علي علوي
رئیس‌جمهور دیشب در گفتوگوی تلویزیونی به مردم
اطمینان داد که دولت برای افزایش درآمدهایش، دلار را گران نمی‌کند چون مخارج خود دولت هم
بالا می‌رود و به
زندگی مردم هم فشار می‌آورد. روحانی تأکید کرد با توجه به اینکه امسال درآمدهای ارزی دولت حدود 90
میلیارد دلار است و مخارج دولت فقط 75 میلیارد دلار و در سال آینده حتماً درآمدهای
دولت بیشتر هم خواهد شد، پس نرخ دلار باید پایین‌تر از این رقمی که هست
باشد و پایین‌تر هم خواهد آمد و «خیال مردم راحت باشد». رئیس‌جمهور در منطقی درست، خرید
و فروش اسکناس دلار در کنار خيابان را که در هیچ جای دنیا رایج نیست، از دلایل
بالا رفتن نرخ دلار دانست. روحانی همچنین گفت که در بودجه سال 97 برای فقر مطلق و
اشتغال، اعتباری در نظر گرفته شده است.
گفت‌وگوي تلويزيوني ديشب رئيس‌جمهور از 24ساعت قبل از آن
به خاطر اعلام نام مصاحبه‌كننده به نظر مي‌رسيد كه مي‌تواند متفاوت - نه خاص- باشد. رشيدپور اما در ابتدا دوبار بر خاص بودن آن
تأكيد كرد. يك بار خودش را عامل خاص شدن اين مصاحبه معرفي كرد و يك بار سخنوري
رئيس‌جمهور را!
گويي رئيس‌جمهور فقط امشب سخنور شده است. اما در همان ابتدا وقتي يك سؤال بي‌اهميت پرسيد كه «چرا در
حادثه سوچي وزير كار مأمور پيگيري حادثه شد، نه وزير نفت؟» نشان داد كه مصاحبه او
بيشتر از آنكه فكرش را مي‌شود كرد، خاص است! زيرا اين سؤال بي‌اهميت، هيچ جايي در دغدغه‌هاي اصلي مردم ندارد اما
پاسخ رئيس‌جمهور نشان داد كه به اين سؤال بي‌اهميت احتياج داشته است: «در دولت‌هاي نهم و دهم به خاطر
بدهي، مالكيت نفتكش‌ها به سازمان تأمين اجتماعي واگذار شد و براي همين مسئوليت به وزير كار داده
شد. من از اوايل دولت دوازدهم هم دستور اكيد دادم كه بنگاه‌هاي اقتصادي دستگاه‌هاي دولتي به بخش خصوصي
واگذار شود و اين دستگاه‌ها اگر مي‌خواهند سهامي در بورس داشته باشند، مديريت بنگاه‌هاي اقتصادي را واگذار
كنند.»
پرسش دوم
رشيدپور از روحاني نيز از همان جنس بود، يعني او به جاي آنكه از روحاني بپرسد كه
براي زلزله‌زدگان چه كرديد زيرا اگر سپاه و ارتش نبودند، خسارت‌ها بيشتر مي شد و اصولاً
نقش دولت در خدمات‌‌رساني كمرنگ بود، يك سؤال فانتزي پرسيد: «چرا با ماشين ضدگلوله به ميان زلزله‌زدگان كرمانشاه رفتيد؟»
روحاني هم پاسخ داد كه «در جايي از ماشين پياده شدم و در كنار يك ساختمان ويرانه
به ميان مردم رفتم و بعد چون جاي بلندي براي سخن گفتن نيافتم به داخل خودرو رفتم
تا بلندتر باشد و از بلندگوي خودرو نيز استفاده كنم.»
مجري هم پرسيد
كه پس عكس‌ها و فيلم‌هايش كو؟ و نهايتاً قرار شد بخش خبري نهاد رياست جمهوري عكس‌ها و فيلم‌ها را در اختيار مجري
برنامه «حالا خورشيد» قرار دهد تا او از حضور روحاني در ميان مردم زلزله‌زده خارج از اتومبيل
ضدگلوله رونمايي كند.
