فناوری هوش مصنوعی توانسته صدای افراد مرده را تقلید کند یا تصاویری را بسازد که جعلی است، اما واقعی جلوه میکند. از همینرو توسعه سیاستها، قوانین و مقررات مربوط به هوش مصنوعی، آموزش و آگاهی جامعه در این زمینه و همکاری بین صنعت و نهادهای مربوطه میتواند به سازگاری و بهرهبرداری موفق از این فناوری منجر شود.
پس از آنکه چت جی پی تی رقابتی را میان شرکتها ایجاد کرد تا فناوری را سریعتر توسعه دهند، درخواستهایی برای وضع قوانینی که منعکسکننده نظرات رهبران صنعتی و دولتهای سراسر جهان باشد، مطرح شد. دولتها بیم دارند توسعه این فناوری که میتواند متونی مانند نوشته انسان و عکس و ویدئو بسازد، اگر بدون کنترل انجام شود به گسترش یک ابزار قدرتمند برای تولید اخبار جعلی و اختلال سیاسی منجر خواهد شد.
هشدار خالق چتجیپیتی درباره خطرات هوش مصنوعی «سم آلتمن» خالق چتبات پیشرفته
«ChatGPT» به همراه مدیر حریم خصوصی شرکت «بیزینس ماشین» از سناتورهای امریکایی خواست قوانین هوش مصنوعی بیشتری وضع کنند. او در حضور اعضای کنگره ایالات متحده امریکا درباره خطرات و مشکلات استفاده از هوش مصنوعی هشدار داد و در پنلی که در مجلس سنا برگزار شد، رشد یکباره این تکنولوژی را همسنگ با «لحظه گوتنبرگ» خواند. لحظه گوتنبرگ به زمانی اشاره دارد که رشد نشریات چاپی و مطبوعات باعث شد دانش و اطلاعات از انحصار طبقه نخبگان خارج شود و در دسترس عموم مردم قرار بگیرد.
آلتمن در ابتدای سخنانش در حضور اعضای کمیته فرعی قضایی مجلس سنا تأکید کرد: «ما فکر میکنیم که مداخله نظارتی دولتها برای کاهش خطرات رو به افزایش الگوهای زبانی قدرتمند هوش مصنوعی، بسیار حیاتی و مهم است.» حضور آلتمن در کنگره ایالات متحده بعد از موفقیت چشمگیر چت جیپیتی در سراسر دنیا اتفاق افتاد که رقابت در عرصه هوش مصنوعی را وارد مرحله تازهای کرد و همزمان نگرانیهای جدی بعضی قانونگذاران را درباره خطرات و تبعات ناشی از توسعه این تکنولوژی به دنبال داشت.
پیش از این، سازمان جهانی بهداشت نیز به طور جداگانه در بیانیهای اعلام کردهبود استفاده سریع از هوش مصنوعی خطر خطاهای پزشکی را همراه دارد و احتمالاً اعتماد به این فناوری را از بین میبرد و پذیرش آن را به تأخیر میاندازد. علاوه بر آن، ریشی سوناک، نخست وزیر انگلیس خواهان ایجاد سیاستی برای مدیریت ریسک و مزایای هوش مصنوعی شد و آلتمن و دیگران را به انگلیس دعوت کرد. در این میان اتحادیه اروپا در قانونمندسازی ابزارهای هوش مصنوعی یک گام به جلو برداشته و از شرکتها خواسته تا تضمین کنند به کاربران اطلاع دادهشود، چه زمان با هوش مصنوعی ارتباط برقرار کردهاند و از این فناوری برای شناسایی افراد در اماکن عمومی استفاده نشود. از سوی دیگر دولت ژاپن تمایل به نظارت بر هوش مصنوعی با دستورالعملی آسانگیرانهتر از قوانین اتحادیه اروپا دارد.
رهبران گروه ۷ با «فرایند هیروشیما» هوش مصنوعی را حکمرانی میکنند
رهبران کشورهای گروه ۷ درباره نیاز به حکمرانی منطبق با ارزشها در زمینه هوش مصنوعی مولد توافق کردند. آنها به این توافق رسیدند که پتانسیل مخرب فناوریهای با سرعت در حال گسترش نگرانکننده است. رهبران در بیانیه مشترک اجلاس گروه ۷ اعلام کردند دولتها تصمیم دارند در اقدامی موسوم به «فرایند هیروشیما» مذاکراتی در سطح کابینه درباره این مشکل انجام دهند و نتایج آن را تا پایان سال اعلام کنند.
