محمدرضا هادیلو
لایه اوزون به عنوان سپر حفاظتی زمین در برابر اشعه ماوراءبنفش هر روزه با فعالیتهای ناآگاهانه ما انسانها روبه تقلیل میرود، این در حالی است که تمام تلاش جامعه بشری برای حفظ این لایه زندگی، همچنان در حد شعار باقی مانده است.
فعالیت شدید و بیحد و حصرکارخانهجات، دود خودروها و استفاده از ادکلنهای مختلف باعث شده تا روز به روز اوزون لاغرتر و نحیفتر از قبل شود.
اوزون تنها عاملی است که میتواند انسانها را از خطری به نام سرطان پوست محافظت کند ولی ما انسانها با کارهای خود این لایه را به مانند بسیاری دیگر از مواهب طبیعی مورد هجوم قرار دادهایم و کمر به نابودی آن بستهایم.
این نکته قابل ذکر است که اگر کشورهای عضو کنوانسیون وین و پروتکل مونترال به تعهدات خود عملکنند و مصرف مواد مخرب لایه اوزون را طبق برنامهزمانبندی شده حذف کنند چرخه طبیعی تشکیل اوزون به حالت طبیعی خود برمیگردد. حفرات لایه اوزون ترمیم میشوند. این موضوع در بهترین شرایط و مناسبترین موقعیت 50 سال به طول خواهد انجامید تا بار دیگر ما لایهای بدون سوراخ داشته باشیم. اگر ما جوامع بینالمللی را کنار بگذاریم و به اعمال خود نظاره کنیم خواهیم فهمید که روزانه چه میزان سهم در نابودی این لایه حیاتی داریم. صددرصد این میزان رقم کوچکی را به خود اختصاص نخواهد داد چرا که هر یک از ما به نوبه خود تیشه برداشته و به ریشه زندگی میکوبیم.
اگر از پنجره اداره سری به بیرون بیندازیم حجم بالای ترافیک و خودروهای تک سرنشین این موضوع را به وضوح نمایان میسازد.
چرا ما به فکر پیشگیری نیستیم و همیشه درمان را قابل میدانیم. به این نکته میبایست توجه کرد که وقتی کار از کار گذشت دیگر نمیتوان با کرمهای ضد آفتاب از عواقب شوم اشعه ماوراء بنفش به دور ماند.
این نکته قابل تحمل است که اگر لایه اوزون تخریب شود، آفتاب سوختگی، سرطان پوست و آب مروارید از ما دور نخواهد بود.
در حفظ لایه اوزون هیچ کشوری نباید وظیفه خود را به کشور دیگری بسپارد چرا که هر آلودگی که در نقطهای از زمین
به وجود میآید میتواند تاثیرات مخرب فراوانی در مکانی دیگر داشته باشد، بنابر این تجمیع در این مورد امری بدیهی و اجتناب ناپذیر مینماید.
شایان ذکر است، ایران در سال 1369 به عضویت کنوانسیون وین و پروتکل مونترال مرکزی پیوست. طبق پروتکل مونترال کشورهای عضو موظفند که به تولید مواد صنعتی مخرب لایه اوزون پایان ببخشند.
امید است با فعالیتهای موثری که در زمینه بهبود بخشی فعالیتهای صنعتی صورت میگیرد روز به روز شاهد این باشیم که مراکز صنعتی گازهای گلخانهای کمتری را تولید کرده و در حفظ و ثبات لایه اوزون موثرتر واقع شوند. این در حالی است که نقش تکتک افراد جامعه در این مورد بسیار حائز اهمیت است و هر فرد میبایست خود را موظف در اجرای قوانین مربوط به حفظ لایه اوزون بداند.
