جوان آنلاین: روستاها هر کدام به نوبه خود ظرفیتهایی دارند که توجه و استفاده از آنها میتواند موجب حرکت چرخهای اقتصادی در آن منطقه شود؛ از زمینهای زراعی و کشت انواع محصول با در نظر گرفتن اقلیم روستاها گرفته تا دامداری، پرورش طیور و تولید قارچ و عسل. در یکی از روستاهای همدان که سالها مردمانش مشغول کشت سیر بودند، حالا کاشت موسیر کمآببر در دستور کار قرار گرفته است که آورده خوبی برای فعالان و تولیدکنندگانش دارد، به خصوص اینکه برخی جوانان با علوم جدید به تولید این محصول پرداخته و با فرآوری آن توانستهاند برای دیگر جوانان نیز اشتغالزایی کنند. آقای ربیعی یکی از آنهایی است که به جای رفتن به شهر و یافتن یک کار اداری، با کمک بسیج هم اکنون کارگاهی در روستایشان راهاندازی کرده است که علاوه بر خود و خانوادهاش، ۶۰ نفر دیگر هم در کنارش کار میکنند.
بخشی از بیکاری کشور به روستاها مربوط میشود؛ جایی که ظرفیتها و توانمندیهای بالایی دارد، اما به خاطر بیتوجهی مسئولان و سرمایهگذاران هرگز نتوانسته است به جایگاه اصلی خود برسد، با این حال کارآفرینان روستانشینی هستند که منتظر اشتغالزایی از طرف دولت، سازمانها و نهادها نمیمانند و خودشان دست به کار میشوند تا با بهرهمندی از استعدادهای خودشان و کمک همروستاییها، دست به کار بزرگی بزنند؛ کسانی که ابتدا به آنچه در پیرامونشان است توجه میکنند و بعد از شناسایی آنها با یک برنامهریزی درست وارد میدان میشوند. به رغم اینکه بخش قابل توجهی از جوانان روستایی سرمایه آنچنانی ندارند، اما بسیاری از آنها با تلاش و کوشش مستمر به دنبال ایجاد شغلی ثابت و پایدار هستند.
کاشت و فرآوری موسیر
هر منطقه از ایران برای خودش بهشت کوچکی است که بسیاری از کشورها آرزوی داشتنش را دارند؛ از موقعیتهای جغرافیایی و آب و هوایی و طبیعت خدادادی گرفته تا زمین حاصلخیز و گیاهان و باغات و میوههایی که برخی از آنها منحصربهفرد و اختصاصاً برای همان منطقه هستند، به عنوان مثال موسیر از جمله گیاهان خودرو به شمار میآید که طی چند سال اخیر کشت آن از سوی برخی کشاورزان با برنامههای آموزشی و ترویجی جهادکشاورزی در دستور کار قرار گرفته است.
موسیر سرشار از ویتامین C، پتاسیم، فیبر، اسیدفولیک، کلسیم و آهن است و منبع خوبی از پروتئین محسوب میشود. در طب سنتی از آن برای تقویت معده، هضم غذا، حذف سموم از بدن و ترمیم زخمها استفاده میشود.
با توجه به اینکه موسیر به آب کمی نیاز دارد، با هدف کاهش خسارت به مراتع، کاشت این گیاه میتواند برای کشاورزان سودآوری مطلوبی به همراه داشته باشد.
«حبشی» در شهرستان اسدآباد همدان تنها روستایی است که ساکنانش به صورت گسترده مشغول کشت موسیر و فرآوری محصولات به دست آمده میباشد.
وضعیت روستای حبشی به جایی رسیده است که امروز اکثر خانوارهای آن از طریق فرآوری موسیر زندگی خود را تأمین میکنند و شغل و درآمدشان از این راه است.
هر چند کاشت سیر از قدیمالایام در این منطقه رونق داشته است، اما طی چند سال اخیر و با حمایتهایی که بسیج سازندگی از کشاورزان و کارآفرینان به عمل آورد، اخیراً اقدامات چند نفر جهت واردات، صادرات و خشک کردن این محصول در روستا و ایجاد اشتغال و درآمد خوب و بدون ضرر باعث فعالیت هر چه بیشتر مردم در این مسیر شده است.
