این روزها موضوع واردات خودرو با پاسکاری مسئولان رده بالای کشور به در بسته خورده است. بازار آزاد و خودروسازان برای تصاحب بازار هر کدام ساز خود را میزنند. دلالان یک شبه قیمتها را گران میکنند و خودروسازان برای حذف قرعهکشی از شهریورماه شرط و شروط میگذارند. این اتفاقات در حالی است که اجراییشدن رشد ۵۰ درصدی تولید خودرو به عنوان یکی از هشت دستور خودرویی رئیسجمهور به بیش از ۱۰۰ هزار میلیارد تومان سرمایه نیاز دارد که تأمین آن نه در توان دولت است و نه خودروسازان.
موضوع واردات خودرو در جریان پاسکاری مصوبه واردات میان مجلس، شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت فعلاً منتفی است. دلالان با سوءاستفاده از فضای به وجود آمده و افزایش نرخ ارز قیمتها را در بازار آزاد یکشبه تا ۴۰ میلیون تومان گران کردند. هر چند که نمایندگان مجلس مدام بر واردات خودرو در سال جاری اصرار دارند، اما هنوز نتوانستهاند مسئولان عالی رتبه کشور را به این امر مجاب کنند، بنابراین امسال نیز مردم چشمشان به دست خودروسازان است تا شاید با عملیاتی کردن هشت فرمان رئیسجمهور و افزایش تیراژ تولید و تولید خودروی ارزانقیمت بتوانند روند صعودی قیمتها را در بازار متوقف کنند. هر چند در ماه آغازین سال یکی از شرکتهای خودروسازی که افزایش تیراژ تولید را در سال گذشته وعده داده بود، شروطی را تعیین کرده است که از سوی مردم و کارشناسان صنعت مورد قبول نیست و غیرمنطی به نظر میآید. نارضایتی مردم از وضعیت صنعت خودرو و قیمتهای نجومی خودرو در بازار، رئیسجمهور را در روزهای پایانی سال گذشته راهی ایران خودرو کرد. در جریان این بازدید، رئیسی هشت دستور خودرویی برای خودروسازان صادر کرد که رشد تیراژ تولید خودرو و همچنین تولید خودروی اقتصادی از جمله این دستورات بود. در همین راستا اخیراً منوچهر منطقی، معاون صنایع حمل و نقل وزارت صمت از برنامهریزی وزارت صنعت برای تولید خودروی ارزان قیمت خبر داد و گفت: «تولید خودروی ارزان قیمت فقط مسئله ایران نیست و مربوط به همه کشورهاست، زیرا خودروهای موجود برای همه جمعیت جهان مناسب نیست و فقط برای ۲میلیارد نفر مناسب است.»
وی با اعلام اینکه خودروی ارزان قیمت در بهمنامسال رونمایی میشود، افزود: «در جهان قیمت این خودرو کمتر از ۶ هزار دلار است.»
منطقی با بیان اینکه تولید خودروی ارزان قیمت در قالب خودرو برقی و معمولی در حال پیگیری است، تصریح کرد: «به نظر میرسد خودروی ارزانقیمت در بهمن امسال رونمایی شود تا کارشناسان بتوانند نظرات خود را ارائه دهند.»
کمبود نقدینگی، بزرگترین چالش تولید
در همین زمینه، آرش محبینژاد دبیر انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازی خودرو کشور نیز در گفتگو با ایرنا به افزایش ۵۰ درصدی تولید خودرو به عنوان یکی از بندهای هشتگانه فرمان رئیسجمهوری اشاره کرده و گفته است: «با در نظر گرفتن این میزان تیراژ و همچنین تورم انتظاری، بیش از ۱۰۰ هزار میلیارد تومان کمبود سرمایه برای تحقق این برنامه وجود دارد.»
وی به افزایش مطالبات قطعهسازان از خودروسازان اشاره کرد و گفت: «اکنون میزان مطالبات تعیین تکلیف نشده زنجیره تأمین خودروسازی به ۴۵ هزار میلیارد تومان و مطالبات معوق تعیین تکلیف نشده به ۱۵ هزار میلیارد تومان رسیده است. با تورمی که برای امسال پیشبینی میشود، همچنین افزایش نرخ نهادههای داخلی، وارداتی و افزایش حقوق و دستمزد، در مجموع کمبود نقدینگی بزرگترین چالش بخش تولید کشور در سال ۱۴۰۱ خواهد بود.»
ایرانخودرو: قرعهکشی را به شرط آزادسازی قیمتها حذف میکنیم
اکنون در حالی که قیمت خودرو در هفتههای اخیر تحت تأثیر افزایش نرخ ارز و ممنوعیت واردات خودرو به شدت گران شده، یکی از خودروسازان شرط و شروطی برای تحقق یکی از وعدههای سال گذشتهشان تعیین کرده است. در حالی که وزیر صنعت پیشتر وعده حذف قرعهکشی خودروسازان را طی سال ۱۴۰۱ داده بود، بابک رحمانی سخنگوی ایران خودرو اخیراً اعلام کرد: «به دو شرط افزایش عرضه ۷۵۰ هزار دستگاه در سال و حذف قیمت دستوری یا همان اختلاف قیمت بین بازار و کارخانه، قرعه کشی ایران خودرو حذف میشود.»
