محمدصادق عابديني
ايران توانسته در حوزه گردشگري سلامت به رشد 25 درصدي دست يابد، آماري كه وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي ارائه داده، نشاندهنده اين است كه ايران در اين حوزه بيش از 2 برابر رشد جهاني داشته است. بازار بزرگي كه نزديك به 700 ميليارد دلار گردش سالانه دارد، ميتواند بيش از اينها براي كشورمان درآمدزايي داشته باشد.
گردشگري سلامت، از جمله شاخههاي صنعت گردشگري است كه با حوزه بهداشت و درمان رابطه مستقيمي دارد. در اين نوع گردشگري، بر اصل مسافرت بيمار و همراهانش جهت استفاده از خدمات درماني و اقامت براي گذران دوران درمان حساب ويژهاي ميشود. در تعريف جهاني از گردشگري سلامت آمده است: استفاده از خدماتي كه به بهبود يا افزايش سلامتي و افزايش روحيه فرد (با استفاده از آبهاي معدني، آب و هوا يا مداخلات پزشكي) منجر ميشود و در مكاني خارج از محل سكونت فرد كه بيش از ۲۴ ساعت به طول ميانجامد.
مشارکت 32 کشور در طرح گردشگری سلامتزيرساختهاي مناسب درماني در كشورمان، به خصوص در شهرهايي مانند تهران، مشهد و شيراز، اين امكان را به وجود آورده است تا ايران بتواند مركزيت درماني را در منطقه به دست آورد. بسياري از بيماران كشورهاي حاشيه جنوبي خليج فارس جهت طي دوران درمان به ايران مراجعه ميكنند و اكنون خدمات پزشكي در حوزه زيبايي توانسته مشتريانش را از ميان سلبريتيهاي غربي نيز پيدا كند. همه اين ظرفيتها باعث شد تا طرح گردشگري پزشكي تأمين اجتماعي از سوي سازمان تأمين اجتماعي اجرايي شود. در اين طرح كه با مشاركت 32 كشور خارجي انجام خواهد شد، فرايند بازاريابي، جذب، تشخيص، انتقال، درمان و ارائه خدمات سفر و گردشگري به بيماران خارجي به صورت يك مجموعه انجام ميشود و بيماران همه اين خدمات را در يك بسته درماني دريافت خواهند كرد. در اين بسته عملياتي تلاش شده تا بيماراني از كشورهاي پيشرفته مانند آلمان و كانادا يا فرانسه نيز كه سطح درماني بالايي دارند جذب شوند. بيماراني كه از اين كشورها به ايران خواهند آمد بيشتر علاقهمند هستند خدماتي در حوزه جراحيهاي زيبايي، جراحي بيني و كاشت مو را دريافت كنند كه هزينه انجام آن در ايران به مراتب كمتر از كشور مبدأ است. آغاز عمليات طرح گردشگري پزشكي، طي همايشي كه در سهشنبه شب در تهران برگزار شد، اعلام گرديد. در اين مراسم كه با حضور وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي انجام شد، بر اعتبارسنجي بيمارستانهاي ايران براي فعاليت در حوزه گردشگري سلامت تأكيد شد.
علي ربيعي نيز در اين همايش، طي سخناني گفت: الان بيمارستانهايي داريم كه طبقاتي را به گردشگران اختصاص ميدهند. بخشي از خدمات سلامت را ميتوان با بومگرديها تلفيق كرد و زيرساختهايي كه بتواند گردشگر را جذب كند ايجاد شود ولي هنوز كافي نيست.
ربيعي بيان كرد: براي زنجيره گردشگري و دانش پذيرش گردشگر مشكلاتي داريم كه اكنون در حال برطرف شدن است. سعي شده در همايش گردشگري پزشكي كشورهاي ذينفع دعوت شوند تا با مزيتهاي گردشگري پزشكي ايران بيشتر آشنا شوند. وي در ادامه گفت: گردشگري و منابع درآمدزا براي ايران و آمدن سرمايه به كشور يكي از سياستهاي دولت است.
ربيعي با اشاره به بازار 439 ميليارد دلاري گردشگري سلامت در سال 2015، از خروج 6 ميليون نفر از كشور در طول سال براي دريافت خدمات درماني در ديگر كشورها خبر داد و تصريح كرد: در همين مدت 10 ميليون نفر نيز در داخل در راستاي گردشگري سلامت به سفر پرداختهاند. وزير كار خاطرنشان كرد: حدود يك ميليون و 300 هزار بيمار در آسيا وجود دارد و هند در بخش بيماران پيشتاز است بنابراين ايران با برنامهريزيهايي كه ميتواند انجام دهد ميتواند سهم قابل توجهاي از بازار گردشگري پزشكي را به خود اختصاص دهد.
