جواد الفتی*
تهران با وجود اينكه در سالهاي اخير گامهاي بلندي را در حوزههاي مختلف توسعه شهري برداشته است اما همچنان در برخي بخشها با مشكلات و مسائل اقتصادي فراواني روبهرو است. گام برداشتن به سـوي اقتصـاد مقاومتي در حوزه شهري ميتواند بستر مناسبي باشد براي هزينهكرد صحيح و كـاهش هزينـههاي شـهري. گـردش مـالي در اقتصاد شهري بسيار بالاست، بر اين اساس بايد به مقوله اقتصاد شهري توجه ويژهاي شود چراكه با مديريت هزينـهها از سوي مديريت شهري و هزينه كردن در بخشهاي ضروري ميتوان براي توسعه شهري گام برداشت. به واقع پايتخت ميتواند بستر اصـلي براي اجرا و عملياتي كردن اقتصاد مقاومتي باشد كه اين امر نيازمند پيشنيازهاي دقيقي اسـت.
با توجه به اينكه روند فعلي مصرف انرژي، تهديدي جدي براي سرمايههاي ملي و محيطزيست تلقي ميشود، اصلاح الگوي مصرف برق و به كارگيري انرژيهاي نو يكي از راهكارهاي اساسي كاهش اين تهديد است. بسياري از كشورهاي صنعتي و برخي از كشورهاي درحال توسعه سالهاست در مواجهه با بحران مصرف غيرمنطقي انرژي، سياستها و مكانيسمهايي را براي صرفهجويي مصرف انرژي اعمال كردهاند. بهطوركلي در اين كشورها سياستهايي در حوزه حملونقل، مصرف بخش صنعت و كشاورزي، شيوههاي نوين توليد انرژي و بهخصوص مصرف بخش خانگي، بهصورت همهجانبه اجرا شده است و اين كشورها با بهبود آنها توانستهاند به روشهاي مؤثرتري براي مديريت مصرف انرژي و كاهش آسيبهاي زيستمحيطي دست يابند. از همين رو اگر زيرساختهاي لازم براي بهينهسازي مصرف انرژي در سطح مناطق و شهرداريها ايجاد نشود، بخش زيادي از ثروت شهر هزينه تأمين انرژي ميشود چراكه شهر تهران به عنوان پايتخت ايران اسلامي بيش از يكهفتم جمعيت كشور را در خود جاي داده است كه به دليل پيچيدگي مسائل و مشكلات شهري حل هر يك از آنها به نوعي به ساير عوامل وابسته است كه در اين ميان توجه به اقتصاد شهري و تحول آن ميتواند راهكاري اساسي براي برونرفت از مسائل و مشكلات شهري محسوب شود.
البته شهرداري تهران به عنوان يك نهاد اجتماعي و كليدي تمهيداتي را براي بهينهسازي مصرف سوخت و انرژي در ساختمانهاي تابعه در راستاي اقتصاد مقاومتي و بهبود و كاهش معضلات زيستمحيطي در دستور كار خود قرار داده كه از جمله آنها ميتوان به تجهيز ساختمانهاي شهرداري تهران به سيستم مميزي انرژي، استفاده از سيستم هوشمند پكيج، تنظيم و بررسي سيستمهاي عايق حرارتي و... اشاره كرد. بر اين اساس بايد توجه داشت اقتصاد شهري و صرفهجويي انرژي به نوعي ارتباط مستقيم با اقتصاد ملي دارد و توسعه اقتصاد شهري از مسير دستيابي به اقتصاد مقاومتي و اجراي برنامههايي كه منجر به استفاده صحيح از انرژي شود محقق ميشود.
* كارشناس شهري