کد خبر: 1097943
تاریخ انتشار: ۰۱ مرداد ۱۴۰۱ - ۲۱:۰۰
گامی در ثبت تجربه نشریه «سلام بچه‌ها»
روایت‌هایی تاریخی از یک توفیق رسانه‌ای
محمدرضا کائینی

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نشریات فراوانی اعم از قدیمی و جدید، در بستر این تحول نوین به فعالیت پرداختند. «نشریه سلام بچه‌ها» که به ادبیات کودک و نوجوان اختصاص داشت، با چنین رویکردی از سوی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، کار خود را آغاز کرد. نشر «یاد یار» در اثر نو انتشار خویش به بازخوانی این تجربه پرداخته و با تلاش مهدی خوجه‌گی، آن را به تاریخ سپرده است. در بخشی از دیباچه این پژوهش، به نکات ذیل اشارت رفته است:
«در گسترده مجلات کودک و نوجوان، کیهان‌بچه‌ها و رشد از نشریات مهم سال‌های پس از انقلاب اسلامی‌اند. کیهان‌بچه‌ها مجله مؤسسه کیهان بود که از سال ۱۳۳۵ منتشر می‌شد. از سال ۱۳۶۱ و با سردبیری امیرحسین فردی، کیهان‌بچه‌ها توانست تصویرگران، نویسندگان و شاعران کودک و نوجوان بسیاری را تربیت کند تا جایی که بسیاری از نویسندگان مطرح امروز ایران، از همین افرادند. شمارگان این نشریه هم حدود ۵۰ هزار نسخه در ماه بود! سابقه مجله رشد، به مجله پیک پیش از انقلاب اسلامی بازمی‌گردد. مجله رشد به آموزش و پرورش وابسته بود و در تمامی مدارس توزیع می‌شد. از این رو، از نشریات اثرگذار و در دسترس کشور به حساب می‌آمد. در کنار این مجله‌های سراسری، نشریات کودک و نوجوان دیگری با گستره کمتری منتشر می‌شدند که گاه مردمی بود و گاه به نهاد یا سازمان خاصی وابستگی داشت. همان طور که گفتیم، ادبیات کودک مانند بسیاری از پدیده‌های انسانی دیگر، از اوضاع اجتماعی و سیاسی کشور متأثر است. اثرگذاری نهضت مشروطه بر نوع ادبیات کودک آن سال‌ها کاملاً آشکار است، همچنان که رشد جریان‌های فکری و اجتماعی چپ، ادبیات کودک و نوجوان مخصوص خود را به همراه آورد. طبیعی است که انقلاب اسلامی هم در ادبیات کودک و نوجوان، بازتاب داشته باشد. باز شدن فضا برای سخن گفتن صاحبان اندیشه، به خصوص اندیشه دینی و انتظار کشیدن مردم برای شنیدن آنچه ممنوع بود، خود را در انتشار کتاب‌ها و مجله‌های کودک و نوجوان نشان داد و رنگ و بوی دینی و مفاهیم انقلابی، در بسیاری از داستان‌ها استشمام می‌شد. در چنین فضایی، ایده نشریه سلام بچه‌ها در دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم شکل گرفت.
دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم پس از انقلاب اسلامی راه‌اندازی شد. یکی از واحد‌های این مجموعه، واحد فرهنگی و هنری است. نشریه سلام‌بچه‌ها در این واحد منتشر و پس از مدتی کوتاه، به یکی از نشریات موفق و شناخته شده در کشور تبدیل شد. در این کتاب که حاصل مصاحبه با دست‌اندرکاران این نشریه است، به دنبال ثبت تجربه نشریه کودک و نوجوان سلام‌بچه‌ها هستیم. انتخاب‌های بسیاری در خصوص سوژه دقیق تاریخ‌نگاری‌مان، بر سر راهمان بود. آنچه در نهایت بر آن متمرکز شدیم، واکاوی تاریخچه شکل‌گیری و رشد نشریه‌سلام‌بچه‌ها، به عنوان یک نهاد و جریان و بررسی اثر آن بر ادبیات کودک و نوجوان ایران بود. تلاش کردیم در مصاحبه‌ها، به زمینه‌ها و علت‌های رشد نویسندگان در آن و ثبت تجربه‌های بخش‌های مختلف نشریه و تمایز‌های این جریان، با دیگر جریان‌های هم دوره آن بپردازیم. در پی این انتخاب، موضوعات دیگری همچون: تاریخ شفاهی داستان کودک و نوجوان یا تاریخ شفاهی شعر کودک و نوجوان و موضوعاتی از این دست، با همه اهمیتش از موضوعات اصلی پژوهش ما نیست، هر چند امیدواریم این پژوهش دست‌کم در فضای ادبیات دینی کودک و نوجوان، زمینه‌ساز انجام پژوهش‌های اینچنینی شود. در این پژوهش درصددیم، به این پرسش‌ها پاسخ دهیم: ۱. انگیزه این جمع از راه‌اندازی این نشریه چه بود؟ ۲. اعضای هیئت تحریریه، چگونه همگام با نشریه رشد کردند؟ ۳. سلام‌بچه‌ها به عنوان نشریه‌ای مرتبط با سازمانی حوزوی، با دیگر نشریات کودک و نوجوان چه تفاوتی داشت؟ ۴. سلام‌بچه‌ها در فضای ادبیات کودک، به‌ویژه ادبیات دینی کودک، چگونه مطرح شد؟ ۵. نشریه را با چه شیوه‌ای به مخاطب می‌رساندند؟ ۶. رمز و راز موفقیت سلام‌بچه‌ها چه بود؟...».

نظر شما
جوان آنلاين از انتشار هر گونه پيام حاوي تهمت، افترا، اظهارات غير مرتبط ، فحش، ناسزا و... معذور است
captcha
تعداد کارکتر های مجاز ( 200 )
پربازدید ها
پیشنهاد سردبیر
آخرین اخبار