پشت سر ديگران حرف زدن 2 شكل بيشتر ندارد

يا غيبت مي‌كنيم يا تهمت مي‌زنيم

  حجت‌الاسلام مهدي حسين‌پور

وقتي در كلاس درس يا در محل كار يا در مهماني حضور نداشته باشي، غيبت مي‌خوري و جاي خالي‌ات حس مي‌شود. اصولاً وقتي در نظر ديگران شناخته شده باشي ولي در جمعشان حضور نداشته باشي، غايب محسوب مي‌شوي و سخن از خوبي‌ها يا بدي‌هايت به ميان خواهد آمد. بايد ببينيم اين حرف‌هايي كه پشت سرت مي‌گويند درست است يا غلط، خوب است يا بد؟ اما چه فرقي مي‌كند، خيلي از آن حرف‌ها سردرگم در ميان غيبت است و تهمت.
     
  غيبت يا تهمت، مسئله اين است
خيلي كم يافت مي‌شوند افرادي كه اگر در نبودشان، از آنان غيبت شود، ناراحت نمي‌شوند و راضي هستند،اما اغلب افراد جامعه تمايلي ندارند كه ديگران پشت سرشان و وقتي غايب هستند، از آنان سخن بگويند و غيبت كنند.
همه افراد دوست دارند تا وقتي ديگران قصد سخن گفتن از آنها را دارند، خودشان حضور داشته باشند تا قدرت دفاع از خود را داشته باشند و سوءتفاهم‌ها را برطرف كنند.
پيامبر خدا (ص) فرمودند: آيا مي‌دانيد غيبت چيست؟ عرض كردند: خدا و پيامبر او بهتر مي‌دانند. فرمودند: غيبت اين است كه از برادرت چيزي بگويي كه دوست ندارد. سؤال شد: اگر آنچه مي‌گوييم در برادرم بود چه؟ فرمودند: اگر آنچه مي‌گويي در او باشد، غيبت كرده‌اي و اگر آنچه مي‌گويي در او نباشد، به او تهمت زده‌اي.
هستند عده زيادي كه خواسته يا ناخواسته، از ديگران غيبت مي‌كنند و پشت سر آنها سخن مي‌گويند، اما به اين نكته توجه ندارند كه اگر آنچه مي‌گويند درباره آن فرد يا افراد، درست باشد، غيبتش را كرده‌اند و اگر آنچه را مي‌گويند درست نباشد، تهمت زده‌اند و هر دوي اينها جزو گناهان محسوب مي‌شود و اگر شخص مورد نظر راضي نشود، عذاب الهي را برايشان در پي خواهد داشت.
رسول (ص) مي‌فرمايند: روز قيامت، فردي را مي‌آورند و او را در پيشگاه خدا نگه مي‌دارند و كارنامه‌اش را به او مي‌دهند،اما حسنات و نيكي‌هايش را در آن نمي‌بيند. عرض مي‌كند: الهي! اين كارنامه من نيست! زيرا من در آن طاعات و عبادات خودم را نمي‌بينم!
به او گفته مي‌شود: پروردگار تو نه خطا مي‌كند و نه فراموش مي‌كند. عمل تو به سبب غيبت كردن از مردم بر باد رفت.
سپس مرد ديگري را مي‌آورند و كارنامه‌اش را به او مي‌دهند، در آن طاعت و عبادت بسياري را مشاهده مي‌كند. عرض مي‌كند: الهي! اين كارنامه من نيست! زيرا من اين عبادات را بجا نياورده‌ام! گفته مي‌شود: فلاني از تو غيبت كرد و من حسنات او را به تو دادم.

 

  چه راحت نيكي‌هايمان را مي‌بخشيم!

