حجتالاسلام حسین سوزنچی در کانال «یک آیه در روز» در باب آیه ۱۳ سوره عبس نوشت: «فَمَنْ شاءَ ذَکَرَهُ». این آیه جمله معترضهای است که متضمن یک نحوه وعده و وعید است. (البحر المحیط، ج۱۰، ص ۴۰۸) یعنی وقتی کلمه «تذکرة» در آیه قبل مطرح شود، پیش از اینکه کلام در روال خودش ادامه یابد و توضیح دهد که این تذکرة در کجاست، هشداری داد که البته، چون مایه تذکر است تنها به درد کسی میخورد که خودش بخواهد تذکر را پذیرا باشد و در دعوت الهی زور و اجبار اثربخش نخواهد بود، بلکه خود شخص باید بخواهد. (مجمع البیان، ج۱۰، ص ۶۶۵) و (المیزان، ج۲۰، ص ۲۰۱). به تعبیر دیگر میخواهد بیان کند اگر کسی پذیرای تذکر نباشد این سخنان اثری در او نخواهد گذاشت و گمان نکنید با صرف بیان ما همه عامل خواهند شد.
تذکر اخلاقی: قرار نیست هرکس اسم مسلمان روی خود گذاشت بیعیب و نقص باشد و همه سخنان اسلام را عمل کند. به خودمان نگاه کنیم! آیا همه دستورات اسلام را مو به مو انجام میدهیم؟ پس چرا از دیگران انتظار داریم که چنین باشند و اگر این طور نبودند مسلمانی آنان را زیر سؤال میبریم!
توجه شود: غرض از این سخن صرفاً یک تذکر است که انتظارمان را از دیگران اصلاح کنیم و با دیدن یک اشتباه یا گناه، سریع انگ بیدینی و... بر افراد نزنیم، نه اینکه بخواهیم بیاعتنایی افراد به تذکرات الهی را توجیه کنیم. سخن این است که خداوند با کلام خودش و از سوی پیامبر، مخاطبان مستقیم پیامبر را تذکر میدهد، اما این تذکر در برخی از آنها که حتی در زمره اصحاب ایشاناند، اثری نمیگذارد، زیرا نخواستهاند که تذکر را بپذیرند و این وضعیتی است که ما به طریق اولی باید در محاسباتمان در جامعه دینی جدی بگیریم.
