
پروفسور مريم ميرزاخاني، رياضيدان ايراني که با بيماري سرطان دست و پنجه نرم ميکرد، صبح روز گذشته معادل دشوار مرگ را نيز حل کرد. وي متولد 13 ارديبهشت 1356 در تهران، رياضيدان ايراني و استاد دانشگاه استنفورد بود؛ وي در سال 2014 به خاطر کاربرد «ديناميک و هندسه سطوح ريماني و فضاهاي پيمانهاي آنها» برنده مدال فيلدز شد که بالاترين جايزه در رياضيات است. وي نخستين زن و نخستين ايراني برنده مدال فيلدز است.
مريم ميرزاخاني در دوران تحصيل در دبيرستان فرزانگان تهران، برنده مدال طلاي المپياد جهاني رياضي در سالهاي ۱۹۹۴ (هنگکنگ) و ۱۹۹۵ (کانادا) شد و در اين سال به عنوان نخستين دانشآموز ايراني جايزه نمره کامل شد. وي نخستين دختري بود که به تيم المپياد رياضي ايران راه يافت؛ نخستين دختري بود که در المپياد رياضي ايران طلا گرفت؛ نخستين کسي بود که دو سال مدال طلا گرفت و نخستين فردي بود که در آزمون المپياد رياضي جهاني نمره کامل گرفت. سپس در سال ۱۹۹۹ کارشناسي خود را در رشته رياضي از دانشگاه شريف و دکتراي خود را در سال ۲۰۰۴ از دانشگاه هاروارد به سرپرستي کورتيس مکمولن از برندگان مدال فيلدز گرفت.
از مريم ميرزاخاني به عنوان يکي از 10 ذهن جوان برگزيده سال ۲۰۰۵ از سوي نشريه پاپيولار ساينس در امريکا و ذهن برتر در رشته رياضيات تجليل شد.
ميرزاخاني برنده جوايزي چون جايزه ستر از انجمن رياضي امريکا در سال ۲۰۱۳، جايزه کلي و مدال فيلدز در سال ۲۰۱۴ است. وي از يازدهم شهريورماه ۱۳۸۷ (اول سپتامبر ۲۰۰۸) در دانشگاه استنفورد استاد دانشگاه و پژوهشگر رشته رياضيات است. پيش از اين، او استاد دانشگاه پرينستون بود.
همزمان با انتشار خبر درگذشت پروفسور مريم ميرزاخاني، نابغه رياضي ايراني بسياري از چهرههاي برجسته واکنش نشان دادند. بلافاصله پس از انتشار اين خبر اين رويداد به يکي از ترندهاي اصلي شبکههاي اجتماعي تبديل شده و همزمان با واکنش عمومي کاربران به اين خبر ناگوار، بسياري از چهرههاي برجسته سياسي، فرهنگي و اجتماعي نيز نسبت به اين اتفاق واکنش نشان دادند.
دکتر روحاني، رئيسجمهور در پيامي درگذشت اندوهبار مريم ميرزاخاني، نابغه نامدار رياضي ايران و جهان را تسليت گفت و از درگاه خداوند متعال براي ايشان رحمت الهي و براي عموم بازماندگان صبر و اجر مسئلت کرد. در بخشي از اين پيام آمده است: «درخشش بينظير اين دانشمند خلاق و انسان متواضع که نام ايران را در مجامع علمي جهاني طنينانداز کرد، نقطه عطفي در معرفي همت والاي زنان و جوانان ايراني در مسير کسب قلههاي افتخار و عرصههاي گوناگون بينالمللي بود. اينجانب ضمن ارج نهادن به خدمات علمي و آثار ماندگار اين فرزند فرهيخته ايران، مصيبت وارده را به جامعه علمي کشور و خانواده محترم آن عزيز از دست رفته، صميمانه تسليت ميگويم و از درگاه خداوند متعال براي ايشان رحمت الهي و براي عموم بازماندگان صبر و اجر مسئلت دارم.»
همچنين غلامعلي حدادعادل، رئيس فرهنگستان زبان فارسي درگذشت مريم ميرزاخاني را تسليت گفت. در اين متن اين پيام آمده است: «خبر درگذشت خانم مريم ميرزاخاني، رياضيدان برجسته ايراني براي اينجانب و همه کساني که ايشان را ميشناختند تکاندهنده و تأسفآور بود. استعداد خانم ميرزاخاني در رياضيات از زمان دانشآموزي وي در جريان مسابقات داخلي و جهاني المپياد رياضي آشکار گرديد و نبوغ وي آيندهاي روشن را نويد ميداد. او در المپيادهاي جهاني رياضي براي ايران افتخار فراوان آفريد و نمونهاي از استعداد و پشتکار زن ايراني در عرصه علم بهشمار ميرفت. خاموشي زودهنگام اين ستاره خوش درخشيده را به خانواده داغديده و استادان و دوستانش تسليت ميگويم. اميدوارم جوانان کشور و خصوصاً دختران جوان، ياد و خاطره او را همچون الگويي درخشان در دل و جان خود گرامي بدارند.» همچنين علي لاريجاني، رئيس مجلس شوراي اسلامي، محمدجواد ظريف وزير امور خارجه، علياکبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي، بانوان کميسيون فرهنگي مجلس و ساير چهرهها به اين خبر واکنش نشان دادند و ابراز تأسف کردند.
همچنين همزمان با واکنش چهرههاي سياسي، فرهنگي و اجتماعي تصاوير و ويدئوهايي از زندگي اين نابغه رياضي نيز در شبکههاي اجتماعي منتشر شد. گفتني است پروفسور فيروز نادري، دانشمند برجسته ايراني ساکن امريکا که از جمله کارکنان ارشد ناساست، نخستين فردي بود که اين خبر را منتشر کرد و با انتشار يک تصوير و نوشتهاي شاعرانه و کوتاه ضمن تأييد اين خبر ناگوار، ناراحتي و اندوه خود را در اين رابطه نشان داد. نادري در اينستاگرام خود نوشت: امروز يک چراغ خاموش شد. اين قلبم را به درد ميآورد، خيلي زود رفت.