طرح نهضت ملی مسکن که قرار بود گرهگشای مشکلات بازار مسکن شود و طبقه متوسط و ضعیف جامعه را صاحب سرپناه کند، حالا دچار مشکلاتی شده که وعده ساخت سالی یک میلیون واحد را به حاشیه رانده است. با اینکه دولت روی زمینهای خودش حساب ویژهای باز کرده بود تا از این طرق بتواند قیمت تمام شده مسکن را بشکند، حالا در برخی استانها اعلام شده است اصلاً زمینی ندارند و در صورت مشخص شدن زمینهای مورد نظر هم آنقدر مصالح و قیمت ساخت بالا رفته که معلوم نیست دولت چطور میخواهد از قشر ضعیف و کارگر جامعه پول مورد نیاز را دریافت کند. در این میان دلالان املاک نیز کمین کردهاند تا امتیاز این طرح را به صورت قراردادی از خانوادههایی که توانایی پرداخت اولیه را ندارند، با کمترین هزینه بخرند و به نام خود ثبت کنند.
موضوع خانهدار کردن خانوارها از جمله طرحهایی است که مورد توجه دولتهای مختلف بود و در این راستا طی چندین سال دولتها تصمیم گرفتند تا سهم سنگین هزینه مسکن را در سبد خانوار کاهش دهند.
از اینرو برای برآوردهکردن آرزوی تهیه مسکن جوانان دولت نهم با عنوان «مسکن مهر» دست به کار شد و تهیه مسکن را برای جامعه فاقد مسکن در دستور کار قرار داد، اما با توجه به وجود برخی مشکلات این پروژه به سرانجام نرسید.
با روی کار آمدن دولت سیزدهم تصمیم بر اجرای طرحی دیگر برای تهیه مسکن با عنوان پروژه «نهضت ملی مسکن» برای مردم در نظر گرفته شد که این پروژه به نوعی ادامه همان «مسکن مهر» است.
آمارها به روز نیست
با گذری به استانهای مختلف کشور مشخص میشود که طرح نهضت مسکن ملی با مشکلات زیادی مواجه شده که اختصاص زمین برای این پروژه مهمترین آن است.
در دولت سیزدهم که با نگاهی عدالت محور و بر پایه الگوی انقلابیگری جهادی پا به ساختار مردم_ دولت گذاشته است، طرحهایی با هدف ایجاد مسکن ارزانقیمت و با کیفیت برای مردم هدفگذاری شد.
۱۷ مرداد ۱۴٠٠ قانون جهش تولید و تأمین مسکن به تصویب رسید تا خانهدار شدن مردم در نقاط مختلف ایران اسلامی وضعیت بهتری به خود بگیرد.
جهش تولید و تأمین مسکن یک پشتوانه مالی _ بانکی دو سویه از طرف متقاضی و بانک را طلب میکرد که تأمین تسهیلات ۳۶٠ هزار میلیارد تومانی توسط بانکها برای طرح نهضت ملی مسکن به عنوان اولین اقدام عملیاتی دولت در نظر گرفته شد.
از سویی با یک برنامه بلندمدت تدوین شده ایجاد ۴ میلیون مسکن در چهار سال برای واجدین شرایط را هدفگذاری کرد.
با ابلاغ طرح به استانها، تکاپوهای مدیران برای جذب حداکثری و ارتقای ظرفیتهای این طرح در مناطق مختلف آغاز شد.
سهم کهگیلویه و بویراحمد از این طرح ۴٠ هزار مسکن بود که باید طی چهار سال ایجاد و به عبارتی باید ۱٠ هزار کلید اول در هر سال تحویل متقاضیان شود.
حالا کهگیلویه و بویراحمد با عملکرد ضعیف در طرح نهضت ملی مسکن در جایگاه بیستونهمین استان کشور قرار دارد، ولی با شفافسازی شکل گرفته در سطح ملی، مدیران استان عدم به روزرسانی آمارها و ارائه بدون تفکیک طرحهای مسکن را بهانه کردهاند.
