دي ماه 1395 بود كه رجب طيب اردوغان، رئيس جمهور
تام الاختيار تركيه اعلام كرد كه بين مرزهاي تركيه با ايران و عراق ديوار مي كشد.
از آنجا كه مواضع اردوغان در بسياري از موارد مقطعي و سطحي بود، بحث ديواركشي نيز
جدي گرفته نشد.
تحليل ها بر سر ديوار مرزي با سوريه نيز اين بود
كه چون در اين منطقه جنگ در حال انجام است، تركيه براي كنترل رفت و آمدها زيرنظر خود،
در پي ديوارسازي است. تركيه در مرزهاي سوريه حدود 910 كيلومتر ديوار كشيده است.
اما يك سال بعد يعني مردادماه سال 95 خبر آمد كه
ساخت ديوار مرزي بين تركيه با ايران آغاز شده است. ديوار حدودا 70 كيلومتري كه
گفته مي شود سه متر ارتفاع و دو متر عرض خواهد داشت، در استان آغري در شرق تركيه
كه عموما كرد و ترك نشين هستند، كشيده مي شود.
اما سوال اين است كه تركيه چرا در حال كشيدن
ديوار به دور خود است؟ آيا از همسايه ها نگران است يا از خود؟! تركيه اعلام كرده
است كه اين ديوار امنيتي براي جلوگيري از عبور و مرور كردهاي مخالف كشيده مي شود. جمهوري
اسلامي ايران نيز از آن استقبال كرده است به اين دليل كه يكي از زمينه هاي ورود
كالاهاي قاچاق به ايران گرفته مي شود. اما واقعيت اين است كه تركيه براي مسئله
ديگري در حال اين كار است و به همين دليل سوريه و عراق را نيز در نظر دارد.
مهمترين مسئله اين است كه سياست خارجي تركيه طي
پنج سال گذشته به سمتي پيش رفته است كه نگران است مرزهاي خود را حتي در چند استان از
دست بدهد و تبديل به كشوري كوچك و كم مصرف شود. البته معناي اين جمله آن نيست كه
تهديد تجزيه تركيه از سوي ايران، عراق و سوريه است، بلكه تركيه مهمترين ترس و
تهديد براي تجزيه را از سوي امريكا و در سطحي محدودتر از طرف اروپا مي بيند.
طي سال هاي گذشته ميزان و سطح اختلافات تركيه با
غرب به شدت افزايش پيدا كرده و حتي احتمال خروج آنكارا از اتحاد با غرب به طور
رسمي وجود دارد. از طرفي ديگر امريكا در تحولات منطقه نشان داده است كه به طور
كامل از كردها و حتي استقلال آنها حمايت مي كند.
اين همان هراسي است كه تركيه را مجبور به ديوار
كشي به دور خود كرده كه ربطي به ايران ندارد، بلكه هر جايي كه ترس از تجزيه دارد، چنين
اقدامي مي كند و هم اينكه از مهمترين عواملي است كه در حال جدايي تركيه از اتحاد
با غرب است كه از زمان تجزيه امپراطوري عثماني در 1922به آن گرويده است.
تركيه حتي نسبت به همه پرسي نامشروع اقليم
كردستان تهديد به اقدام نظامي كرده است. يعني اينكه در كنار ديوار از هر اقدامي
براي جلوگيري از تغيير نقشه اين بخش از جغرافياي سياسي استفاده خواهد كرد كه ديوار
در درجه پايين تري قرار دارد.
اين در حالي است كه در تحولات منطقه تركيه بسيار
دير فهميد كه در زمين غرب بازي كرده و بازي خورده است تا جايي كه به تجزيه خاك خود
راي مثبت داده و حال به دنبال جبران ديرهنگام آن است. اگر چه هنوز از تحولات منطقه
درس نگرفته است.
