جوان آنلاین: نشست اخیر شورای حقوق بشر سازمان ملل در حالی که با فاصله اندک از اغتشاشات تروریستی اخیر در ایران برگزار شد که همین شورا برای تصمیمگیری در خصوص جنایات صهیونیستها در غزه مدتها زمان را از دست دادند و در نهایت نیز بسیاری از کشورهایی غربی که امروز به عنوان منتقد رفتار ایران با اغتشاشگران صحبت میکنند، به هر شکل ممکن از جنایات صهیونیستها در غزه دفاع میکردند. در گفتوگویی که «جوان» با اکبر طلابکی، استاد حقوق بشر دانشگاه تهران میزان واقعی توجه منتقدان رفتار ایران با اغتشاشگران به موازین حقوق بشری مورد بررسی قرار گرفت.
لطفاً در ابتدا کلیاتی در خصوص جلسه اخیر شورای حقوق بشر سازمان ملل در خصوص ایران بفرمایید.
به فاصله دو هفته از وقوع اغتشاشات تروریستی در جمهوری اسلامی ایران به درخواست برخی کشورهای غربی اجلاس اضطراری شورای حقوق بشر سازمان ملل به بهانه بررسی وضعیت حقوق بشر در ایران تشکیل شد. این اولینبار نبود که نشست اضطراری در مورد ایران تشکیل میشد بعد از اغتشاشات سال ۱۴۰۱ هم غربیها این جلسه را تشکیل دادند و طی قطعنامهای یک هیئتی را تحت عنوان هیئت به اصطلاح حقیقتیاب برای بررسی وضعیت حقوق بشر ایران تشکیل دادند.
غربیها در نشسته اخیر و بر اساس قطعنامهای که تصویب کردند مأموریت این هیئت حقیقتیاب را به مدت دو سال دیگر تمدید و آن را مکلف کردند که گزارشی از وضعیت اخیر را به مجمع عمومی سازمان ملل و اجلاسهای بعدی حقوق بشر ارائه بدهد.
بانیان این نشست و قطعنامه چه کشورهایی بودند؟
عمده بانیان و رأیدهندگان به قطعنامه کشورهای غربی یا کشورهایی که همسو با غرب بودند، این اقدام را انجام دادند و نکته جالب این است که این کشورهای غربی هیچگاه حاضر نشدند یک چنین نشستی را برای بررسی وضعیت حقوق مردم غزه که تحت شدیدترین جنایت رژیم صهیونیستی بودند، تشکیل دهند؛ یعنی حاضر نشدند اجلاس ویژه را ایجاد کنند و علیه رژیم صهیونیستی اقدام کنند. چرا! چون خود این کشورها در واقع به نوعی حامی رژیم صهیونیستی بودند.
کشورهایی که در این نشست شورا شرکت داشتند، چگونه ارزیابی میکنید؟
به تعبیر خانم آلبانیز، گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در فلسطین که اعلام کرد هر کس در قبال جنایاتی که رژیم صهیونیستی انجام میدهد، اقدامی نکردهباشد، همدست این جنایت است، کشورهای غربی نهتنها سکوت کردند، بلکه بعضاً حمایتهای سیاسی و تسلیحاتی از رژیم صهیونیستی کردند، در واقع به نوعی جنایتکار جنگی و جنایتکار علیه بشریت محسوب میشوند و لذا میشود اینگونه تعبیر کرد که بانیان این قطعنامه را جنایتکاران جنگی گذاشتهاند. کشوری مانند آلمان که در قضیه اغتشاشات ۱۴۰۱ بانی قطعنامه علیه ایران بود و اینجا هم جزو بانیان بود، میبینیم که جزو حامیان اصلی رژیم صهیونیستی است و در این قطعنامه نقش پررنگی داشت، لذا به نظر میرسد که این نشست و این قطعنامه نه نقطه ضعفی برای جمهوری اسلامی ایران، بلکه سند افتخاری برای جمهوری اسلامی ایران است که از سوی جنایتکاران جنگی بازخواست میشود و نشاندهنده انحطاط شورای حقوق بشر و تبدیل آن به ابزاری برای جنایتکاران جنگی است. همان کشورهایی که در حمایت از رژیم آپارتاید آفریقای جنوبی نقش بسیار پررنگی داشتند و وقتی که جمهوری اسلامی ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی هم با آفریقای جنوبی و هم با اسرائیل قطع رابطه کرد، اما آنها کماکان به حمایتهای خودشان از این دو رژیم نژادپرست ادامه میدادند، اینجا هم باز نشان دادند که نگاه کاملاً ابزاری به مسئله حقوق بشر دارند. البته کشورهایی مانند پاکستان، عمان، عراق و مصر از ایران دفاع کردند، اما کشورهای غربی نشان دادند که تصمیمشان کاملاً سیاسی است، با اینکه وزارت امور خارجه فیلمهایی را از اقدامات تروریستی در این اغتشاشات به آنها نشان داد، اما آنها، چون خودشان را به خواب زدهبودند، نمیخواستند که از خواب بیدار بشوند و با واقعیت تصمیمگیری بکنند.