فومیو کیشیدا، نخست وزیر ژاپن برای تضمین انسان محور و ایمنبودن هوش مصنوعی مولد، خواهان همکاری برای ایجاد یک جریان داده ایمن و برونمرزی و تعهد به کمک مالی به چنین اقدامی شد.
ژاپن به عنوان مدیر در سال جاری خواهان پشتیبانی برای استفاده عمومی و صنعتی هوش مصنوعی و همزمان نظارت بر ریسکهای آن شد. نخست وزیر این کشور گفت: بسیار مهم است که با پتانسیلها و ریسکها به درستی برخورد کنیم.
هر چند کشورهای عضو این اجلاس درباره شیوه قانونمندسازی هوش مصنوعی با یکدیگر متفاوت عمل میکنند، اما رهبران آن درباره ایجاد یک انجمن به نام «فرایند هوش مصنوعی هیروشیما» تا پایان سال توافق کردند درباره موضوعات هوش مصنوعی مانند حقوق کپی رایت و اخبار جعلی بحث کنند.
پای منافع اقتصادی و سیاسی در میان است
سینا تفنگچی، متخصص فناوریهای نوین رسانهای در رابطه با مزایا و مخاطرات هوش مصنوعی میگوید: «هوش مصنوعی مزایای شگفتانگیزی دارد و اگر کسی حتی خالق چتبات «چت جیپیتی» هم هراس از این فناوری را ترویج کند، مطمئن باشید که پای منافع سیاسی و اقتصادی آنها در میان است.»
او ادامه میدهد: «اگر کسی هوش مصنوعی را به خوبی درک کردهباشد میداند که این فناوری بیشتر از اینکه بخواهد مشاغل را حذف کند، نوع فعالیت کسب و کارها را تغییر میدهد.»
تفنگچی با اشاره به اعتصاب اخیر نویسندگان امریکایی در اعتراض به اینکه قرار است هوش مصنوعی جای آنها را بگیرد، میگوید: «هوش مصنوعی قرار نیست کار عجیب و غریبی انجام دهد. قرار است به کمک انسانها بیاید تا آنها با خلاقیت و نوآوری بیشتری به کارهایشان ادامه دهند.»
او در پاسخ به این سؤال که مخاطرات هوش مصنوعی برای جهان چیست، میگوید: «در قدم اول برای استفاده از هوش مصنوعی باید فرهنگسازی انجام شود. پس از آن باید برای استفاده بهینه از هوش مصنوعی تمرکز بیشتری صورت گیرد. همچنین باید قوانینی برای این فناوری مشخص شود و سیاستگذاریهای مطلوبی نیز برای آن اتخاذ شود. اگر اخلاق هوش مصنوعی مدنظر قرار گیرد و ترویج شود، این فناوری هیچ خطری برای جهان نخواهد داشت.»
تفنگچی ادامه میدهد: «گفته میشود که یکی از تهدیدات هوش مصنوعی، جعل اسناد و کلاهبرداری است. در صورتی که مگر پیش از پیشرفت فناوری هوش مصنوعی جعل و کلاهبرداری وجود نداشتهاست؟ این در حالی است که کلاهبرداریهایی که توسط افراد انجام میشود، کار ردیابی را سخت میکند، اما اگر با هوش مصنوعی جعل و کلاهبرداری انجام شود، قابلیت ردیابی آن وجود دارد، چراکه این فناوری احساسات ندارد و ماشینی عمل میکند.»
پژوهشگر هوش مصنوعی اظهار میدارد: «اساساً انسان، فناوری را میسازد و به آن شکل میدهد، بنابراین اگر سیاستهای مناسبی در بخش فناوری هوش مصنوعی اتخاذ شود و شاهد نظارت روی آن باشیم میتوانیم از این فناوری در مسیر نظارت روی خودش هم استفاده کنیم.»
هر چند هوش مصنوعیهایی مانند «ChatGPT» مزایای بسیاری دارند و میتوانند سرعت رشد و توسعه علم را بالا ببرند و به تجارت، اکتشاف، آموزش، سیاستگذاری و بسیاری از مسائل خرد و کلان زندگی بشر رونق بیشتری بدهند، اما بیاهمیتی به معایب آن و اقدامنکردن بهموقع برای تنظیمگری درست و به قاعده میتواند آثار جبرانناپذیری داشتهباشد که نهتنها خود آسیب میزنند، بلکه مزایای هوش مصنوعی را هم عملاً بیفایده خواهند کرد.
