جوان آنلاین: بزرگترین گردهمایی سالانۀ فیلمسازان و فیلمبازان ایرانی که هر ساله در بهمنماه برگزار میشود، امسال نیز در دهۀ دوم بهمنماه، میزبان علاقهمندان به هنر سینماست. جشنوارۀ فیلم فجر در سالهای اخیر به عنوان یک ویترین معتبر از فعالیتهای سینمایی سالانۀ ایران خود را به نمایش گذاشته و در عین حال میزبان آثار متعدد خارجی نیز بوده است که همین امر، به غنا و اعتبار آن در سطح بینالمللی کمک شایانی کرده است. وجود نگاه تخصصی در حوزههای مختلف در کنار بخش مسابقه یا همان سودای سیمرغ، که مهمترین ستون این جشنواره به حساب میآید، این رویداد را از سایر جشنوارهها متمایز میکند. همچنین میتوان از بخشهای مختلف و متعدد این جشنواره، همچون بخش فیلمهای مستند یا فیلمهای کوتاه داستانی یا برگزاری بزرگداشتهای مختلفی که برای هنرمندان برگزار میشود، به عنوان دیگر پتانسیلهای موجود در این جشنواره یاد کرد.
اما با وجود همۀ این امکانات و ظرفیتها، سؤالی که ذهن مخاطبان این دوره از جشنواره را به خود مشغول کرده است، دلیل حذف آئین افتتاحیۀ این جشنواره بوده است. آیا میتوان از آئین افتتاحیه چنین رویداد بزرگی به آسانی گذشت؟ ویترین مهمی که میتوانست نمایشگر توانمندیهای مجموعۀ برگزار کنندۀ این جشنواره باشد و با تکیه بر آن، نهادها و ارگانهای مختلفی را که پیش از این ارتباط منطقی و معنادار خود با جشنواره را به باد فراموشی سپردهاند، دوباره به کار گرفت و از ظرفیتهای موجود در آن، به منظور ارتقای سطح کیفی این جشنواره استفادۀ لازم را برد؟
شاید افزایش نرخ تورم در کشور و تأثیر آن بر حوزۀ فرهنگ را بتوان یکی از مهمترین دلایل احتمالی حذف چنین رویداد مهمی برشمرد؛ اما آیا با این وجود میتوان از تأثیر منفی فرهنگی آن و بازتاب رسانهای منفی این رویداد صرف نظر کرد؟ آیا نباید از این ویترین مهم سینمایی کشور در جهت ترغیب افکار عموم جامعه به سینما استفاده کرد و با برگزاری یک رویداد آبرومند و در شأن فیلمسازان مشارکتکننده در آن، انگیزههای لازم را در جهت تولید آثار رقابتی و ورود فیلمهای ایرانی به جشنوارههای بینالملی بهره جست؟
با وجود همه این اوصاف باید به این نکته نیز توجه کرد که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سالانه با تخصیص اعتبار ثابت در این حوزه، همواره در جایگاه برگزارکنندۀ این رویداد، نگاهی مثبت به برگزاری آئین افتتاحیه داشته است، حال آن که در برخی از موارد نیز، جلوگیری از هزینههای اضافی جانبی، اقدام مؤثر در جهت جلوگیری از تولید حاشیههای رسانهای و یا تمرکز بر روی ماهیت رویداد به جای تمرکز بر روی نمایش چهرههای سینمایی، از مهمترین دلایل عدم برگزاری این دست از رویدادها بودهاند.
برگزاری رویدادهای افتتاحیه و اختتامیه در موارد متعدد، جایگاهی برای کلیگویی و طرح مباحث عمومی فرهنگی بوده است و شاید غالب سخنرانان حاضر در این دست از رویدادها، با توجه به شرایط موجود در جامعه کوشیدهاند تا با نگاه و رویکردی مثبت به جشنواره به ایراد سخن بپردازند و این موضوع در حالی است که باید به حضور منتقدان صاحبنظر با انتقادات بهحق و شایستهشان در خصوص این جشنواره نیز احترام گذاشت.
حضور منتقدان، اصحاب رسانه و صاحبنظران متخصص در کنار رویدادهای مهمی همچون جشنوارۀ فجر، در روزگار سلطۀ اینترنت و فضای مجازی بر عصر سنگ و صنعت، برگزاری چنین رویدادهای مهمی را به بخشی از تاریخ مکتوب این سرزمین بدل میسازد، کما این که وجود نظرات موافق و مخالف رسانهای در خصوص برگزاری این دست از جشنوارهها میتواند زمین بازی را برای مخاطب گرم کند تا او، از روی صندلی تماشاچی، شاهد جدال سازندۀ نظرات رسانهای در خصوص برگزاری رویدادهای جاری در این جشنواره باشد و با رویارویی با آثار تازه و بهروز سینمایی دایرۀ وسیع ذهن خود را اندکی بیشتر گسترش دهد.
فارغ از تمامی دغدغههای موجود در خصوص برگزاری جشنوارۀ ملی فیلم فجر در سالهای اخیر، میتوان از این رویداد به عنوان فرصتی برای صاحبنظران در حوزۀ سینما یاد کرد، با آسمانی صاف، پنجرههایی باز رو به افق امید و هوای مطبوع که در آن، هر کس میتواند با تیغ بران انتقاد، نظرات شخصی و سازندۀ خود را در خصوص مهمترین چالشهای روز فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در کشور ارائه کند.