گفتوگوی روحانی با مجری خاص
فرصت دیگری فراهم کرد تا او مشکلات مسکن مهر را دوباره یادآوری کند. وقتی که مجری
از او پرسید در قضیه زلزله، بیشتر انتقادات دولت از مسکن مهر بود: «مسکن مهر بیرون
از شهر ساخته شده است. امکانات خدمات‌رسانی ندارد و آب و برق و مدرسه و کلانتری و
اتوبوس در آنجا نیست، اما مسکن مهر بخش بزرگی از امکانات دولت در وزارت راه و
شهرسازی برای تکمیل جاده‌ها، برق‌رسانی و سایر امور خدماتی از قبیل شبکه فاضلاب را به خود اختصاص داده است،
اینکه ما یک قوطی درست کنیم اسمش ساخت مسکن نمی‌شود. این یک سرپناه است،
باید خدماتی برای یک مسکن ارائه شود. البته پرونده مسکن مهر تا پایان امسال بسته
می‌شود و ما
حتماً متعهد هستیم که مسکن مهر را تحویل مردم دهیم و هرچه لازم باشد را هم در این
طرح به مردم برسانیم. حتی با وجود مشکلاتی که این طرح داشته است.»
روحانی توضیحاتی
هم درباره مقاوم‌سازی ساختمان‌های کشور در برابر زلزله داد: «در ماه‌های آینده مردم شاهد تلاش مضاعفی در این زمینه
خواهند بود. مردم بدون پرداخت هزینه به ساختمان‌های جدید می‌آیند و ساختمان‌های قدیم آنها نیز تخریب
می‌شود و به
پارک یا فضایی برای زندگی مردم تبدیل می‌شود. توسعه‌گر هم که ساختمان‌‌‌ها را می‌سازد معادل آن ساختمان
دیگری که در اختیارش قرار داده می‌شود می‌سازد تا در سایه ساخت آن ساختمان دیگر خرج خودش را دربیاورد و به سود برسد.
در ساختمان معادل تسهیلاتی در نظر می‌گیریم و تضمین می‌کنیم ساختمان سریع فروش
برود. تسهیلات ارزان قیمت هم در نظر می‌گیریم. از بانک‌‌‌ها، صندوق توسعه و بودجه
هم استفاده می‌کنیم. اولین کلنگ این طرح در دهه فجر امسال در برخی شهرستان‌‌‌ها زده می‌شود. این اقدام مبارکی است
برای مقاوم‌سازی ساختمان‌‌‌ها که البته برای رفاه و اشتغال مردم هم مزایایی دارد.»
خيال مردم از دلار راحت باشد
روحانی سپس با
این پرسش مواجه شد که چرا به‌رغم وعده انتخاباتی که خیال مردم را از بابت نرخ دلار راحت کرد حالا با دلار
4700 تومانی مواجهیم؟ او گفت: «وعده دولت به مردم این بوده است که ارز مورد نیاز
کشور را تأمین می‌کند. ما درآمد ارزی‌مان خوشبختانه بیشتر از مخارج ارزی‌مان است و اگر به صورت حدودی بخواهیم بگوییم
90 میلیارد دلار درآمد ارزی ما از فروش نفت و غیر آن است و صادرات غیر نفتی ما
بالای 30 میلیارد دلار است اما اگر مخارجی را که داریم اعم از واردات قانونی و حتی
قاچاق و ارائه خدمات، حساب کنیم، حدود 75 میلیارد دلار خواهد شد و در واقع درآمد
ما بیش از مخارج‌مان خواهد بود و سال آینده نیز درآمد ارزی کشور از امسال حتماً بیشتر خواهد
بود ولی ما در کشور برای توزیع دلار اشکالاتی داریم و هیچ جای دنیا شما نمی‌بینید که مردم در کنار
خیابان اسکناس بخرند. حتی در کشور خودمان هم پول رایج کشور بیشتر با کارت‌‌‌ها جابه‌جا می‌شود و پول نقد کمتر
استفاده می‌شود.»
نداشتن ارتباط ایده‌آل با بانک‌های بزرگ
روحانی سپس در
حوزه برجام نیز اعتراف مختصری بر زبان راند: «از جمله مواردی که از تحریم‌های گذشته باقی مانده است،
ارتباط ما با بانک‌های منطقه و جهانی است که هنوز به مرحله ایده‌آل نرسیده‌ایم، اما اینکه ما بین
مردم اسکناس توزیع کنیم موضوعی است که بانک مرکزی درباره آن در مضیقه بوده است،
اما در هر صورت ما آنچه که برای خدمات و نیازهای مردم در زمینه توزیع اسکناس میان
مردم لازم است آماده می‌کنیم و نوسانات نرخ ارز هم بلند مدت نخواهد بود و مقامات بانک مرکزی در این
زمینه تلاش‌های خود را دنبال می‌کنند.»