معاون اقتصادی استاندار کهگیلویه و بویراحمد پس از شفافسازی شکل گرفته در سطح کشور عملکرد به روزرسانی شده استان را ارائه کرد.
سید احسان عسکری با اشاره به نشست شورای بانکهای کهگیلویه و بویراحمد میگوید: «تعداد واحدهای مسکونی که برای استان طی چهار سال دولت سیزدهم پیشبینی شده، ۴۰ هزار واحد است که باید احداث شود. آمار ارائه شده در جلسه شورای مسکن کشور درباره طرح نهضت ملی مسکن در استان کامل نبوده و اطلاعات صحیح و کامل آن به وزارت کشور ارسال شد.»
وی با اشاره به فعال بودن پروژههای طرح نهضت ملی مسکن در استان گریزی به اطلاعات ارائه شده در جلسه شورای مسکن با حضور رئیسجمهور میزند و تصریح میکند: «در این نشست اعلام شد که کهگیلویه و بویراحمد در میان ۱۰ استان با عملکرد ضعیف در طرح نهضت ملی مسکن است که اطلاعات کامل و درست آن به تازگی ارسال شد.»
اختلاف حسابهای چند صد میلیونی
برای ثبتنام در طرح نهضت ملی مسکن آورده مالی اولیه مردم باید حدود ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان باشد که به صورت چند قسط حدود دو الی سه سال به حساب دولت واریز میشود. طبق بررسیها و همچنین نظرات کسانی که ثبتنام کردهاند هنوز رقم اصلی آورده اولیه مشخص نیست و این اختلاف ۲۰۰ میلیونی خود حاکی از سرگردانی مسئولان این طرح است. پس از تحویل خانه به مردم که حتی زمان آن هم مشخص نیست، وامی به مردم تعلق میگیرد که گفته شده از ۶۰۰ میلیون تا یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان است و باز هم این بازه درست مشخص نشده است، وقتی این سرگردانی در متولیان دیده میشود مردم حس میکنند هیچ مدیریتی پشت این پروژه وجود ندارد.
طبق اعلام دولت به طور متوسط برای بازپرداخت این وام مردم باید ماهانه ۷ تا ۱۰ میلیون قسط پرداخت کنند که این مبلغ اوایل دولت تعیین شده و مشخص نیست در زمان تحویل ساختمان چقدر افزایش یابد. اگر فرضاً اقساط وام ملی مسکن ۱۰ میلیون باشد، آیا یک گارگر با حقوق پایه ۸ میلیونی و چند سرعائله و مستأجر بودن توان پرداخت این وام را دارد؟
رویایی که رنگ میبازد
با اینکه طرح ملی مسکن برای خانه دار کردن اقشار ضعیف و فاقد مسکن برنامهریزی شده بود، اما این در حالی است که تا چند سال قبل تا حدودی میشد به این آرزو رسید، اما امروز با توجه به وضعیت اقتصادی و تورم، با پسانداز خانواده و وام مسکن هم دردی دوا نمیشود و به نوعی میتوان گفت خرید خانه با حساب و کتاب جیب مردم هم خوانی ندارد.
اما نکته حائز اهمیت اینکه دلالان املاک همچنان کمین کردهاند تا خرید امتیاز صاحبانی که توانایی پرداخت اولیه را ندارند از دست ندهند و با پرداخت مبلغ کمی از هزینه امتیاز، این طرح را به صورت قراردادی به نام خود ثبت کنند. به هر حال زیبنده نیست که فرصتهای ایجاد شده در طرح نهضت ملی مسکن با ضعف آماری، بروکراسی اداری و حتی نبود زمین، رؤیای خانه دار شدن را از مردم بگیرد و داغ آن را روی دل خانوادههای محروم بگذارد.