اوایل دیماه بود که از استانهای مختلف کشور خبر رسید روغن کمیاب شده است. برخی عدم تخصیص ارز برای واردات را دلیل کاهش تولید و توزیع و برخی دیگر نیز افزایش قیمت روغن مارگارین از ۱۷۰ به ۶۰۰ هزار تومان را باعث بههمریختگی بازار روغن اعلام میکردند، اما در بازدیدهای سرزده مأموران تعزیرات از کارخانجات روغن مشخص شد، برخی کارخانجات مانع از توزیع روغن شدهاند و کالای تولیدیشان را دپو کردهاند، بهطوریکه شرکتی بالغ بر ۷۰ هزار تن عرضه خارج از شبکه به همراه امتناع از عرضه داشته و همچنین اقدام به فروش دو نرخی کالا کرده است.
اوایل دیماه بود که با انتشار خبر حذف ارز دولتی از واردات مواد اولیه روغن در سه ماه پایانی سال، بازار روغن بههم ریخت. در همین رابطه علی فاضلی، عضو هیئت مدیره انجمن روغن نباتی اعلام کرد: «در دی ماه تولید روغن نسبت به سه ماه اخیر کاهش پیدا کرد. علت کاهش تولید روغن زمزمههای حذف ارز دولتی و عدم تخصیص ارز به واردکنندگان مواد اولیه بود. عدم تخصیص ارز از سوی بانک مرکزی به واردکنندگان، چالش در حوزه حملونقل و زمزمه حذف ارز دولتی، باعث شد تولید روغن کم و این کالا در برخی مناطق کمیاب شود.»
وی افزود: «اخیراً هم روغن صنایع و شیرینیپزیها کمیاب شد. گویا وزارت جهادکشاورزی روغن را سهمیهای به صاحبان صنایع تحویل میدهد، اما اخیراً به دلیل کاهش تولید، سهمیهای اختصاص نمیدهد.»
در پی این اتفاقات روند کاهش تولید در بهمن ماه نیز ادامه یافت و اوایل بهمن، همزمان با افزایش قیمت روغن مارگارین از ۱۷۰ به ۶۰۰ هزار تومان (بستههای ۱۰ کیلویی) توزیع روغن در برخی استانها کاهش یافت و قیمتها نیز گران شد. همان زمان رئیس انجمن صنفی صنایع روغن نباتی در گفتگو با رسانهها اعلام کرد: «با توجه به عدم تخصیص ارز و عدم توزیع روغن خام توسط شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی به کارخانههای تولیدی روغن خوراکی این صنعت با بحران جدی در زمینه تأمین روغن خام مواجه شده است.»
ابوالحسن خلیلی گفت: «گزارشها حاکی از این است که تولید روغن در ۹ ماهه امسال مناسب بوده است. آمارها نشان میدهد در این مدت بیش از یک میلیون و ۶۹۲ هزار تن روغن تولید و توزیع شده و از این سهم یک میلیون و ۱۲۰ هزار تن آن روغن مایع بوده است. همچنین ۵۷۱ عدد روغن نیمه جامد و جامد هم تولید شده است. اما دلیل کمیاب شدن ناگهانی روغن در باراز مشخص نیست.»
روغنهای تاریخ گذشته در انبار کارخانجات
پس از دو ماه آشفتگی بازار و افزایش نجومی قیمتها در آستانه نوروز، بازدید روزانه تعزیرات از کارخانجات در یک هفته اخیر آغاز شده است. در این بازدیدها مشخص شد که برخی کارخانجات تولیداتشان را دپو کردهاند. این شرکتها که بیم حذف ارز دولتی را دارند، در انتظار افزایش صددرصدی قیمت روغن در سال آینده هستند و تولیداتشان را قطرهچکانی وارد بازار میکنند. در پی این اقدام چندینماه جلوتر از حذف ارز دولتی واردات روغن، مصرفکنندگان روغن خوراکی را چندین برابر گرانتر خریداری کردهاند و حقوقشان تضییع شده است.
۳۰۰ تن روغن کنجد تاریخ مصرف گذشته
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی وزارت جهادکشاورزی در دومین روز از گشت ویژه بازار شب عید ۱۴۰۱، احمد اصانلو، معاون وزیر دادگستری و رئیس سازمان تعزیرات حکومتی به همراه مسعود امرالهی، سرپرست دفتر بازرسی و نظارت بر کالاهای اساسی وزارت جهادکشاورزی به صورت سرزده از شرکت مارگارین تولید کننده انواع روغن خوراکی بازدید کردند.