چه کسانی علیه ایران در این نشست صحبت کردند؟
این یک فهرست بسیار جالب دارد. این کشورها نهتنها از جنایات رژیم صهیونیستی در غزه حمایت کردند، بلکه در مقابل جنایات رژیم صهیونیستی در جنگ ۱۲ روزه علیه ملت ایران هم سکوت یا حمایت کردند و حال آنها برای مردم ایران اشک تمساح ریختند. فهرست کشورهایی که علیه ایران صحبت کردند، فهرست جالبی است. یکی از کشورهایی که علیه ایران صحبت کرد، آلبانی است؛ کشوری که مقر گروه تروریستی منافقین هست و این طنز تلخی است که کشوری که میزبان جنایتکاران علیه ملت ایران است، میآید و از حقوق ملت ایران سخن میگوید. گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران هم جزو کسانی بود که سخنرانی کرد. او ادعا کرد که نیروهای امنیتی ایران در استفاده از سلاح اصول ضرورت و تناسب را رعایت نکردند، واقعاً این سؤال در ذهن ایجاد میشود که از نظر ایشان ضرورت و تناسب در چه زمانی پیش میآید! آیا در شرایطی که یک فرد مسلح به سوی نیروی امنیتی شلیک میکند، در مقابل این چه باید کرد! احتمالاً ایشان آمار شهدای نیروهای انتظامی در مقابل این اغتشاشات را نخواسته که تعمداً به آن توجه بکند او در جای دیگری با اشاره به اینکه این اعتراضات اقتصادی بود به لزوم تعامل مقامات جمهوری اسلامی ایران با معترضان اشاره کرد، ولی متأسفانه ایشان به این نکته که جمهوری اسلامی ایران تحت شدیدترین تحریمهای اقتصادی است، نخواست اشاره کند یا به اینکه مسئولان کشورمان از جمله رئیسجمهور با اصناف و معترضان نشستهایی داشتند باز اشارهای نکرد و در واقع نخواست به این واقعیات اشاره کند.
کمیسر عالی حقوق بشر از کسانی بود که صحبت کرد، اظهارات او را چگونه ارزیابی میکنید؟
او نیز علیه جمهوری اسلامی ایران سخنرانی و در این سخنرانی و به مسئله قطع اینترنت اشاره کرد و درخواست کرد قطع اینترنت پایان پیدا کند. کمیسر عالی حقوق بشر جزو مقاماتی است که قاعدتاً بیشترین اشراف را نسبت به مقررات بینالمللی و حقوق بشری دارد، او بهتر از هر کسی میداند که در میثاق حقوق و سیاسی که جزو اسناد پایه حقوق بشر هست، در ماده ۴ میثاق به این نکته اشاره میکند که در شرایط اضطراری و بحرانی کشورها میتوانند برخی از حقوق و آزادیها را از جمله آزادی بیان یا حتی آزادی اطلاعات را به خاطر شرایط امنیتی محدود کنند و حتی بالاتر از آن اگر در یک کشور شرایط امنیتی هم برقرار باشد ماده ۱۹ میثاق حکومت و سیاسی اشاره میکند به اینکه آزادی بیان یک حق مطلق نیست و مواردی مانند نظم و امنیت و اخلاق و سلامت عمومی و حفظ حقوق دیگران میتواند آزادیبیان را محدود کند. با وجود همه اینها در شرایطی که جمهوری اسلامی ایران برای حفظ جان مردم و حفظ امنیت و جلوگیری از ارتباط گروههای تروریستی با همدیگر و هماهنگی آنها برای نقض حقوق مردم اینترنت را قطع کرده کمیسر عالی بدون توجه و اشاره به این قواعد حقوق بشری و بینالمللی جمهوری اسلامی ایران را به دلیل قطع اینترنت محکوم میکند.
کشور دیگر که اینجا نقش بارزی داشت، آلمان بود که جزو حامیان اصلی رژیم صهیونیست است، همچنین ژاپن و کرهجنوبی هم از جمهوری اسلامی ایران انتقاد میکنند، یعنی کشورهایی که متأسفانه در مقابل زورگوییهای امریکا هیچ واکنش از خودشان نشان نمیدهند و ژاپن با وجود اینکه مردمش بارها به وجود پایگاههای نظامی امریکایی در کشورشان اعتراض کردند و خواستار تعطیلی این پایگاهها شدند، ولی هیچوقت این کار را نکردهاست و متأسفانه اینجا هم از سیاستهای کشورهای غربی حمایت میکند.
نظر شما در خصوص اظهارات اتحادیه اروپا چیست؟
نماینده اتحادیه اروپا میگوید که هدف از این اعتراضات، زندگی بهتر بود، اما هیچگاه از مسئله تحریم سخنی به میان نمیآورد، تحریمهای غیرقانونی که امریکا اعمال و کشورهای اروپایی نیز از آن تبعیت کردند. در واقع این نشست یک نمایشی بود از جنایتکاران جنگی که تلاش یک کشور مستقلی مانند ایران را به نقض حقوق بشر متهم کنند. در حالی که خودشان بزرگترین ناقضان حقوق بشر هستند و قضایای غزه دیگر آبرویی برای آنها و شعارهای حقوق بشریشان باقی نگذاشته، غزه نمایشگاهی است از بزرگترین جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت و نقض اصولیترین و مبناییترین قواعد حقوق بشری که دیگر نیازی به اثبات ندارد، اما آنها چشم خود را بر این واقعیات بستهاند. در اینجا هم همین نادیده گرفتن واقعیات را به رغم وجود مستندات بسیار خوب نشان دادند و این نه سندی علیه جمهوری اسلامی ایران، بلکه سند دیگری بر نگاه سیاسی و رویکرد ابزاری و دوگانه به حقوق بشر در میان کشورهای غربی تلقی خواهد شد.
