ايران در زمره 10 كشور حادثهخيز و بحرانزاي جهان قرار دارد و هر لحظه آبستن حوادث غيرمترقبه بسياري است. به دليل نبود ساختار منسجم مديريت بحران با كوچكترين حادثه خسارتهاي مالي و جاني بسياري برجا ميماند وكسي هم پاسخگو نيست. گويا مسئولان فقط به دادن هشدار و گلايه از نبود منابع مالي اكتفا كردهاند و همين كم كاري و ناكارآمدي سبب درجا زدن در مديريت بحران شده است. در اين خصوص شهردار تهران با بيان اينكه مديريت بحران در كشور دچار بحران مديريتي شده است، تأكيد كرد، بحران كشور ما اين است كه همه مسئولان پشت تريبون بگويند چه كردهاند، نه اينكه در نقش اپوزيسيون صحبت كنند.
متأسفانه بهرغم آنكه از حدود 40 نوع حوادث طبيعي بيش از 30 نوع آن در كشور رخ ميدهد، هنوز ساختار مديريت بحران در كشور بهشكل منسجم شكل اجرايي به خود نگرفته است و چارت سازماني آن در مسير دولت و مجلس دست به دست ميشود. اين در حالي است كه در سياستهاي ابلاغي رهبر معظم انقلاب در خصوص مديريت بحران نيز به بحث پيشبيني و پيشگيري تأكيد شده است، ولي دولتمردان در حيطه وظايف قانوني خود تاكنون نتوانستهاند كاري از پيش ببرند و فقط در زمان وقوع بحران به رسانهاي شدن اقدامات اكتفا ميكنند و اين امر در كنار ساير موارد سبب شده است تا مديريت بحران در كشور جدي گرفته نشود. كاستن از ريسك مخاطرات به دليل بيبرنامگي دستگاههاي متولي تا خسارتهايي بر جاي گذاشته است.
زيرساختها فراهم نيست
دولت در حوزه زيرساختهاي اساسي كشور همچون حمل ونقل، حفظ محيطزيست و مقاومسازي بناها و سازهها و ساير مسائل تاكنون نتوانسته است از گفتار شعارگونه خارج شود و اين مديريت سبب شده است تا در حوزه مديريت بحران نيز عملاً حرفي براي دفاع از عملكرد دستگاهي متولي نداشته باشد. شرايط حاد در بلاياي طبيعي، كشور را در معرض خسارتها و صدمات بسياري قرار داده است و هر لحظه گوشهاي از كشور آبستن حوادث مختلفي است كه اين امر نتيجه بيتدبيري در حوزه مديريت بحران در سطح كلان كشور است. روند مديريت بحران در كشور ما خود به نوعي بحرانزا است؛ چراكه فقط منتظر آن هستيم بحران شكل بگيرد تا بتوانيم بعد از آن بحران را جمع كنيم نه اينكه جلوي شكلگيري بحران را بگيريم
بحران مديريت در كشور داريم
كانونهاي جمعيتي همچون شهرها و كلانشهرها بهدليل نبود ساختار مديريت بحران هميشه در وضعيت بحراني قرار دارند. به گونهاي كه با كوچكترين سيل و زلزله چيزي جز فاجعه باقي نميماند. شهردار تهران روز گذشته در مراسم رونمايي و بهرهبرداري از دستاوردهاي سازمان پيشگيري و مديريت بحران اظهار داشت: بحران كشور ما اين است كه همه مسئولان پشت تريبون بگويند چه كردهاند، نه اينكه در نقش اپوزيسيون صحبت كنند. وي افزود: قانون مديريت بحران در سال 87 نوشته شده و پنج سال آزمايشي بوده است. سال 93 اين قانون به اتمام رسيد، ما نميگوييم كه در مديريت بحران، بيقانونيم، ولي قانوني را كه نوشتهاند چه كردهاند؟ شهردار تهران افزود: در سال 85 كه قانون نوشته نشده بود، مديريت شهري به موضوع مديريت بحران پرداخته است. همين چالشها و دلسوزيهاي امروز، مديريت بحران را در شهر تهران به اينجا رسانده است.