طبق بررسیهای صورتگرفته سالانه حدود ۸۰ درصد اراضی کشاورزی روستای حبشی برای تولید موسیر به کار گرفته میشود. موسیر یک گیاه خودرو است که با توجه به صرفه اقتصادی و بازدهی مناسب و کمآببربودن، در برنامه طرح الگوی کشت جهادکشاورزی هم قرار دارد و این وزارتخانه تلاش میکند کشت این محصول را در بین کشاورزان شهرستانهای مختلف ایران ترویج کند.
آنطور که فعالان این عرصه میگویند، از هر تن موسیر تازه۲۵۰کیلو پودر موسیر خشک به دست میآید که رقم خوبی است و سود مطلوبی به کشاورزان میرساند.
اجرای واقعی اقتصاد مقاومتی
در اقتصاد مقاومتی همیشه روستاها پیشرو هستند و با داشتن ظرفیتهای مناسب، شرایط ایدهآلی برای کارآفرینان و جوانان صاحب فکر و ایده پرداز مهیا میکنند.
از آنجا که روستاها میتوانند نقش محکمی در اقتصاد مقاومتی داشته باشند، به همین دلیل بسیج هم بیشترین تمرکز خود را روی این مناطق گذاشته و از کارآفرینان و جوانانی که در مسیر اقتصاد مقاومتی به اشتغالزایی میپردازند، حمایت ویژهای میکند.
بر همین اساس یکی از جوانان روستای حبشی در کنار فعالیتهای روزمره فکری به ذهنش میرسد که با عملی کردن آن برای بیش از ۶۰ نفر از همروستاییانش ایجاد شغل کرده است؛ هادی ربیعی، بسیجی فعالی که تولیدکننده موسیر است، اما نگذاشته کارها به سبک گذشته و معمولی پیش برود.
او میگوید: زمانی که اقتصاد مقاومتی به دولت ابلاغ شد، تصمیم گرفتم من هم در این بخش سهمی داشته باشم، به همین خاطر مسیر ۱۵ساله اشتغال خود را تغییر دادم. عقیده داشتم به جای اینکه به شهر بروم و به عنوان یک کارمند سرکار باشم، باید در روستای خودمان بمانم و شغلی ایجاد کنم که مانع مهاجرت دیگر جوانان بشوم و دوستانم را ترغیب کنم برای شکوفایی محل تولدشان تلاش کنند.
این فعال اقتصاد مقاومتی با بیان اینکه برای موفقیت باید کارها را قدمبهقدم پیش برد و همیشه صبور بود، ادامه میدهد: بعد از سربازی تصمیم گرفتم مشغول کاری شوم، اما هیچ پولی برای شروع در اختیار نداشتم. در یک دوره به صورت حقالعملکاری در یک تولیدی شروع به فعالیت کردم و بعد از آن برای خودم کار میکردم که فرآوری موسیر بود. آرامآرام کارم را گسترش دادم. اکنون حدود ۲۰ نفر به صورت مستقیم در کارگاه خودم مشغول کار هستند و ۴۰ خانواده هم در طول سال به صورت نیمهوقت یا فصلی با ما فعالیت میکنند.
ربیعی میگوید: از اردیبهشت تا شهریور اوج کارهاست و خانوادهها در این زمان به فراخور ساعات کاری که انجام میدهند، دستمزد میگیرند. سختی کار در این شغل زیاد است، اما هر بار که اتفاقی میافتد، به خدا توکل میکنم و راه را ادامه میدهم. من که برای شروع کار هیچ چیز در اختیار نداشتم اکنون ماهانه آنقدر درآمد دارم که حقوق همکاران را میدهم و با خوشحالی به زندگیهایی نگاه میکنم که نانآورانشان روستا را رها نکرده و به شهر نرفتهاند.
