهبردی» منجر شود.
ابیرعد درباره سناریوهای پیشرو نیز گفت: احتمال دارد آمریکا حملات خود را تشدید کرده و زیرساختهای عمیقتری در داخل ایران را هدف قرار دهد، اما هرگونه حمله به تأسیسات انرژی ایران، با پاسخی روبهرو خواهد شد که پیشبینی دامنه آن دشوار است، زیرا تهران هنوز از تمامی ظرفیتهای نظامی خود استفاده نکرده است.
وی احتمال مداخله زمینی گسترده آمریکا را ضعیف ارزیابی کرد و گفت که نیروهای هوابرد و چترباز آمریکایی که در آغاز بحران به منطقه اعزام شده بودند، به پایگاههای خود در ایالات متحده بازگشتهاند.
به اعتقاد این کارشناس، محتملترین سناریو انجام عملیاتهای محدود هلیبرن و هوابرد در دو محور است؛ نخست، جزایر ایرانی مشرف بر تنگه هرمز و دوم، جزیره بوبیان به سمت مرز عراق و اقلیم کردستان. این سناریو تا حدودی هدف از حملات اخیر ایران به منطقه سلیمانیه را نیز تبیین میکند.
به باور این کارشناس، با وجود تداوم حملات هوایی و تبادل پیامهای نظامی میان تهران و واشنگتن، هنوز نشانهای قطعی از آغاز یک جنگ زمینی فراگیر دیده نمیشود. با این حال، گسترش میدان درگیری و تنوع ابزارهای فشار نشان میدهد منطقه وارد مرحلهای تازه از بازتعریف قواعد بازدارندگی شده و روند تحولات آینده بیش از آنکه تابع ملاحظات سیاسی باشد، به معادلات میدانی وابسته خواهد بود.