برخي از رفتارهاي ما انسان‌ها، بسيار عجيب است و هيچ توجيه منطقي ندارد.
مثلاً حاضر نيستيم حقوقمان را نصف كنيم و به ديگران بدهيم يا ظرف غذايمان را هر شب به ديگران ببخشيم يا حاضر نمي‌شويم كه بخشي از زمين‌ها و دارايي خود را حتي به افراد نيازمند و محتاج بدهيم ولي در كمال تعجب، شاهد هستيم كه عده‌اي از همين افراد، حاضرند نصف عبادت‌ها و نيكي‌هايشان يا تمام كارهاي خوبشان را به ديگران بدهند و براي خودشان هيچ چيزي باقي نگذارند!
پول مي‌دهيم، غذا مي‌دهيم، زمين مي‌بخشيم، وقت مي‌گذاريم و خيلي موارد ديگر را انجام مي‌دهيم، تا نامه اعمالمان را پر كنيم از پاداش‌هاي الهي.
حال، چگونه عده‌اي حاضر مي‌شوند با غيبت كردن، نامه اعمال نيك خود را سبك كنند، در حالي كه فرداي قيامت، شديداً به آن نيازمند هستند.

 

آخرين تلاش فرد حسود

در اين جا از چهره زشت حسادت رونمايي مي‌كنم و نقش مؤثرش را در به باد دادن اعمال نيك و سبك كردن نامه اعمال برايتان توضيح مي‌دهم.
يكي از نشانه‌هاي انسان‌هاي حسود، اين است كه پشت سر ديگران غيبت مي‌كنند. لقمان حكيم به فرزندش گفت: حسود را سه نشانه است:«پشت سر ديگران غيبت مي‌كند، روبه‌رو تملّق و چاپلوسي مي‌كند و از گرفتاري ديگران شاد مي‌شود.»
 شخص حسود، طاقت ديدن پيشرفت و شادي ديگران را ندارند، بنابراين تمام تلاش‌اش را براي نابودي ديگران به كار مي‌گيرد.
شخص حسود كه از مقابله رو در رو عاجز است، تلاش خود را متمركز مي‌كند تا در زماني كه شخص حضور ندارد تا از خودش دفاع كند، به آبروي او حمله كند و با تمام توانش، سعي در تخريب آن شخص دارد.
خوب است به يكي از سخنان زيباي پيامبر خوبي‌ها حضرت محمد (ص) اشاره‌اي داشته باشم كه فرمودند: « آخرين تلاش انسان عاجز و ناتوان، غيبت كردن است.»
شخص حسود، به جاي اينكه خود را از سر حسادت خلاص كند، آخرين تلاشش را نيز در جهت ارتكاب گناه ديگري به نام غيبت، صرف مي‌كند.
طبق اين قاعده كه: الغريق يتشبث بكل حشيش: انساني كه در حال غرق شدن است، به هر چيزي چنگ مي‌زند، در حقيقت، انسان حسود كه خودش را غرق شده مي‌بيند و اميدي به توبه ندارد، با زيركي تمام قصد دارد تا ديگران را نيز با خود به قعر جهنم ببرد، لذا با غيبت كردن از ديگران، كساني را كه به حرف‌هاي او گوش مي‌دهند نيز شريك جرم خود مي‌كند. اميرالمومنين علي (ع)فرمودند:« السامع للغيبة كالمغتاب: شنونده غيبت، مانند غيبت كننده است.»
كسي كه دلش به حال خودش مي‌سوزد، هيچ گاه در جلسه غيبت نمي‌نشيند و به سخنان غيبت‌كننده گوش جان نمي‌سپارد.
كسي كه به قيامت معتقد است، در برابر غيبت‌كننده، سكوت نمي‌كند، چراكه به خوبي مي‌داند كه سكوت در برابر امواج صوتي شخص غيبت‌كننده، تمام خوبي‌هاي نامه اعمالش را به باد خواهد داد.
پس يا جلسه غيبت را ترك مي‌كند يا شخص غيبت‌كننده را نهي از منكر مي‌كند يا از شخص غيبت شونده دفاع مي‌كند.
حال سؤال اين است كه اكنون قصد توبه و جبران داريم. چه كنيم؟!
در پاسخ كلامي از پيامبر مهرباني‌ها، حضرت محمد (ص) مي‌آوريم تا قلب و دل تاريكمان را نوراني كند. ايشان فرمودند: « كفارة الاغتياب ان تستغفر لمن اغتبته: كفاره غيبت اين است كه براي شخصي كه از او غيبت كرده‌اي، آمرزش بطلبي.» يعني در نمازت، در زيارتت و در هر دعايت، او را نيز دعا كني و از خدا بخواهي كه اشتباهات او و خطاهاي خودت را ببخشد.