وزیر صنعت پیشتر وعده افزایش تولید خودرو در سال ۱۴۰۰ را نیز داده بود که عملی نشد. طبق وعده فاطمی امین قرار بود، سال ۱۴۰۰ یک میلیون و ۱۰۰ هزار دستگاه خودرو در کشور تولید شود، اما آمار تولید خودرو گویای عدم تحقق این وعده است. در سال گذشته در مجموع سه خودروساز بزرگ کشور حدود ۸۴۲ هزار و ۲۰۰ دستگاه خودروی سواری تولید کردند، این در حالی است که سال ۹۹ حدود ۸۶۸ هزار و ۱۰۰دستگاه از محصولات سواری در خطوط تولید نهایی شده بود.
سخنگوی ایران خودرو در مورد برنامهریزی برای افزایش تولیدات در سال جاری گفت: «نیاز بازار خودرو سالانه یک میلیون ۲۰۰ تا یک میلیون ۵۰۰ هزار دستگاه است که ایران خودروییها برای تولید ۷۵۰ هزار دستگاه شامل ۲۵ هزار خودرو سنگین و ۷۲۵ هزار دستگاه سواری برنامهریزی کردند، ولی افزایش عرضه یک دلیل حذف قرعهکشی است که مسلماً به تدریج در نیمه دوم سال اتفاق میافتد.»
رحمانی درخصوص افزایش ۴۰ میلیون تومانی قیمت خودرو سمند دوگانهسوز اظهار کرد: «بیش از یکسال است که سمند دوگانهسوز نه تولید و نه فروخته میشود و فقط مصرف تاکسی دارد، بنابراین افزایش قیمت آن تابع قوانین خاصی نیست. ما در دو ماهه پایان سال نسبت به ۱۰ ماهه قبل، ۱۷ درصد افزایش عرضه داشتیم و بیش از ۱۲۰ هزار دستگاه عرضه شدکه ۶۸ هزار دستگاه خودرو تحویل مردم دادیم، بنابراین افزایش قیمت خودرو ناشی از عدم عرضه نیست و عواملی مانند انتظارات تورمی سال ۱۴۰۱، افزایش قیمت ارز و لغو مصوبه واردات موجب افزایش قیمت خودرو شده است.»
سخنگوی ایران خودرو در گفتگو با نبض صنعت درباره واردات ۱۳ دستگاه خودرو سواری بنز ۲۰۰ E که شش ماه گذشته از سوی شرکت زیرمجموعه ایران خودرو وارد شده بود، افزود: «این شرکت نمایندگی انحصاری واردکننده بنز آلمان که کل سهام آن مربوط به ایران خودرو است و ثبت سفارشات آن، قبل از تصویب ممنوعیت واردات بوده است. قبل از تحریمها، نمایندگی زیرنظر خود شرکت مرسدس بنز انجام و ۷۵۶ دستگاه از این دستگاه در ایران تولید شد و این اجازه را مستقیم از شرکت مرسدس بنز گرفتیم که توسط شرکت تجارت ستاره ایران، بنز تولید شود منتها بعد از تحریم نتوانستیم این همکاری را ادامه دهیم.»
رحمانی، نمایندگی رسمی بنز آلمان را شرکت تجارت ستاره ایران معرفی کرد و گفت: «انتقال دانش فنی از سوی شرکت بنز فقط به شرکت تجارت ستاره ایران انجام شده و امروز درخواست دارند که با معاونت علمی و فناری ریاست جمهوری، شرکتی دانش بنیان ثبت کنند.»
با توجه به اظهارات سخنگوی ایرانخودرو و وضعیت بازار آزاد پیشبینی میشود امسال صنعت خودرو با چالشهای جدی مواجه شود و ممکن است موضوع واردات هر از چند گاهی برای سرگرمی افکار عمومی و خلف وعده خودروسازان مطرح شده و سپس به فراموشی سپرده شود.
خودروسازی ما صنعتی نیست، بلکه کارخانهداری است
معاون علمی و فناوری رئیسجمهور بیان اینکه تفاوتی بین صنعت و کارخانه وجود دارد، گفت: «این مطلب به معنای آن نیست که کارخانهداری کار بدی است آن هم یک کار است، بالاخره توسعه صنعتی کشور که قبل از انقلاب در دهه ۴۰ و ۵۰ اتفاق افتاد، براساس صنعت مونتاژ شکل گرفت.»
سورنا ستاری افزود: «در خودروسازی وقتی تحریم میشویم با خودروسازان چینی کار میکنیم، یا اینکه در شرایط دیگری با فرانسویهای کار میکنیم، بنابراین این صنعت نیست، بلکه کارخانه است. شرکت داروسازی که صاحب دانش نیست، کارخانه است و اگرچه کار ارزشمندی انجام میدهد، اما صنعت محسوب نمیشود. صنعت آن چیزی است که طراحی، تولید، ماشینسازی میکنیم و حتی اگر خط تولیدی از خارج میآوریم، خودمان سفارش آن را میدهیم و میدانیم که چه میخواهیم و لذا در این شرایط است که نیاز به دانش داریم.»
