جوان آنلاین: اغتشاشگران به مدارس و ادارات آموزشوپرورش هم رحم نکردند. فضا که متشنج شد، آنها که میخواستند تیشه به ریشه این مرز و بوم بزنند و تعلیم و تربیت آن را نیز خدشهدار کنند، مسیر تخریب را به سمت مدارس کج کردند، به فضاهایی که نه جای درگیری است و نه عرصه تسویهحساب، اما مگر منطقی پشت این ماجرا بود که گوششان به این حرفها بدهکار باشد؟ بدون شک نه! برای همین هم در جریان اغتشاشات اخیر، برخی مدارس هدف آسیب قرار گرفتند و ساختمانهای اداری آموزشوپرورش نیز از این موج تخریب بینصیب نماندند.
متأسفانه در روزهایی که التهاب در خیابانها به اماکن عمومی شهرها نیز سرایت کرده بود، کلاسهای درس، حیاط مدارس و حتی اتاقهای اداری آموزشوپرورش، در مواردی، به صحنه خسارت به اموال عمومی تبدیل شد. شیشههای شکسته، تجهیزات آسیبدیده و در مواردی، آتشسوزی مدارس، تنها بخشی از آسیبی بود که آموزش کشور با آن روبهرو شد.
اما آنچه این آسیبها را حساستر میکند، جایگاهی است که مدرسه و اداره آموزشوپرورش در جامعه دارند. این فضاها نه متعلق به یک نهاد خاص، بلکه سرمایهای عمومی و متعلق به همه مردم هستند. سرمایهای که تخریب آن، به معنای تحمیل هزینه مضاعف به آموزش، آینده و سرمایه انسانی کشور است. با وجود این، اما مسئولان آموزشی کشور میگویند از همان لحظات اولیه، تلاششان را کردند که با مدیریت شرایط و استفاده از ظرفیتهای مردمی، هر چه سریعتر مدارس آسیبدیده را به چرخه آموزش بازگردند و وقفهای طولانی در تحصیل دانشآموزان ایجاد نشود.
مدارسی که سوختند
مدارس از آسیبهای اغتشاشات اخیر در امان نماندند، مدارسی که قرار بود جایی برای یادگیری کودکان و نوجوانان این مرز و بوم باشد، اما با هجوم آشوبگران، برخیشان تخریب شدند و تعدادیشان هم خسارت دیدند. حمیدرضا خانمحمدی، رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور و معاون عمرانی وزیر آموزشوپرورش، آخرین وضعیت مدارس آسیبدیده را تشریح کرد: «بر اساس آخرین اطلاعات، ۲۵۰ مدرسه آسیب جزئی دیدهاند»، آماری که اگرچه از وارد آمدن خسارتهای گسترده و ویرانگر حکایت ندارد، اما نشان میدهد دامنه ناآرامیها تا چه اندازه به زیرساختهای آموزشی کشور کشیده شدهاست.
خانمحمدی در ادامه به موارد جدیتر اشاره کرد: «دو مدرسه غیردولتی در شاندیز و گنبد آسیب جدی دیدهاند»، مدارسی که در جریان اغتشاشات، دچار حریق شده و حتی اموال مدرسه نیز از بین رفتهاست.
رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور با تأکید بر اینکه رویکرد اصلی در مواجهه با این خسارتها، بازگرداندن سریع مدارس به چرخه آموزش است، درباره اقدامات انجامشده، اظهار داشت: «به لطف خدا، مشکل مدرسه گنبد با رویکرد مردمی و با همکاری اولیا در حال برطرف شدن است.» به گفته او، در این مدرسه تلاش شده با مشارکت خانوادهها و همراهی جامعه محلی، آثار تخریب هر چه زودتر برطرف شود تا وقفهای طولانی در روند تحصیل دانشآموزان ایجاد نشود.
در مورد مدرسه شاندیز نیز خانمحمدی توضیح داد: «آسیب مدرسه شاندیز هم در حال بررسی است و قرار است به طور موقت بچهها در جایی مستقر شوند و بعداً سر فرصت مرمت شود» راهکاری موقت برای آنکه آموزش، قربانی شرایط بحرانی نشود.
خانمحمدی در بخش دیگری از صحبتهای خود، به نوع خسارتهای پرتکرار واردشده به مدارس اشاره کرد: «آسیبهایی از جنس شکستن دوربینهای مدار بسته مدارس، شکستن شیشهها یا تابلوی مدارس جزو پرتکرارترین حادثه در حوزه مدارس است».