همپوشانی گردشگری سلامت با حوزههای دیگر توریسمربيعي با اشاره به مزيتهاي موجود در بخش گردشگري سلامت ايران گفت: گردشگري مذهبي، گردشگري بومگردي و طبيعتگردي همه ميتواند در كنار گردشگري سلامت باعث ايجاد همافزايي شود. وي ادامه داد: گونههاي مختلف علاوه برجذب گردشگر به همراه ارزان بودن قيمت درمان در ايران و حضور پزشكان بنام و متخصص مزيت قابل توجهاي در حوزه گردشگري سلامت براي ايران به ارمغان آورده است. وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي با اشاره به مطالعات انجام شده در حوزه اشتغال گفت: از 600 هزار شغلي كه ايجاد شده است بيشتر در بخش خدمات بوده كه بخش عمده آن به گردشگري مربوط ميشود.
ایجاد رایزنی سلامت در ادامه اين همايش، عبدالرضا عزيزي، رئيس كميسيون اجتماعي مجلس شوراي اسلامي، پيشنهاد ايجاد رايزني سلامت در سفارتخانههاي كشورمان را مطرح كرد كه با شركتهاي فعال در حوزه گردشگري سلامت همكاري داشته باشند.
عزيزي در سخناني گفت: در ايران پتانسيلهاي خوبي براي جذب بيمار از كشورهاي مختلف وجود دارد مانند اينكه در ايلام بيمارستاني به وسعت بيمارستان ميلاد تهران هست. آن هم به رغم ركود توريست در قسمتهاي ديگر.
وي ادامه داد: در خيلي از حوزهها و تكنولوژيها در ايران مشكلي نداريم و از حوزه گردشگري پزشكي هم ميتوان استفاده كرد. بايد كاري كنيم كه «هلث توريسم» در ايران جا بيفتد؛ چون هم به نفع ايران و هم گردشگرانِ بيمار خارجي است. رئيس كميسيون اجتماعي مجلس شوراي اسلامي گفت: ما از حركتهايي از جمله طرح سازمان تأمين اجتماعي در جهت ايجاد اشتغال و خدمت به ايرانيها و خارجيها در كميسيون اجتماعي مجلس حمايت ميكنيم.
علياكبر غمخوار عضو هيئت مديره انجمن گردشگري سلامت و عضو جامعه تورگردانان ايران، نيز در اين همايش بر ظرفيتهاي ايجاد شده براي جذب گردشگر در حوزه سلامت اشاره كرده و گفت: اكنون ويزاي سلامت توسط وزارت خارجه طراحي شده و اجرا ميشود و يك بيمار به راحتي در سفارتخانهها از اين ويزا به مدت سه ماه استفاده ميكند، اما بايد پروازهايي بين مقاصد ايجاد شود تا گردشگر به ايران بيايد. همچنين هتلهاي زيرمجموعه سازمان تأمين اجتماعي اين امكان را دارند كه گردشگران سلامت در آنها اقامت كنند.
غمخوار ادامه داد: در بيمارستانهاي ايران شرايط اسلامي و تفكيك بين خانمها و آقايان حاكم است كه مردم بسياري از كشورهاي اسلامي ميتوانند از آن استفاده كنند. بسياري از آنها معتقدند اگر ميخواهند براي درمان به كشوري سفر كنند، بهتر است آن كشور غذاي حلال داشته باشد. اين مزيتي است كه ايران دارد. موضوع بعدي براي جذب گردشگر پزشكي، وجود پزشكان حاذق در بيمارستانهاي خوب است.
با اجراي عمليات طرح گردشگري سلامت كارگزاران خارجي كه به عنوان همكاري در اين طرح فعاليت خواهند داشت، براي حوزههاي درماني كه از سوي سازمان تأمين اجتماعي تعيين شده است، بازاريابي كرده و بيماران جذب شده با همكاري سفارتخانههاي كشورمان به ايران منتقل ميشوند. اجراي اين طرح ميتواند در راستاي حذف واسطههايي باشد كه در نبود يك رويكرد واحد و هدفمند، توانستهاند فضاي آشفتهاي را براي فعاليت به وجود آورند. با اجراي اين طرح ايران خود را براي جذب حدود يك ميليون نفر گردشگر سلامت در سال آماده ميكند، كه در صورت تحقق آن درآمدي نزديك به 7 ميليارد دلار براي كشورمان به همراه خواهد داشت.
