پدیدههای جدید اجتماعی که هر از گاهی در قالب یک آسیب فرهنگی، اجتماعی یا آسیب نوپدید سر بر میآورد گویای کارکردهای ناتوی فرهنگی غرب در قالب عملیاتیسازی پروژه نفوذ فرهنگی بین جوانان است. واقعیتهایی، چون بدحجابی و بدپوششی، موسیقیهای زیرزمینی، خوانندگی زنان و ایجاد موجی از مطالبات فمنیستی، ازدواج سفید، همباشی یکشبه، سوئیچ پارتی، استخر پارتیهای مختلط، پارتیها و جشنهای شبانه مختلط و حالا مدگرایی و مدلینگ به عنوان یک آسیب نوپدید است که به عنوان یک صنعت پولساز دنبال میشود و زمینهساز آسیبهای نوپدید دیگری است. در حال حاضر حدود ۳۵درصد از فضای شبکه اینستاگرام در اختیار چرخه مدلینگ است و نکته جالب این است که این ۳۵درصد در حقیقت ۶۵درصد از دنبالکنندههای شبکهاجتماعی اینستاگرام را نیز به خود اختصاص میدهند که این حجم زیاد از دنبال کننده تأثیرپذیری زیادی در این حوزه خواهد داشت، ضمن اینکه در این فضا و شبکههای اجتماعی مشابه، چون تلگرام و فیسبوک با طیف وسیعی از صفحاتی مواجه میشویم که در جهت ِالقای مسائل غیراخلاقی، غیردینی و بیبند و باری ایجاد شدهاند و بعضاً به صورت سازمان یافته و هدفمند در جهت تخریب فضای اخلاقی و فرهنگی جامعه گام بر میدارند.
میتوان یکی از دلایل مهم این سطح بالای اشتیاق به مدلینگ را، راه سریع و آسان دستیابی به آن دانست. افراد مشتاق تنها با ساختن یک ایدی در اینستاگرام یا تلگرام و پرداخت هزینهای مختصر به آتلیهها وارد دنیای مدلینگ میشوند. جذب فالوور و تعداد بالای لایک، تصور خام و نسنجیده این افراد برای رسیدن به شهرت و مانکن شدن است. آنها با رؤیای دریافتهای میلیونی پا به این حرفه میگذارند. در بسیاری از موارد شاید این لایکها آنها را یک قدم به سمت هدفشان نزدیک کند، اما کدام هدف و به چه قیمتی؟
تصاویر دختران جوان توسط تعدادی از عکاسان در آتلیهها برای ژورنالهای داخلی و خارجی استفاده میشود، این امر برای افزایش درصد فروش لباسها یا کالاهای برخی از تولیدکنندگان نه چندان مطرح است. آنها با وعده رفتن به خارج از کشور خام افراد سودجو میشوند بیراههایی که هرگز به مقصد نرسیده است. دختران جوانی که برای رؤیای مدلینگ شدن هزینههای فراوانی را متحمل شدهاند. اینها هرگز به خارج از کشور فرستاده نمیشوند، بلکه تنها ابزار سوءاستفاده عدهای سود جو و فرصت طلب قرار میگیرند.
آسیبهای مدلینگ تغییر ذائقه و نگرش جوانان به مقوله ازدواج و همسریابی است. گسترش تب مدلینگ و انتشار تصاویر غیراخلاقی و نامناسب، سبب شده عدهای از جوانان معیارهایشان برای انتخاب همسر تغییر کند. ایدهآلهای نادرست و ناموفقی که حاشیهها را اصل و اصلها را به حاشیه میبرد.
*رئیس اداره مطالعات اجتماعی معاونت اجتماعی فاتب