او با بیان اینکه بخش قابلتوجهی از این خسارتها با مشارکت مردم و اولیا جبران شده، تصریح کرد: «اکثر موارد با رویکردی که مدنظر توسعه عدالت است، یعنی با مشارکت مردم و اولیا تعمیر و مرمت شدند و مابقی موارد هم قرار است اگر اتفاقات جدی داریم، تا آخر هفته به سرانجام برسانیم.».
اما در کنار آمار و برنامههای ترمیم، روایتهای میدانی نیز تصویری ملموستر از آنچه بر مدارس گذشته، ارائه میدهد. معاون عمرانی وزیر آموزشوپرورش با لحنی انتقادی، درباره ماهیت این تخریبها میگوید: «قطعاً کسانی که به مدارس رحم نمیکنند، نشان میدهد با علم، آگاهی، دانش و فرهنگ ایران، دانشآموز و خانواده ایرانی دشمن هستند.»
او سپس به یکی از بازدیدهای خود از مدارس آسیبدیده اشاره کرد و خاطرهای گفت که عمق ماجرا را آشکارتر کرد: «در یکی از بازدیدهایی که از این مدارس داشتیم، یکی از سرایدارهای مدارس فوق میگفت به آنها گفتم که این کارها را نکنید، اینجا جای درس خواندن بچههاست، اما آنها انگار کور و کر بودند و اصلاً متوجه نمیشدند و به آتش زدن اموال عمومی میپرداختند.»
هر چند بخشی از این خسارتها به کمک اولیا و خیرین جبران شدهاست و این راه ادامه دارد، اما متأسفانه اثرات اجتماعی و روانی چنین اتفاقاتی فراتر از شیشههای شکسته و دیوارهای آسیبدیده است، چراکه مدرسه، صرفاً یک ساختمان نیست، بلکه نمادی از آموزش، آینده و سرمایه انسانی یک جامعه به شمار میرود؛ موضوعی که دشمنان کشور به خوبی آن را میدانند و یکی از دلایل هجومشان به مدارس نیز همین بودهاست.
ادارات آموزش و پرورش هم خسارت دیدند
متأسفانه دامنه تخریبها به ساختمانهای اداری آموزشوپرورش نیز رسید، ساختمانهایی که اگرچه کمتر در معرض دید افکار عمومی هستند، اما نقششان در تداوم آموزش، کمتر از خود مدارس نیست.
روز یکشنبه، علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش، با اشاره به ابعاد این خسارتها اعلام کرد: «برخی از ادارات آموزشوپرورش و مدارس صددرصد آسیبدیدهاند». او در عین حال تصویر جامعتری از وضعیت موجود ارائه داد: «بیشتر آسیبها جزئی بوده که طی این روزها رفع و دانشآموزانش مشغول تحصیل شدند.»
وزیر آموزشوپرورش با اشاره به اولویتداشتن بازگشت سریع دانشآموزان به فضای آموزشی، به وضعیت مدارسی پرداخت که آسیبهای جدیتری را تجربه کردهاند. به گفته او: «دانشآموزان مدارسی که آسیب جدی دیدهاند نیز فعلاً به صورت غیرحضوری در حال دریافت آموزش هستند»، راهکاری موقت برای آنکه وقفهای در فرآیند یادگیری ایجاد نشود. کاظمی همچنین ادامه داد: «ظرف روزهای آینده فضای جایگزین برای تحصیل این دسته از دانشآموزان مهیا میشود تا تحصیلشان به صورت حضوری ادامه یابد.»
پرواضح است که آسیب به ادارات آموزشوپرورش، حلقه دیگری از زنجیره تخریبها را نمایان کرده، زنجیرهای که آموزش و آینده دانشآموزان را نشانه رفتهاست. در مقابل آن، اما سیاست بازگشت سریع به شرایط عادی، به عنوان اولویت اصلی نظام آموزشی دنبال میشود، از تلاش بیوقفه معلمان و مدیران گرفته تا حمایتهای خیرین و اولیا. تلاشهایی که برای ترمیم، بازگرداندن نظم و ادامه آموزش انجام میشود و تصویری از تابآوری جامعه آموزشی را ارائه میکند. چنین اقداماتی بدان معناست که حتی در میانه آشوب، مسیر یادگیری و رشد نسل آینده را میتوان حفاظت کرد و ساخت. این تلاشها نه فقط ترمیم مدارس، بلکه ترمیم امید و اعتماد به آیندهای است که تمام دانشآموزان این خطه شایسته آن هستند.