این کارآفرین به مشکلاتی که اکنون با آن درگیر است، اشاره و تصریح میکند: برای اینکه بتوان شهرها را خلوت کرد، باید در روستاها اشتغال ایجاد شود. مهمترین موضوع مهاجرت از روستا به شهر مربوط به شغل و بیکاری است، ضمن اینکه افرادی که در روستاها مشغول کار هستند درآمد بالایی ندارند، به همین دلیل است که عطای زندگی در اینجا را به لقایش میبخشند و به حاشیه شهرها میروند. اگر هزینه زندگی در روستاها کاهش و درآمد افراد افزایش یابد، مهاجرت معکوس صورت گرفته و بسیاری از افراد به خانه و کاشانه و خاک پدری خود بازمیگردند، اما ظاهراً عزمی برای قدرتمندکردن و رساندن امکانات به روستاها وجود ندارد. اکنون مهمترین مشکلی که با آن مواجه هستیم، مربوط به سرمایهدرگردش است. اگر نتوانیم آن را تهیه کنیم، باید ظرفیت کارگاه را به میزان فعلی نگه داریم، در حالی که ظرفیت افزایش کارگاه و ایجاد اشتغال بیشتر در این روستا فراهم است.
ربیعی با تأکید بر اینکه در روستای حبشی کارگاههای زیادی در زمینه تولید موسیر فعالیت دارند که به طور میانگین در هر کدامشان بین پنج تا هشت نفر مشغول کار هستند، میگوید: درآمد کارگاهها به نسبت بزرگی و کوچکی آنها آنقدر خوب است که بتوانند حقوق نفرات فعال و شاغل را بدهند و هزینههای زندگی کارگران را تأمین کنند، ولی وقتی ظرفیتهای بیشتری وجود دارد، نباید فرصتها را از دست بدهیم. فکر کنید با گسترش کارگاهها هم جوانان روستاهای همجوار میتوانند به راحتی به اینجا رفتوآمد کنند و برای خود شغلی داشته باشند و هم کسانی که از این منطقه به شهرهای اطراف رفتهاند، دوباره به روستا بازگردند.
نیازمند حمایت مسئولان و سازمانها
هادی ربیعی، بسیجی فعال و تولیدکننده موسیر درباره ظرفیت و پتانسیل روستاها در جهت اشتغالزایی میگوید: دولت با ارائه تسهیلات اندک به بخش روستایی میتواند به برنامههای توسعهای که ایجاد سالانه یک میلیون شغل است، جامه عمل بپوشاند. یکی از مزیتهای روستاها این است که ظرفیت خوبی از نظر نیروی انسانی دارند و زیرساخت اشتغالهای کوچک و بومی در آنها فراهم است و تنها نیازمند امکانات و حمایت و هدایت کار و ایجاد بازار فروش برای محصولات تولیدی هستند؛ هزینههایی که اگر قرار باشد در شهرها محاسبه شوند، به شدت بالا میروند. ظاهراً همه ترجیح میدهند در شهرهای شلوغ، پرترافیک و پرهزینه شغل داشته باشند تا در روستاهایی با آب و هوای بهتر و هزینه کمتر. به گفته فعالانی که در کار کشت و تولید موسیر هستند، اگر طی سالهای گذشته صنایع تبدیلی برای فرآوری و بستهبندی موسیرها در روستای حبشی راهاندازی میشد و به صورت مکانیزه عملیات خشکشدن و تولید صورت میگرفت، اکنون شاهد صادرات خام این محصول به استانهای دیگر یا کشورهای همسایه نبودیم. با توجه به شرایط خاص اقلیمی این روستا در رابطه با کشت موسیر و فرآوری صنعتی این محصول گرانبها با حمایت مسئولان و همکاری اهالی روستا میتوان نسبت به تبدیل این روستای گردشگری به قطب تولید و فرآوری موسیر اقدام کرد.
چند وقتی میشود که بسیج وارد میدان شده و با کمک بسیج جامعه کشاورزان و استفاده از کارشناسان و مهندسان این حوزه کیفیت تولید را در روستای حبشی بالا برده است، ضمن اینکه با حمایت از کشاورزان و به خصوص جوانان و کارآفرینانی که در مسیر اقتصاد مقاومتی به ایجاد اشتغال پرداخته یا فکر و ایده نویی دارند، آنها را در رسیدن به هدفشان کمک میکند.