وي افزود: تنها شهري كه مديريت بحران آن را بر اساس قانون به شهردار سپردهاند، شهر تهران است و مديريت بحران مابقي شهرها برعهده استاندار است.
شهردار تهران اظهار داشت: آنها كه در حوادث به دنبال رفتار سياسي هستند، در حادثه پلاسكو اين موضوع را نشان دادند و امروز ميخواهيم كه حداقل گزارش ملي پلاسكو و شوراي شهر را بخوانند.
وي افزود: با تمام اقداماتي كه در مديريت بحران شهر تهران صورت گرفته است، اگر حادثهاي اتفاق بيفتد، واقعاً خطرناك است. شهردار تهران گفت: مردم ما آمادگي دارند و امكانات مالي هم وجود دارد، اما بحران مديريت در كشور داريم؛ چراكه از امكانات به درستي استفاده نميكنيم. اميدوارم هركجا كه هستيم و كاري كه انجام ميدهيم، به درستي انجام شود و به جاي رفتارهاي سياسي و موضوعاتي كه تخصصي هستند و جان و ايمني مردم در خطر است، به وظايف خود عمل كنيم.
دولت ريالي براي مديريت بحران پايتخت هزينه نكرده است
رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران نيز گفت: تا به امروز دولت يك ريال هم براي مديريت بحران پايتخت هزينه نكرده است و درخواست ميشود در سطح ملي براي مديريت بحران، پرونده ويژهاي باز شود. احمد صادقي اظهار داشت: نميشود بگوييم كشوري توسعه پايدار دارد، ولي توجه به مديريت بحران ندارد. اگر اين توجه نباشد، شايد توسعهاي صورت نگرفته باشد. وي با اشاره به اينكه كشور ما چند سالي است بيقانوني در مديريت بحران را تجربه ميكند، گفت: در برنامه ششم جايگاهي براي مديريت بحران ديده و به سياستهاي كلي نظام در بحران توجه نشده است.
صادقي با اشاره به اينكه يكي از اولويتهاي مهم يكپارچه كردن مديريت بحران است، گفت: از همه ميخواهم در سامانه طرح بحران مشاركت كنند. شهرداري تهران زيرساختها را فراهم كرده است و با بهروز كردن اطلاعات در همافزايي اطلاعات در سامانههاي ديگر اقدام شود. رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران خاطرنشان كرد: اگر حادثهاي اتفاق ميافتد به دنبال مديريت باشيم و به دنبال تسويه حسابهاي سياسي، اتهامزني، عيبجويي، دليلتراشي نباشيم. رئيس شوراي شهر تهران گفت: موضوع مديريت بحران تازه در كشور آغاز شده كه اميدواريم در سطح ملي مورد توجه قرار گيرد. مهدي چمران با بيان اينكه از صميم قلب آرزو ميكنيم بحراني در تهران شكل نگيرد، اما اين بيخردي است كه تنها دعا كنيم تهران دچار زلزله يا بحران ديگري نشود، گفت: بايد در سطح ملي براي پيشگيري از بحرانها برنامهريزي كرد. موضوع مديريت بحران تازه در كشور آغاز شده كه اميدواريم در سطح ملي مورد توجه قرار گيرد. بيتفاوتي به بحرانها در كشور ناشي از نبود نگاه ساختاري به بحث مديريت بحران از سوي دولت است و تا زماني كه مديريت كشور از بحران زدگي خارج نشود، نبايد انتظار داشت كه تصميمگيريها و اقدامات صورت گرفته منشأ پيشگيري از بحرانهاي طبيعي و غير مترقبه در كشور باشد. ريسك مخاطرات در كشور هزينههاي بسياري از جنبه انساني و سرمايهاي به كشور تحميل خواهد كرد كه نبايد در روند توسعه كشور از آن غافل شد؛ چراكه ميتوان هزينههاي جبران خسارتها را با مديريت صحيح براي پيشگيري و كاهش ريسك تهديدات به كار برد.
