جوان آنلاین: جادههای منتهی به مرزهای ایران با عراق، این روزها بیش از هر زمان دیگری بوی خدمت و ایثار میدهد. در آستانه اربعین حسینی، عملیاتی گسترده و ملی با محوریت بنیاد کرامت رضوی آغاز شده است که در آن ۱۷ استان کشور با تمام توان در میدان حاضر شدهاند. در این طرح که به عنوان یکی از منسجمترین عملیاتهای خدمترسانی شناخته میشود، ۶۰ موکب تحت عنوان «امامرضایی» در مسیرهای مواصلاتی و پایانههای مرزی مستقر شدهاند تا بار مسئولیت زائران سیدالشهدا (ع) را به دوش بکشند. پیشبینی میشود بیش از ۵ هزار خادم در این عملیات مشارکت داشته باشند و با هدف تأمین رفاه زوار، حدود یک میلیون وعده غذایی و میانوعده توزیع شود. این برنامهریزیها که بخشی از آن در مرزهای خروجی از جمله شلمچه، چذابه، خسروی، مهران، باشماق و تمرچین متمرکز شده است، نشاندهنده عزم جدی برای ارائه بهترین خدمات در بزرگترین آوردگاه فرهنگی جهان اسلام است.
اربعین برای ایرانیان یک سفر یا یک رسم و آیین مذهبی نیست. اربعین تجلیگاه یک اراده ملی و یک جوشش درونی است که حالا مرزهای جغرافیایی را در نوردیده است. در روزهایی که حرارت خورشید تابستان با حرارت عشق حسینی گره میخورد، هر استان ایران میکوشد تا هر آنچه در چنته دارد، از نذورات مادی تا توان نیروی انسانی را به میدان بیاورد. این رقابت در «خدمترسانی»، نه برای برتری که برای رسیدن به قلههای ایثار است. گویی همه ایران در حال تمرین یک میزبانی بزرگ است تا نشان دهد برای زائر حسین (ع)، هیچ مرزی وجود ندارد و خدمت به زائر، خدمت به آستان اهلبیت است.
از مرزها تا قلب عاشقی
دبیر ستاد اربعین بنیاد کرامت رضوی، در تشریح جزئیات این عملیات گسترده، از نظم و انسجام در فعالیتها سخن میگوید و با اشاره به چهار محور اصلی که برای این مأموریت تعریف شده، توضیح میدهد: «مأموریت اربعین امسال در چهار محور اصلی برنامهریزی شده که نخستین محور آن، راهاندازی و استقرار مواکب امام رضا (ع) در مرزهای کشور و مسیرهای منتهی به عتبات عالیات است. ما تلاش کردیم از ظرفیت کانونهای خدمت رضوی و خادمیاران در استانها به بهترین نحو استفاده کنیم تا در تمامی مسیرهای مواصلاتی، زائران دغدغهای برای اسکان یا تغذیه نداشته باشند.»
احمد میرزاده با بیان اینکه ۱۷ استان کشور در عملیات خدمترسانی اربعین مشارکت خواهند داشت، ادامه میدهد: «از این تعداد، هفت استان در زمره استانهای مرزی قرار دارند و با توجه به پیشبینی مسیرهای تردد زائران، آمادگی لازم برای ارائه خدمت در مرزهای مختلف کشور ایجاد شده است. در شرق کشور، مرز دوغارون و مرزهای میرجاوه و ریمدان در سیستان و بلوچستان، در غرب مرزهای شلمچه و چذابه، در ایلام مرز مهران، در کرمانشاه مرزهای خسروی و سومار و در کردستان و آذربایجان غربی مرزهای باشماق، تمرچین و بازرگان، نقاطی هستند که برنامهریزی برای استقرار خدمات در آنها نهایی شده است.»
این حجم از گستردگی جغرافیایی، نیازمند یک پشتوانه لجستیکی دقیق است. طبق اظهارات دبیر ستاد اربعین بنیاد کرامت رضوی، ۱۵ موکب از ۶۰ موکب طراحیشده، بهصورت تخصصی در پایانههای مرزی مستقر خواهند شد و ۴۵ موکب دیگر به عنوان «مواکب مواصلاتی» وظیفه تغذیه و پذیرایی در طول مسیر را بر عهده دارند.
میرزاده تأکید میکند: «پیشبینی ما توزیع یک میلیون وعده غذایی است. این عدد نماد همراهی هزاران دستِ یاریگر است که خستگی را در راه عشق به حسین (ع) نمیشناسند.»
دیپلماسی خدمت، پیوند دو ملت
از گوشه و کنار ایران، از روستاهای دورافتاده تا کلانشهرهای پرهیاهو، جادهها این روزها رنگ و بوی دیگری به خود گرفتهاند. سیل خروشان زائران، با پای پیاده و دلهای بیقرار، از جایجای این سرزمین به سمت مرزهای خروجی در حرکتند. گویی قطرهها دست در دست هم دادهاند تا دریایی بزرگ و متلاطم از عشق به سیدالشهدا (ع) بیافرینند. در میان این مسیرهای طولانی و تفتیده، این خادمان بیادعای موکبها هستند که جاده را برای زائران هموار کردهاند.
