جوان آنلاین: روحالله سلیمانیپور در یادداشتی تلگرامی بیان کرد: ما براساس آنچه میگوییم یا آنچه باور داریم، رفتار نمیکنیم، بلکه تصمیم و انتخاب و رفتار ما براساس شیوه اندیشیدن و مدل ذهنی ماست. ما روش حل مسئلهها را براساس مدل ذهنیمان انتخاب میکنیم، در حالی که غالباً از مدل ذهنی خود، آگاه نیستیم. مدل ذهنی، آنچنان آشکار نیست که بهسادگی بتوان آن را کشف و شناسایی کرد و به نقاط ضعف و قوت آن پی برد. از طرفی، برای ایجاد هرگونه تغییر در زندگی، اول باید مدل ذهنی خود را تغییر دهیم و کسی که نتواند مدل ذهنی خود را تغییر دهد، هیچ چیز دیگری را نمیتواند تغییر دهد. چند راهکار برای تغییر، اصلاح و بهبود مدل ذهنی:
۱) بپذیریم که درک و دریافت و برداشت ما از واقعیتهای اطرافمان، همواره صددرصد با خود آن واقعیتها، منطبق نیست. همواره بررسی کنیم که الگوی ذهنی ما از واقعیتها با خود واقعیتها چقدر تفاوت دارد.
۲) برای هر تصمیم و انتخابی، مسائل را جداگانه بررسی کنیم. ذهن ما عادت دارد همه مسائل را براساس مدل و الگوی همیشگی پردازش کند، درحالیکه هر وضعیتی و هر مسئله و مشکلی را باید جداگانه و در بافت ویژه خود ارزیابی کنیم، آنوقت تصمیم بگیریم.
۳) قضاوتهای خود را به تعویق بیندازیم. ما گاهی بدون توجه به بسیاری از جنبههای یک موضوع، فقط براساس فرضیهها و انگاشتههایمان درباره آن قضاوت میکنیم، درحالیکه اگر اندکی قضاوت را به تعویق بیندازیم، ممکن است جنبههای دیگری از موضوع برایمان آشکار و فرضیههایمان نقض شود.
۴) همواره گفتار و رفتار خود را بررسی کنیم و در پی کشف الگوی ذهنی خود باشیم. مدل ذهنی خود را به نقد و چالش بکشیم و با طرح پرسش درباره درستی یا نادرستی طرز فکرمان، شیوه اندیشیدن خود را کنترل، مهار و مدیریت کنیم.
۵) مهارتهای اندیشیدن را یاد بگیریم و هنگام فکر کردن، از شتابزدگی بپرهیزیم تا بتوانیم خطاهای شناختی خود را شناسایی و برطرف کنیم.
۶) طرز فکر، درک و دریافت خود را از موضوعات گوناگون با دیگران در میان بگذاریم و از دیدگاههای آنها کمک بگیریم.
۷) افکارمان را درباره مسائل مختلف روی کاغذ بیاوریم تا بتوانیم جنبههای گوناگون آن را بهتر تشخیص دهیم و آن را بهتر تحلیل کنیم.
۸) از تعمیم دادن بیقیدوشرط تجربهها و تئوریها پرهیز کنیم. هر تجربه و نظریهای را نمیتوان برای همه مسائل و موضوعات مشابه بهکار برد. اگر اندکی تأمل کنیم، نمونههایی را بهیاد میآوریم که تجربهها و تئوریهای ما نادرست بوده یا نقض شده است.
۹) اهداف و آرمانهای ما، آرزوها و رؤیاهای ما، دوستیها و نفرتهای ما و در یک کلمه، احساس خوشبختی یا بدبختی، به مدل ذهنی ما از جهان پیرامون ما بستگی دارد. یعنی احساس خوشبختی یا بدبختی، به این بستگی دارد که ما این مفاهیم را براساس کدام الگو و مدل ذهنی میفهمیم و تعریف میکنیم. با بهبود مدل ذهنی خود میتوانیم بسیاری از مشکلات را از میان برداریم و از فرصتهای زندگی، بهتر استفاده کنیم. بهیاد داشته باشیم که مدل ذهنی ما طرز فکر واقعی و همیشگی ما درباره واقعیتهاست نه طرز فکری که دوست داریم وانمود کنیم.
