کد خبر: 1175914
تاریخ انتشار: ۱۴ مرداد ۱۴۰۲ - ۰۳:۰۰

حسین جاوید در کانال تلگرامی خود نوشت: کسانی که با متن‌های اداری و رسمی دوره قاجار سروکار داشته‌اند، لابد با نام ترکی سال‌ها مواجه شده‌اند. قاجارها، چنان‌که می‌دانیم، دودمانی ترک‌تبار بوده‌اند و در مکاتبات رسمی دوره قاجار، اغلب، تاریخ ترکی هم کنار تاریخ قمری ذکر شده است. این تاریخ ظاهراً فقط جنبه دیوانی و اداری داشته و در متون عمومی این دوره شواهد کم‌شماری دارد (نه اینکه استفاده نشده، بلکه بسامد پایینی دارد). عبدالله مستوفی در کتاب «شرح زندگانی من» اطلاعات خوبی درباره سال‌های ترکی ثبت کرده است: «با اینکه مالیات را از روى سال شمسى می‌گرفتند و حقوق نوکر دیوان را هم سالانه و از روى سال‌هاى شمسى می‌پرداختند، معهذا حساب سنوات از روى سال شمسى ۳۶۵ روز و پنج ساعت و کسرى است و این ۱۱ روز کسرى تفاوت موجب آن می‌شد که جز هر سى‌وچندسال یک بار هیچ‌وقت سال مالیاتى با سال تقویمى مطابق نباشد. براى رفع همین منقصت، دوره‌هاى ۱۲ ساله ترکى (سیچقان ئیل و اود ئیل و بارس ئیل و توشقان ئیل و لوى ئیل و ئیلان ئیل و یونت ئیل و قوى ئیل و بیچى ئیل و تخاقوى ئیل و ایت ئیل و تنگوز ئیل) را که مسلماً همراه سلجوقیان یا مغول به ایران آمده است، محفوظ داشته و در دفاتر دولتى در هر سال یکى از این اسامى دوازده‌گانه را با تاریخ قمرى توأماً ذکر می‌کردند که اساس سال مالیاتى محفوظ بماند.»
فروغ اصفهانی هم در کتاب فروغستان (سده سیزده هجری) از سال‌های ترکی چنین یاد کرده است: «بدان که حکمای ختا شبانه‌روزی را به دوازده چاغ قسمت کرده‌اند... اسامی چاغ‌ها به ختائی و ترکی به این ترتیب است: اول کسکو که حال سیچقان گویند. دویم اود. سیم بارس. چهارم توشقان. پنجم لوی. ششم ئیلان. هفتم یونت. هشتم قوی. نهم بیچین. دهم داقوق که حال تخاقوی گویند. یازدهم ایت. دوازدهم تنگوز و طنقوز.»
معنی سال‌های ترکی، به ترتیب، چنین است: ۱) سیچقان ئیل (سال موش) ۲) اود ئیل (سال گاو) ۳) بارس ئیل (سال پلنگ) ۴) توشقان ئیل (سال خرگوش) ۵) لوی ئیل (سال نهنگ) ۶) ئیلان ئیل (سال مار) ۷) یونت ئیل (سال اسب) ۸) قوی ئیل (سال گوسفند) ۹) پیچی ئیل (سال میمون) ۱۰) تخاقوی ئیل (سال مرغ) ۱۱) ایت ئیل (سال سگ) و ۱۲) تنگوز ئیل (سال خوک).

نظر شما
جوان آنلاين از انتشار هر گونه پيام حاوي تهمت، افترا، اظهارات غير مرتبط ، فحش، ناسزا و... معذور است
captcha
تعداد کارکتر های مجاز ( 200 )
پربازدید ها
پیشنهاد سردبیر
آخرین اخبار