این روزها «جنگ اوکراین» و تحولات پیرامون آن به خبر و تیتر اصلی رسانههای بینالمللی تبدیل شده است. در این میان، جریانهای رسانهای مختلف هر کدام سعی دارند ضمن پوشش عادی روند تحولات مرتبط با جنگ مذکور، به طور خاص در گفتگو با صاحبنظران و کارشناسان به تحلیل ابعاد مختلف این بحران بپردازند. این روزها «جنگ اوکراین» و تحولات پیرامون آن به خبر و تیتر اصلی رسانههای بینالمللی تبدیل شده است. در این میان، جریانهای رسانهای مختلف هر کدام سعی دارند ضمن پوشش عادی روند تحولات مرتبط با جنگ مذکور، به طور خاص در گفتگو با صاحبنظران و کارشناسان به تحلیل ابعاد مختلف این بحران بپردازند.
پوشش رسانهای جنگ اوکراین به ویژه از سوی جریانهای رسانهای غربی، جنجالهای زیادی را به پا کرده و برخی ناظران و تحلیلگران، رسانههای جریان اصلی غربی را به مغرضانه پوشش دادنِ روند تحولات و عدمرعایت بیطرفی و حتی در برخی موارد، توسل به «نژادپرستی» متهم میکنند.
«جاناتان کوک» تحلیلگر برجسته پایگاه خبری «میدلایستآی» در مقالهای با عنوان «جنگ روسیه و اوکراین: رسانههای غربی به مثابه تشویقکنندگان جنگ رفتار میکنند»، به شدت از رویکرد این جریانهای رسانهای غربی به ویژه شبکه «بیبیسی» در پوشش تحولات جنگ اوکراین انتقاد کرده و آن را نمودی از فریبکاری و نه پوشش واقعی (رسانهای) تحولات اوکراین ارزیابی میکند. جاناتان کوک در مقاله خود به طور خاص به این نکته اشاره میکند که «رسانههای غربی، پناهجویان اوکراینی را افرادی اروپایی، چشمرنگی و متمدن توصیف میکنند و از ضرورت ارائه کمکهای همهجانبه به این مردمان سخن میگویند. این در حالی است که مثلاً پناهجویان خاورمیانهای در سالهای اخیر، کمترین سهم را در پوشش رسانهای جریانهای خبری غربی به خود اختصاص دادهاند و گویی اساساً حیات و مرگ آنها برای هیچکس در دنیا مهم نیست.»
پایگاه خبری مدیلایستمانیتور نیز درگزارشی به قلم «تسنیم نظیر» با عنوان «استانداردهای دوگانه در پوشش رسانهای اخبار مهاجران اوکراینی حاکی از تعصبات و غرضورزیهای اروپایی است»، مینویسد: «رسانههای غربی باید شدیداً از رویکرد نژادپرستانه خود در پوشش اخبار مرتبط با پناهجویان اوکراینی شرمنده باشند. آنها سالهاست به پناهجویان و آوارگان افغانستانی، لیبیایی، فلسطینی، یمنی و عراقی بیاعتنایی کردهاند و اکنون چنان با آب و تاب در مورد پناهجویان اوکراینی دست به مخابره اخبار و ارائه تحلیل میزنند که گویی در شرایط کنونی با حادترین بحران مهاجران و پناهجویان جهان روبهرو هستیم و پیش از این هیچ اتفاقی در این سطح را شاهد نبودهایم.»
میدلایستمانیتور در گزارشی دیگر با عنوان «نژادپرستی غربی در بدترین حالت خود» به قلم «امیر ابوالفتوح» مینویسد: «بحران اوکراین چهره نژادپرستانه حقیقی جریانهای رسانهای غربی را عیان کرد. غربیها به ناگه مقاومت مردمی را به رسمیت شناختند. این در حالی است که مثلاً مقاومت مردمی فلسطین علیه اسرائیلیها را سالهاست به مثابه نمودی از تروریسم رد میکنند. آنها حتی به نحو بیسابقهای از اعزام جنگجویان خارجی به اوکراین نیز استقبال کرده و حتی آن را تشویق میکنند.» عجیب آنکه «لیز تراس» وزیر خارجه بریتانیا نیز در مدت اخیر از بریتانیاییهای مشتاق درخواست کرده است هر چه سریعتر به یاری دولت اوکراین و مردم این کشور بشتابند و عازم میدانهای نبرد این کشور شوند. این در حالی است که اساساً این رویکرد با رویکرد رسمی دولت بریتانیا در سالهای اخیر که شدیداً خود را مخالف مداخله دادنِ غیرنظامیان در فعالیتهای نظامی نشان داده است، تفاوت دارد.
امیر ابوالفتوح همچنین در گزارش خود مینویسد: «باید از رسانههای غربی پرسید که چرا تأکیدات کنونی خود مبنی بر ایجاد آتشبس جهت کمک به آوارگان و غیرنظامیان اوکراینی در قالب جنگ این کشور را در زمانِ مثلاً جنگ سوریه مطرح نمیکردند؟ چرا اکنون در مورد جنگ یمن مطرح نمیکنند؟»
به گزارش جهان نیوز، پایگاه خبری «اکسیوس» نیز در مقالهای به قلم «هاپ کینگ» با عنوان «پوشش رسانهای بحران اوکراین حاکی از غرضورزیها و تعصبات شدید است»، به طور خاص به موارد متعدد غرضورزی رسانههایی نظیر «سیبیاس نیوز»، «خبرگزاری فرانسه» یا «ITV NEWS» در پوشش تحولات اوکراین اشاره کرده و آنها را مایه سرافکندگی جریانهای رسانهای غربی عنوان کرده است. این مقاله به طور خاص به این نکته اشاره کرده که «جریانهای رسانهای غربی چنان با آب و تاب، اخبار جنگ اوکراین و پناهجویان متمدن، چشم آبی و اروپایی آن را پوشش میدهند که گویی دیگر پناهجویان جهان از ارزش خبری چندانی برای آنها برخوردار نیستند و برای نخستین بار است که رسانههای غربی به طور جدی حس کردهاند باید به مسئله بحران پناهجویان بپردازند.»
به طور کلی اینطور به نظر میرسد که اساساً تصور اینکه رسانههای غربی در مسئله اوکراین بخواهند رویکردی صادقانه و بیطرف را اتخاذ کنند، فرسنگها با واقعیت فاصله دارد و عمده این جریانهای رسانهای، حقایق را صرفاً آنگونه نشان میدهند و روایتسازی میکنند که امپراطوری رسانهای غربی مایل به آن است؛ مسئلهای که حداقل در مدت اخیر که جنگ اوکراین آغاز شده، به صریحترین شکل ممکن خود را نشان داده و در نوع خود به سرافکندگی قابل توجهی برای این جریانهای رسانهای تبدیل شده است.
احسنت دقیقی همینطوره