دنبال درآمد از دلار نيستيم
رئیس جمهور سپس
تأکید کرد که دولت به دنبال افزایش درآمد خود با افزایش نرخ دلار نیست: «حتماً
اینگونه نیست. دولت هیچ‌وقت به نفعش نیست که نرخ دلار را در بازار بالا ببرد برای اینکه مخارج خودش
را بالا می‌برد. دولت هیچ‌گاه به دنبال افزایش نرخ ارز برای تأمین بودجه نیست. به این دلیل که این
نوسانات ارزی اثرات ناپسندی را در زندگی مردم می‌گذارد.»
او سپس درباره
امنیت در عین اعتراض و انتقاد گفت که نباید کشور را با اعتراضات خود ناامن کنیم:
«قول ما به مردم در انتخابات حفظ امنیت، آرامش، آزادی و پیشرفت بوده است و ما پای
آن ایستاده‌ایم و نمی‌خواهیم در کشور ناامنی باشد. اعتراض و انتقاد اشکالی ندارد حتی اینکه مردم به
خیابان‌‌‌ها
بیایند و در چارچوب قانون تظاهرات انجام دهند، اشکالی ندارد اما آنچه که مردم را
ناراحت می‌کند، ناامنی است.»
روحانی در پاسخ
به این پرسش مجری برنامه که خیال ما بابت دلار راحت باشد، گفت: بله راحت باشد.
درباره گرد و غبار
روحانی برای
مشکل گرد و غبار و آلودگی شهر‌‌ها نیز پاسخی داشت: «گرد و غبار اهواز و خوزستان و یا آلودگی تهران و کلانشهر‌‌ها مشکل واقعی مردم ماست.
آلودگی‌‌‌ها و
ریزگرد به ما اعلام می‌کند که باید به محیط زیست برسیم. از امسال برای مهار منشأ ریزگردهای داخلی
اقدام کرده‌ایم، البته این مسئله زمان‌بر است و ما نمی‌توانیم صد‌‌ها هزار هکتار را در چند ماه نهال‌کاری کرده و یا به سرعت به تالاب خشک شده آب
برسانیم اما کار را شروع کرده‌ایم. البته برای حل مشکل گرد و غبار که منشأ آن در خارج از کشور مثل عراق،
کویت و یا عربستان است، به همکاری با آن دولت‌‌‌ها و سیاست‌خارجی نیاز داریم. جنوب
شهر اهواز یکی از کانون‌های اصلی گرد و غبار است که از پارسال نهال‌کاری آن را شروع کرده‌ایم و تاکنون 5هزار هکتار
نهال‌کاری شده و
تا پایان سال هم 30هزار هکتار دیگر هم نهال‌کاری می‌شود. کانالی هم از رود
کارون به طول 47 کیلومتر به این منطقه کشیده‌ایم که 20متر مکعب در
ثانیه آب به منطقه می‌رساند و فردا یا پس فردا آب به صورت کامل به این منطقه می‌رسد که با انتقال این آب
هم منطقه مرطوب می‌شود و هم آب برای نهال‌کاری تأمین می‌شود، البته نهال تا به درخت تبدیل شود، زمان می‌برد ولی ما باید کار را
شروع کنیم زیرا هر زمانی که برای حل این مشکل اقدام کنیم دیر است.»
مردم به سود غیر متعارف شک کنند
روحانی در بخش
دیگری از این گفت‌وگو درباره فساد مؤسسات مالی از منطق صحیحی استفاده کرد و از خود مردم خواست
که قبل از توجه به سودهای کلان مؤسسات غیرمجاز بیندیشند که نکند مشکلی در کار است
و برای خود و دولت و مردمی که این پول‌ها باید از جیب آنها به مالباختگان داده شود،
مشکلی درست نکنند: «از دهه 80 برخی صندوق‌های اعتباری بدون مجوز تشکیل شده‌اند و برای جمع‌آوری پول مردم پول سود
بالا به مردم داده‌اند. من از مردم می‌خواهم متوجه باشند هر بانک یا صندوقی اگر خلاف متعارف به آنها قول سود داد
بدانند خطری وجود دارد و احساس خطر و شک و تردید کنند. حواس مردم از امروز جمع
باشد. دولت می‌توانست بگوید این مشکل به ما ربطی ندارد اما این کار را نکرد و دنبال حل مشکل
مردم بود. البته وقتی می‌گوییم دولت مشکلات را حل کند، باید با پول مردم مشکل را حل کند چون دولت از
خودش پول ندارد و درآمدش از مالیات و نفت است که آن هم متعلق به مردم است و
بنابراین مردم هم برای حل این مشکل مشارکت می‌کنند. تاکنون 5/11 هزار
میلیارد تومان بانک مرکزی پول پرداخت کرده است تا مشکل 98 درصد مردم حل شود. قرار
شد اصل پول به مردم بازگردانده شود و سود هم براساس نرخ متعادلی پرداخت شود که این
کار انجام شده است و البته پرداخت این مبلغ فشار مضاعفی به دولت آورده است. من به
بانک مرکزی دستور داده‌ام مجوز هیچ بانک خصوصی جدید را صادر نکند و مجوزی هم صادر نشده است زیرا
همین مجوزهای بی‌حساب برای ما مشکل ایجاد می‌کند. 2 الی 3 میلیون خانواده گرفتار مشکلات صندوق‌های اعتباری شده‌اند که مشکل 98 درصد مردم
حل شده است و قول می‌دهم که این مشکل را تا پایان دنبال کنیم تا همه مشکلات مردم حل شود.»