احمد اصانلو، رئیس سازمان تعزیرات حکومتی در این بازدید سرزده که به منظور امتناع از عرضه محصول توسط این شرکت در بازار انجام شد، در جمع خبرنگاران گفت: «گشت مشترک برای سرکشی از مراکز تولید و کارخانههای روغن در حال انجام است. براساس گزارشهای رسیده از این کارخانه حاکی از آن است که این شرکت بالغ بر ۷۰ هزار تن عرضه خارج از شبکه به همراه امتناع از عرضه داشته و همچنین اقدام به فروش دو نرخی کالا کرده است.»
وی با بیان اینکه بررسیهای لازم در خصوص این موضوع در حال انجام است، یادآور شد: «این موضوعات مستلزم بررسی اسناد است که در این خصوص سه دستور ویژه برای آن صادر شد و یک تیم متشکل از قضات، رؤسای شعب تعزیرات و بازرسان وزارت جهادکشاورزی تا عصر امروز در این مکان مستقر شدهاند و اسناد را بررسی میکنند.»
به گفته وی، امتناع از عرضه بالغ بر ۷۰ هزار تن روغن خوراکی خارج از شبکه، بررسی ادله شرکت مبنی بر عدم عرضه به دلیل مسائل مربوط به پخش و همچنین فروش دو نرخی، سه دستور ویژه برای بررسی در این کارخانه است.»
رئیس سازمان تعزیرات حکومتی با بیان اینکه ۳۰۰ تن روغن کنجد تاریخ مصرف گذشته نیز در بازدیدها مشاهده شد، گفت: «مدیر شرکت اعلام داشته که این کالا از سال گذشته انبار شده و مربوط به مدیریت قبل است؛ در حال حاضر دستور پلمب انبار صادر شده است. مقرر شده است تا نماینده بهداشت برای بررسی این مسئله حاضر شوند و درصورتی که قابلیت استفاده انسانی یا حیوانی از آن وجود نداشته باشد، این کالاها امحاء شود.»
کمبودی در بازار روغن برای شب عید وجود ندارد
سرپرست دفتر بازرسی و نظارت بر کالاهای اساسی وزارت جهادکشاورزی نیز در این بازدید سرزده با تأکید بر اینکه صددرصد روغنهای وارداتی با ارز ۴۲۰۰ تومانی انجام میشود و باید به قیمت مصوب به فروش برسد، گفت: «روغن خوراکی به فراوانی در کشور وجود دارد و کارخانهها باید عرضه این محصول را سرعت دهند.»
به گفته مسعود امرالهی، اگر کارخانهای بیش از یک ماه عرضه را نگه دارد و برنامهریزی کند تا پس از حذف ارز ترجیحی آن را توزیع کند، احتکار کرده است.
وی با بیان اینکه در این کارخانه روغنهای تولیدی از ۲ آذر ماه موجود بوده و توزیع نشده است، تصریح کرد: «نباید پس از تولید، این محصول بیش از یک هفته در انبارها ذخیره شود؛ ما کمبودی در بازار نداریم؛ البته هفته پایانی سال تقاضا برای این محصول زیاد است که باید عرضه انجام شود.»
امرالهی با اشاره به دستور معاون اول رئیسجمهور در ستاد تنظیم بازار گفت: «از روز پنجشنبه با جلسه مشترک با سازمان تعزیرات حکومتی برنامهریزی برای نظارت بر توزیع و فروش کالاهای اساسی قند، شکر، برنج و روغن و سایر کالاهای انجام شده است. روز گذشته فروشگاههای زنجیرهای و هماکنون کارخانههای روغن مورد نظارت قرار گرفته است و در سراسر کشور نیز گشتهای تعزیرات به همراه بازرسان وزارت جهادکشاورزی؛ بازرسیهای لازم در این خصوص را انجام میدهند.»
سرپرست دفتر بازرسی و نظارت بر کالاهای اساسی وزارت جهادکشاورزی با اشاره به اینکه حدود سه ماه است که براساس قانون انتزاع، نظارت بر کالاهای اساسی بر عهده وزارت جهادکشاورزی قرار گرفته است، تصریح کرد: «ما در این ایام بیش از ۳۵۰ هزار مورد بازرسی انجام دادهایم و حدود ۳۰ هزار پرونده نیز به سازمان تعزیرات حکومتی ارسال شده است.»