یکی از نقاط عطف خدماترسانیها، تغییر رویکرد در طبخ و توزیع غذاست. میرزاده در این باره میگوید: «امسال همانند سنوات گذشته، موکب مرکزی آستان قدس رضوی در شهر مهران برپا خواهد شد، با این تفاوت که بخش عمده فرآیند طبخ و توزیع غذا بهصورت متمرکز در آشپزخانه مرکزی انجام میشود. پیشبینی کردهایم، حدود ۲۵۰ هزار وعده غذایی در این آشپزخانه آماده و در اختیار زائران قرار گیرد تا ضمن حفظ کیفیت، سرعت خدمترسانی نیز افزایش یابد.»
این داستان، تنها در خاک ایران روایت نمیشود. یکی دیگر از محورهای فعالیت ستاد اربعین آستان قدس رضوی، نگاهی فرامرزی دارد. دبیر این ستاد در توضیح این بخش که نشان از هوشمندی در روابط عمومی و دیپلماسی فرهنگی است، بیان میکند: «اعزام کاروان خدام رضوی به عراق برای ششمین سال متوالی با هدف تکریم موکبداران عراقی انجام میشود. ما قصد داریم از ۴۵۰ موکبدار عراقی تقدیر کنیم. هدف، علاوه بر قدردانی از تلاشهای آنان، تقویت انسجام و پیوند عمیق میان دو ملت ایران و عراق است.»
نگاه مدیریتی، خلاقیت در اجرا
مدیرعامل بنیاد کرامت رضوی، با تأکید بر استمرار خدمات میگوید: «امسال هم مانند شش سال گذشته، برنامههای ستاد اربعین آستان قدس رضوی با همت بنیاد کرامت در چهار محور و با خلاقیت در طراحی به مرحله اجرا در میآید. محور اول برنامهها، اعزام کاروان ۶۰ نفره خادمین برای حضور در چهار مسیر پیادهروی مشایه و تجلیل از مواکب عراقی است. تا کنون بیش از هزار و ۵۰۰ موکب تجلیل شده و امسال نیز ۴۰۰ موکب دیگر مورد تجلیل قرار میگیرند.»
محمدحسین استادآقا با اشاره به حضور پرچم متبرک آستان قدس رضوی میافزاید: «در صورت فراهم بودن شرایط، آیتالله مروی، تولیت آستان قدس رضوی نیز در آغاز این برنامه حضور خواهند داشت و پرچم متبرک حضرت رضا (ع) به مواکب عراقی اهدا میشود که این اقدام، نماد وحدت و برادری دو ملت در سایهسار محبت اهلبیت (ع) است.»
او در خصوص آمادگی مرزها توضیح میدهد: «یکی از محورها هم به خدمترسانی خادمیاران استانها در مرزهای خروجی اختصاص دارد و محور بعدی نیز برپایی آشپزخانه مرکزی در مرز مهران است که طبق دستور تولیت، از چهارم مردادماه فعالیت خود را آغاز کرده و تا دو روز بعد از اربعین به زائران در مسیر بازگشت خدمترسانی میکند. استانهایی نظیر قم، مرکزی، همدان، کرمانشاه و آذربایجان غربی که در مسیرهای پرتردد قرار دارند، با تمام قوا پای کار هستند.»
اربعین حسینی به مثابه یک شبکه ارتباطی عظیم است که در آن، خادمان با لباسهای خدمت، بیآنکه در پی نامی باشند، تنها به دنبال گرهگشایی از کار زائران هستند. از مرزهای شرقی تا پایانههای غربی، آنچه دیده میشود، پیوند میان ارادههای محلی و یک مدیریت کلان است که تحت عنوان «خدمت رضوی» به هم گره خوردهاند. این تلاشها نه تنها نیازهای مادی زوار را تأمین میکند، بلکه در لایههای عمیقتر، تصویری از همبستگی، ایثار و مدیریت بحران در یک شرایط خاص را به نمایش میگذارد که میتواند الگویی برای مدیریتهای میدانی در سایر عرصهها باشد. خادمان رضوی، در این روزهای گرم و پرتردد، با هر وعده غذایی که توزیع میکنند و با هر لبخندی که به زائر خسته هدیه میدهند، بخشی از تاریخ شفاهی اربعین را با نام «خدمت خالصانه» به رشته تحریر در میآورند. در این میان، نقش رسانهها در انعکاس این همدلی، نقشی حیاتی است تا جهان بداند که چگونه عشق به یک هدف متعالی، میتواند ارتش میلیونی از خدمتگزاران را بدون هیچ چشمداشتی به خط کند.