قول حمل‌ونقلی رئیس جمهور
رئیس‌جمهور در بخش حمل و نقل هم
قول‌هایی داد:
«ما تلاش می‌کنیم در سال آینده خودروهای جدید را جایگزین خودروهای فرسوده از قبیل کامیونها، کامیونت‌ها، مینی‌بوس‌‌‌ها و اتوبوسها کنیم هرچند که همیشه
آن بخش نویی که ما به ناوگان حمل و نقل کشور اضافه می‌کنیم، از تعداد خودروهای
فرسوده کمتر است و در این نسبت ما همیشه عقب‌تر از خودروهای فرسوده
هستیم.»
روحانی ادامه
داد: ما سال آینده و سه سال آینده امیدمان این است که کل اتوبوسها، کامیونها و کامیونت‌های فرسوده را از جاده‌های کشور حذف کنیم و
ناوگان جدیدی را جایگزین کنیم که در این زمینه هم کارخانه‌های دولتی، هم خصوصی و هم
نیمه خصوصی را خواسته‌ایم تا تلاش‌هایشان را انجام دهند و بتوانیم در سال 70 هزار کامیون را جایگزین کنیم، چرا
که ما در حدود 230 تا 240 هزار کامیونت فرسوده در کشور داریم که با تولید داخلی
بدنه آنها و واردات موتورشان از خارج و ایجاد تسهیلات مناسب باید فضایی را به وجود
بیاوریم که صاحبان این خودرو‌‌ها مجاب شوند تا داوطلبانه برای جایگزین کردن خودروهایشان وارد عمل شوند که
البته این کار کلید به کلید انجام خواهد شد یعنی اینکه کلید ماشین فرسوده داده می‌شود و کلید ماشین جدید را
دریافت می‌کنیم.»
چه رنج‌ها که برای حفظ فضای مجازی نکشیدیم!
روحانی در بخش
فضای مجازی با دو پرسشی که پاسخ به آنها برایش جذاب بود، روبه‌رو شد!
او در واکنش به
پرسش اول مجری مبنی بر اینکه شما گفته بودید «دست وزیر روی دکمه فیلترینگ نمی‌رود» اما رفت، گفت: «اگر
این فضا برای چند روزی محدود شد برخی در اذهانشان این بود که این بهانه‌ای بوده است که این فضا را
برای همیشه ببندیم اما این گونه نیست. هرچیزی ممکن است در یک مقطعی به دلیل اضطرار
انجام شود اما مهم این است که دائمی نشود. البته که باید از اخلاق و ایمان مردم هم
در این زمینه حفاظت شود.»
پرسش دوم هم در
زمینه محدودیت‌های اعمال شده در فضای مجازی از سویی و استفاده اکثر مسئولان از این فضا از
سوی دیگر و تناقض این وضعیت بود که روحانی گفت: «اشکال شما به نظر من اشکال واردی
است و ما در حد توانمان در دستگاه مجریه تلاش خود را انجام داده‌ایم که این فضا برای مردم
بازتر باشد البته برخی از این فضا‌‌ها قبل از دولت یازدهم بسته شده و کلید دولت یازدهم که نتوانست آن را باز کند
اما امیدواریم کلید دولت دوازدهم بتواند این کار را بکند. البته شما می‌دانید که این دولت چه رنج‌‌‌هایی برای این فضا و حفظ
آن برای مردم کشیده است!»
روحانی در پایان
در پاسخ به پرسشی در زمینه در نظر گرفتن تعرفه 1100 درصدی برای خودروهای هیبریدی
گفت: «آنچه که در گزارشی در هیئت دولت ارائه شد این بود که این خودروهای هیبریدی
واقعاً هیبریدی نیستند و اسماً اینگونه شناخته می‌شوند اما اگر این خودرو‌‌ها حتماً هیبریدی باشند
تعرفه در نظر گرفته شده برای آنها کمتر از حد فعلی خواهد بود.»
حرف شاه را بازخوانی کرده
